Home » Περιοδικά-Συνέδρια

Category Archives: Περιοδικά-Συνέδρια

Πρόσφατα άρθρα

Ντίνας, K. & Μούσιου, Ό. 2016. Η επαγγελματική ενδυνάμωση των δασκάλων και η γλωσσική διδασκαλία: Εισαγωγή στην οπτική του Κριτικού Γραμματισμού στο Δημοτικό Σχολείο. Στο: Πρακτικά 9oυ Πανελλήνιου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος «Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα», σσ. 173-189. Διάδραση

Ο Κριτικός Γραμματισμός αποτελεί την πιο σύγχρονη γλωσσοεκπαιδευτική πρόταση διεθνώς τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόσφατα έχει υιοθετηθεί από τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γλωσσικής Διδασκαλίας στην Ελλάδα και την Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε κατά τη διετία 2012-14 ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα που απευθύνθηκε σε όλους τους εκπαιδευτικούς της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας και οργανώθηκε από τις Σχολικές Συμβούλους Προσχολικής Αγωγής 14ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας, 1ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Φλώρινας και Φιλολόγων Φλώρινας, σε συνεργασία με τον «Όμιλο Εκπαιδευτικών για τη Γλώσσα και τη Λογοτεχνία» και το «Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας» του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας.

Στο Θεματικό Συμπόσιο με τον τίτλο «Εκπαιδευτικοί της πράξης και Κριτικός Γραμματισμός» παρουσιάστηκαν οι στόχοι και η φιλοσοφία του σχεδιασμού του προγράμματος, οι διαστάσεις της υλοποίησής του, οι προβληματισμοί από την εφαρμογή του, η αξιολόγηση από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν και η ανάδειξη των θετικών πτυχών του, ώστε να αποτελέσει μια επιμορφωτική πρόταση για τους εκπαιδευτικούς της πράξης.

Στο πλαίσιο του Συμποσίου παρουσιάστηκαν τρεις εισηγήσεις από τον σε συνεργασία με τις Σχολικές Συμβούλους που διοργάνωσαν το επιμορφωτικό πρόγραμμα με τους παρακάτω τίτλους:

  1. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Κριτικού Γραμματισμού: Διδακτικές Παρεμβάσεις στην Προσχολική Εκπαίδευση, Κωνσταντίνος Ντίνας, Κωνσταντία Βαϊρινού
  2. Η επαγγελματική ενδυνάμωση των δασκάλων και η γλωσσική διδασκαλία: Εισαγωγή στην οπτική του Κριτικού Γραμματισμού στο Δημοτικό Σχολείο, Κωνσταντίνος Ντίνας, Όλγα Μούσιου-Μυλωνά
  3. Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στον κριτικό γραμματισμό: από τη θεωρία στην πράξη, Κωνσταντίνος Ντίνας, Άννα Πολατίδου

This paper presents the design, implementation and evaluation of a train- ing program for Critical Literacy held during two school years (2012-13 and 2013-14) and participated in the 1rst part of the theoretical training 168 primary education teachers, while 114 of these teachers participated also in the 2nd part of the practice. The training program, to which teachers responded with great interest, was organized and operated in accordance with the principles of adult education and modi ed according to the needs and suggestions of the participants. Teachers, due to the large number of participants, but also due to substantive teaching purposes, formed three cycles of applications in classes A ́–B ́, C ́–D ́and E ́- St ́, as well as subgroups in each cycle, depending on thematic and texts chosen to edit.

The conditions for the completion of the Program were the regular par- ticipation in the program and the practical application of the approach of critical literacy in classroom. A Training Group Folder Task (portfolio) for the theme that worked was requested as a nal deliverable. Also, at the end an assessment of the program was held by teachers including inter- view and interpretation of deliverables, which highlighted the positive as- pects of the program and the concerns that were raised. The presentation and disclosure of this training exercise is one of the objectives of the pro- gram, so that this rst experience to be a structured educational proposal.

Η τρίτη εισήγηση του συμποσίου

Ντίνας, K. & Βαϊρινού, Κ. 2016. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Κριτικού Γραμματισμού: Διδακτικές Παρεμβάσεις στην Προσχολική Εκπαίδευση. Στο: Πρακτικά 9oυ Πανελλήνιου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος «Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα», σσ. 155-172. Διάδραση

Ο Κριτικός Γραμματισμός αποτελεί την πιο σύγχρονη γλωσσοεκπαιδευτική πρόταση διεθνώς τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόσφατα έχει υιοθετηθεί από τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γλωσσικής Διδασκαλίας στην Ελλάδα και την Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε κατά τη διετία 2012-14 ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα που απευθύνθηκε σε όλους τους εκπαιδευτικούς της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας και οργανώθηκε από τις Σχολικές Συμβούλους Προσχολικής Αγωγής 14ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας, 1ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Φλώρινας και Φιλολόγων Φλώρινας, σε συνεργασία με τον «Όμιλο Εκπαιδευτικών για τη Γλώσσα και τη Λογοτεχνία» και το «Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας» του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας.

Στο Θεματικό Συμπόσιο με τον τίτλο «Εκπαιδευτικοί της πράξης και Κριτικός Γραμματισμός» παρουσιάστηκαν οι στόχοι και η φιλοσοφία του σχεδιασμού του προγράμματος, οι διαστάσεις της υλοποίησής του, οι προβληματισμοί από την εφαρμογή του, η αξιολόγηση από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν και η ανάδειξη των θετικών πτυχών του, ώστε να αποτελέσει μια επιμορφωτική πρόταση για τους εκπαιδευτικούς της πράξης.

Στο πλαίσιο του Συμποσίου παρουσιάστηκαν τρεις εισηγήσεις από τον σε συνεργασία με τις Σχολικές Συμβούλους που διοργάνωσαν το επιμορφωτικό πρόγραμμα με τους παρακάτω τίτλους:

  1. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Κριτικού Γραμματισμού: Διδακτικές Παρεμβάσεις στην Προσχολική Εκπαίδευση, Κωνσταντίνος Ντίνας, Κωνσταντία Βαϊρινού
  2. Η επαγγελματική ενδυνάμωση των δασκάλων και η γλωσσική διδασκαλία: Εισαγωγή στην οπτική του Κριτικού Γραμματισμού στο Δημοτικό Σχολείο, Κωνσταντίνος Ντίνας, Όλγα Μούσιου-Μυλωνά
  3. Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στον κριτικό γραμματισμό: από τη θεωρία στην πράξη, Κωνσταντίνος Ντίνας, Άννα Πολατίδου

The critical literacy constitutes today a modern linguistic-educational ap- proach in the school. The two last years was attempted the training of teach- ers, with the concretisation of training program, titled “the critical literacy in the New School”. Objective of training program was the professional intensification of teachers in the basic principles of critical literacy pedagogy and the application of effective practices in the classroom of Kindergarten. Ιn this paper, is presented a frame of effective practices of critical literacy for the Kindergarten.

Η δεύτερη εισήγηση του συμποσίου

 

Ντίνας, K. & Πολατίδου, Ά. 2016. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στον κριτικό γραμματισμό: από τη θεωρία στην πράξη. Στο: Πρακτικά 9oυ Πανελλήνιου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος «Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα», σσ. 141-153. Διάδραση

Ο Κριτικός Γραμματισμός αποτελεί την πιο σύγχρονη γλωσσοεκπαιδευτική πρόταση διεθνώς τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόσφατα έχει υιοθετηθεί από τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γλωσσικής Διδασκαλίας στην Ελλάδα και την Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε κατά τη διετία 2012-14 ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα που απευθύνθηκε σε όλους τους εκπαιδευτικούς της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας και οργανώθηκε από τις Σχολικές Συμβούλους Προσχολικής Αγωγής 14ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας, 1ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Φλώρινας και Φιλολόγων Φλώρινας, σε συνεργασία με τον «Όμιλο Εκπαιδευτικών για τη Γλώσσα και τη Λογοτεχνία» και το «Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας» του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας.

Στο Θεματικό Συμπόσιο με τον τίτλο «Εκπαιδευτικοί της πράξης και Κριτικός Γραμματισμός» παρουσιάστηκαν οι στόχοι και η φιλοσοφία του σχεδιασμού του προγράμματος, οι διαστάσεις της υλοποίησής του, οι προβληματισμοί από την εφαρμογή του, η αξιολόγηση από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν και η ανάδειξη των θετικών πτυχών του, ώστε να αποτελέσει μια επιμορφωτική πρόταση για τους εκπαιδευτικούς της πράξης.

Στο πλαίσιο του Συμποσίου παρουσιάστηκαν τρεις εισηγήσεις από τον σε συνεργασία με τις Σχολικές Συμβούλους που διοργάνωσαν το επιμορφωτικό πρόγραμμα με τους παρακάτω τίτλους:

  1. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Κριτικού Γραμματισμού: Διδακτικές Παρεμβάσεις στην Προσχολική Εκπαίδευση, Κωνσταντίνος Ντίνας, Κωνσταντία Βαϊρινού
  2. Η επαγγελματική ενδυνάμωση των δασκάλων και η γλωσσική διδασκαλία: Εισαγωγή στην οπτική του Κριτικού Γραμματισμού στο Δημοτικό Σχολείο, Κωνσταντίνος Ντίνας, Όλγα Μούσιου-Μυλωνά
  3. Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στον κριτικό γραμματισμό: από τη θεωρία στην πράξη, Κωνσταντίνος Ντίνας, Άννα Πολατίδου

The present study deals with a training program of Greek and English phi- lology teachers who teach linguistic courses at Secondary Education. The subject of the aforementioned training program was the forming of certain didactic practices under the spectrum of the Critical Literacy theory. Most of the teachers involved applied their teaching plans in classroom context, an attempt which was followed by an evaluation in written form. Despite the small number of participants it is believed that the training program, viewed within the context of adult education, managed to reveal both lim- itations and possibilities of Critical Literacy theory, especially when viewed as a complementary tool to communicative language teaching.

Η πρώτη εισήγηση του συμποσίου

 

Ντίνας, Κ. & Βαϊρινού, Κ. 2016. Απόψεις νηπιαγωγών για την επιμόρφωσή τους στον κριτικό γραμματισμό. Στο: Πρακτικά 2ου Επιστημονικού Συνεδρίου Πανελλήνιας Ένωσης Σχολικών Συμβούλων, σσ. 593-607

Ο κριτικός γραμματισμός αποτελεί μια σύγχρονη γλωσσοεκπαιδευτική πρόταση στην εκπαίδευση. Τα δύο τελευταία χρόνια υλοποιήθηκε στην Φλώρινα επιμορφωτικό πρόγραμμα εκπαιδευτικών για τον κριτικό γραμματισμό. Στόχος του επιμορφωτικού προγράμματος ήταν η επαγγελματική ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών στις βασικές αρχές του κριτικού γραμματισμού και η εφαρμογή αποτελεσματικών πρακτικών με βάση την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού στις σχολικές τάξεις. Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζονται οι απόψεις των νηπιαγωγών για το επιμορφωτικό πρόγραμμα. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν με ερωτηματολόγια από τις συμμετέχουσες νηπιαγωγούς και αναλύθηκαν τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά με την μέθοδο της ανάλυσης περιεχομένου. Η γενική αποτίμηση του επιμορφωτικού προγράμματος αναδεικνύει την ικανοποίηση των νηπιαγωγών από το επιμορφωτικό πρόγραμμα και τις διδακτικές εφαρμογές στις τάξεις των νηπιαγωγείων καθώς και την πεποίθησή τους, ότι έχουν εξοικειωθεί με τη συγκεκριμένη μεθοδολογική προσέγγιση.

Ο τρίτος τόμος των Πρακτικών

Η εισήγηση

Chlapoutaki, E. & Dinas, K. 2016. Obstacles in Implementing Critical Pedagogy. Multilingual Academic Journal of Education and Social Sciences 4(1): 88-94

Critical pedagogy is considered quite challenging to be enacted both for academicians and professionals in education. This paper focuses on the exploration of the obstacles educators have faced in their efforts toward implementing a critical pedagogy in different educational settings. After reviewing the relevant critical literacy literature, suggestions to overcome the obstacles are made. In our view, this study is contributing to the discussion concerning the update of curricula and teaching practices by embedding a critical perspective.

Key words: Critical Pedagogy, Critical Literacy, Obstacles

Obstacles in Implementing Critical Pedagogy

Ντίνας, Κ. & Σωτηρίου, Ε. 2015 Διδακτική αξιοποίηση του θεσσαλικού ιδιώματος. Στο: Ανδρουλάκης, Γ. Οι γεωγραφικές και κοινωνικές ποικιλίες της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και η παρουσία τους στην εκπαίδευση. Πρακτικά Συνεδρίου (4α Τζαρτζάνεια, Δεκέμβριος 2012). Εργαστήριο Μελέτης, Διδασκαλίας και Διάδοσης της Ελληνικής Γλώσσας. Βόλος 2015, σσ. 123-131

Η αναγνώριση της σημασίας της γλωσσικής ποικιλότητας είναι θεμελιώδης για την εκπαιδευτική διαδικασία, αφού εξυπηρετεί παιδαγωγικούς, κοινωνικούς και γλωσσικούς στόχους, τάση που αποτυπώνεται και στο Νέο Πρόγραμμα Γλωσσικής Διδασκαλίας για την Α’ Λυκείου, όπου ανάμεσα στους άλλους στόχους περιλαμβάνονται και γνωστικοί, αξιακοί και γλωσσικοί στόχοι που αφορούν τη διδασκαλία της γλωσσικής πολυμορφίας. Με την παρούσα εργασία προτείνεται ένα σχέδιο διδασκαλίας κατάλληλο να επιτύχει τους στόχους που θέτει το νέο αυτό Πρόγραμμα Σπουδών. Το σχέδιο έχει τη μορφή ερευνητικής εργασίας (project). Προτείνεται να διδαχθεί είτε ως μέρος της διδασκαλίας του Γλωσσικού μαθήματος στην Α’ Λυκείου, ενταγμένο στην ενότητα «Γλώσσα, γλωσσική ποικιλότητα και γλωσσική αλλαγή», είτε ως ανεξάρτητη ερευνητική εργασία στο αντίστοιχο μάθημα. Η έρευνα και καταγραφή του θεσσαλικού ιδιώματος, η κατανόηση της αξίας των ιδιωμάτων και του μηχανισμού διαφοροποίησης και αξιολόγησης των γλωσσικών ποικιλιών, η αυτενέργεια και η συνεργασία των μαθητών, η δημιουργικότητα και η διάδοση των αποτελεσμάτων της εργασίας τους είναι οι στόχοι που επιδιώκεται να επιτύχουν οι μαθητές.

Λέξεις – κλειδιά: διδασκαλία, διδακτικό σχέδιο, γλωσσική ποικιλία, θεσσαλικό ιδίωμα, θεσσαλική διάλεκτος

Διδακτική αξιοποίηση του θεσσαλικού ιδιώματος

Ντίνας, Κ., Μούσιου-Μυλωνά, Ό. & Αντωνογιάννη, Β. 2015. Το πέρασμα από τη Διδασκαλία των Πολυγραμματισμών στη Διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής: Μια διδακτική εφαρμογή στον Όμιλο για το «Παραμύθι και την Αφήγηση» του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας. 1ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής

Στο «Εργαστήρι Γλώσσας» του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου (Π.Π.Σ.) Φλώρινας τη σχολική χρονιά 2012-13 λειτούργησε ο Όμιλος για το «Παραμύθι και την Αφήγηση», απευθυνόμενος σε παιδιά της Γ΄ και Δ΄ Δημοτικού, με την επιστημονική εποπτεία και στήριξη του αντίστοιχου Εργαστηρίου Γλώσσας του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας. Στον Όμιλο αυτόν εφαρμόστηκε ένα εκπαιδευτικό Πρόγραμμα με τίτλο «Το ταξίδι του παραμυθιού στον χρόνο», που είχε ως στόχο τη συνειδητοποίηση της διαχρονικότητας του παραμυθιού και της ιστορικής του εξέλιξης από μέρους των μαθητών και την εξοικείωσή τους με τις διαδικασίες της ανάγνωσης, της κατανόησης και της συγγραφής παραμυθιών (Κανατσούλη 2005).

Ήταν ένα διαθεματικό Σχέδιο Εργασίας με κεντρικό θέμα το παραμύθι και αφετηρία δραστηριότητες που εμπίπτουν στη γλωσσική διδασκαλία και, συγκεκριμένα, στην Παιδαγωγική των Πολυγραμματισμών (Β. Cope, M. Kalantzis, 2000, Σ. Χατζησαββίδης, 2003), που καταλήγει από τον εικονικό και κειμενικό Γραμματισμό στη Δημιουργική Γραφή παραμυθιών από τους μαθητές.

Στο πλαίσιο του Προγράμματος, αρχικά παρουσιάστηκαν αγαπημένα παραμύθια των μαθητών, επισημάνθηκε στην πράξη η διαχρονική εξέλιξή τους και  η εναλλαγή τους από προφορικό, λαϊκό, λογοτεχνικό είδος σε γραπτό, στη συνέχεια εικονογραφημένο και στις μέρες μας σε πολυτροπικό – πολυμεσικό έντεχνο λογοτέχνημα. Αναλύθηκαν τα δομικά χαρακτηριστικά του παραμυθιού (υπερδομικό σχήμα αφήγησης), παρουσιάστηκαν οι λειτουργίες του, που εξακολουθούν να υφίστανται, καθώς και τα υφολογικά στοιχεία του.

Κατά τη διάρκεια του Προγράμματος πραγματοποιήθηκαν με τους μαθητές ποικίλες διαθεματικές, παιδοκεντρικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες, που είχαν ως στόχο αφενός να βελτιώσουν τις γλωσσικές και κειμενικές δεξιότητες των παιδιών και αφετέρου να αποτελέσουν έναυσμα και έμπνευση για την προσωπική τους δημιουργική παραγωγή, ώστε να εξελιχτούν οι ίδιοι σε συγγραφείς παραμυθιών και μικρών ιστοριών.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν επιμορφωτικές δράσεις για την υποστήριξη των συνεργατών εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στο εγχείρημα και, τέλος, εφαρμόστηκε πλαίσιο παρακολούθησης, ανατροφοδότησης και διαρκούς αξιολόγησης του εφαρμοζόμενου εκπαιδευτικού Προγράμματος, ώστε να αποτελέσει μια καινοτόμα διδακτική πρόταση για το πέρασμα από τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος στη διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής.

Από τους Πολυγραμματισμούς στη Δημιουργική Γραφή

ΠΡΑΚΤΙΚΑ

Ντίνας, Κ. 2014. Ο γλωσσικός χάρτης της ευρύτερης περιοχής Κοζάνης-Γρεβενών. Στο: Καρανάσιος, Χ., Ντίνας, Κ., Μυλωνάς, Δ. & Σκρέκας, Δ. (επιμ.) 2014. Κοζάνη, 600 χρόνια ιστορίας. Γένεση και ανάπτυξη μιας Μακεδονικής Μητρόπολης. Κοζάνη: Δήμος Κοζάνης, σσ. 365-380

Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται ένα γλωσσικό πανόραμα της συγκεκριμένης περιοχής, η οποία βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στα συμπαγή νεοελληνικά ιδιώματα και σε γλωσσικές μεταβατικές περιοχές (σλαβική κυρίως και αλβανική) και κατοικείται και από δίγλωσσους ετερόφωνους (βλαχόφωνους, τουρκόφωνους, σλαβόφωνους) και από ελληνικές διαλεκτόφωνες ομάδες (ντόπιους διαλεκτόφωνους, Πόντιους, Θρακιώτες και Μικρασιάτες, Καπαδόκες και Τσακωνόφωνους).

Με τα χαρακτηριστικά αυτά, η ευρύτερη περιοχή Κοζάνης-Γρεβενών –καθώς γλωσσικώς η περιοχή αυτή πρέπει να θεωρείται ενιαία– παρουσιάζει ιδιαίτερο γλωσσολογικό ενδιαφέρον, αφού συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά μιας πλούσιας σε γλωσσική ποικιλία γεωγραφικής περιοχής.

Ο γλωσσικός χάρτης της περιοχής Κοζάνης-Γρεβενών

Βλ. ΠΡΑΚΤΙΚΑ

Chlapoutaki, E. & Dinas, K. 2014. (in Greek). Pedagogical Practices of Critical Media Literacy / Παιδαγωγικές Πρακτικές Κριτικού Γραμματισμού στα Μέσα. Multilingual Academic Journal of Education and Social Sciences 2(1): 110-123

Literacy practices are changing rapidly in daily life because of media. Consequently, there is an urgency for educational changes, in order the requirements for the new communication skills to be fulfilled and a critical awareness of media to be developed. This means that not only is media literacy a necessity in educational settings, but also it has to be critical. However, any update of the curriculum on the basis of critical literacy pedagogy has effect on the teaching practices. The aim of this paper was, after mentioning and analyzing the applied teaching practices of critical media literacy in different educational settings of developed countries, to provide suggestions of implementing critical media literacy in the Greek educational system.

Ντίνας, Κ. & Χλαπουτάκη, Ε. 2014. Κριτήριο και δείκτες αξιολόγησης της διδασκαλίας της ανάγνωσης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Στο: 34η Συνάντηση του Τομέα Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ. Studies in Greek Linguistics 34 (2014) pp. 300-310

Η έννοια κείμενο έχει αποτελέσει τα τελευταία χρόνια αντικείμενο εκτεταμένου επιστημονικού προβληματισμού, ο οποίος οδήγησε στη συγκρότηση θεωρητικών απόψεων για διαφορετικά “κειμενικά είδη”. Η συνεισφορά του αναδυόμενου γραμματισμού, της κοινωνικής δομητικής προοπτικής και της γνωστικής ψυχολογίας στην προσέγγιση των κείμενων είναι σημαντική, γιατί δίνει έμφαση στις γλωσσολογικές και κοινωνικές διαδικασίες, που είχαν αγνοηθεί προηγουμένως, καθώς και στις νοητικές διεργασίες. Ο γραπτός λόγος συνδέεται εξαρχής με τη θεμελιώδη λειτουργιά του, την επικοινωνία, και τα κείμενα αποτελούν τη βασική μονάδα επικοινωνίας.

Το πρώτο και θεμελιώδες κείμενο το οποίο συμβάλλει στην ανάπτυξη της γραφής και της ανάγνωσης είναι το κύριο όνομα του παιδιού. Η αντίληψη αυτή, που κυριαρχεί σε όλες τις κουλτούρες και σε όλα τα κοινωνικο- οικονομικά επίπεδα, δε θεωρείται εντελώς μη αναμενόμενη, καθώς οι περισσότεροι γονείς των παιδιών προσχολικής ηλικίας τα μαθαίνουν να γράφουν το όνομά τους.

H παρούσα εργασία επιχειρεί α) να τεκμηριώσει θεωρητικά τη σπουδαιότητα της γραφής του ονόματος και β) να διερευνήσει τη σχέση του ονόματος με δεξιότητες αναδυόμενου γραμματισμού (π.χ. αλφαβητική γνώση, φωνολογικές δεξιότητες, γραπτή έκφραση κ.λπ.).

Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων προκύπτει ότι η γραφή του ονόματος των νηπίων αφενός είναι ένας αναπτυξιακός δείκτης, αφετέρου η συστηματική ενασχόληση του παιδιού με το όνομά του αποτελεί ένα ιδανικό πεδίο καλλιέργειας δεξιοτήτων αναδυόμενου γραμματισμού.

Κριτήριο και δείκτες αξιολόγησης

Βλ. ΠΡΑΚΤΙΚΑ