-
Άφιξη της νηοπομπής της 156ης Μεραρχίας Πεζικού Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρουσιάζονται περίπου 5-6 άνδρες στην τοποθεσία Παπαζάνη Φλώρινας τον Απρίλιο 1916. Η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη και φαίνεται περισσότερο αυθόρμητη παρά σκηνοθετημένη καθώς τα βλέμματα των προσώπων κοιτούν ευθεία κι όχι στον φακό της κάμερας. Αναλυτικότερα, όσον αφορά τα στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά ότι οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται σε κάποιο χωράφι αφενός από τα δέντρα, φυτά και τις λάσπες που υπάρχουν στο έδαφος και αφετέρου από τα άλογα ή μουλάρια που κουβαλούν αυτούς τους άνδρες στην πλάτη τους. Κάποια από τα ζώα (εκτός από ανθρώπους) σέρνουν και κάρα φορτωμένα ίσως με πράγματα, τα οποία είναι καλυμμένα με λευκά πανιά. Σύμφωνα με τον τίτλο πρόκειται για την άφιξη της νηοπομπής της 156ης Μεραρχίας του Πεζικού. Όσον τώρα αφορά τους ανθρώπους βλέπουμε 5- 6 άνδρες ηλικίας 40-50 ετών. Η κοινωνικο-οικονομική τους κατάσταση εκείνα τα χρόνια στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν χαμηλή. Σχετικά με την ενδυμασία τους θα μιλήσουμε συγκεκριμένα για τον μοναδικό άνδρα στο κέντρο που φαίνεται η ενδυμασία του. Διακρίνουμε λοιπόν ότι φορά καπέλο στο κεφάλι, ένα πανωφόρι, παντελόνι, μπότες (γαλότσες προφανώς για τις λάσπες) και στον ώμο του ένα τσαντάκι που υποθέτουμε ότι περιέχει τα απαραίτητα.
-
Το σερβικό σχολείο Στην φωτογραφία παρατηρούμε 45 μαθητές και έναν δάσκαλο, ο οποίος βρίσκεται ανάμεσα στα παιδιά. Η πλειονότητα των παιδιών κοιτάζει ευθεία με σταυρωμένα χέρια σαν κάτι να παρακολουθούν. Όλοι οι μαθητές είναι ανδρικής φύσεως και φαίνονται αφοσιωμένοι και προσκολλημένοι στον πίνακα. Το αξιοσημείωτο είναι πως όλα τα παιδιά είναι στην ίδια στάση και έχουν την ίδια έκφραση. Βέβαια, σε κάποια παιδιά σχηματίζεται μια δόση χαμόγελου αλλά στα υπόλοιπα επικρατεί σοβαρό ύφος. Σε αντίθεση με τον δάσκαλο, ο οποίος φαίνεται να χαζεύει από το παράθυρο. Δίπλα στον δάσκαλο υπάρχει μια σόμπα για την θέρμανση του χώρου και των μαθητών. Πράγμα που σημαίνει πως υπάρχει κρύο, γι΄ αυτό και οι μαθητές είναι κατάλληλα ντυμένοι για την εποχή που επικρατεί και αυτήν δεν είναι άλλη πέρα από τον χειμώνα. Επίσης, τα θρανία των ανηλίκων είναι μακρόστενα και χωράνε 4-5 άτομα μαζί σε κάθε σειρά. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι η τάξη αποτελείται από πολλά άτομα ενώ στην σημερινή εποχή μέσα στην τάξη βρίσκεται το μισό ποσοστό του πληθυσμού.
Η λήψη είναι σκηνοθετημένη διότι ο φωτογράφος τοποθετήθηκε μπροστά από τα παιδιά, που σημαίνει πως τα παιδιά γνωρίζουν ότι υπάρχει κάμερα στον χώρο εκπαίδευσης τους. Μάλιστα, κάποια από τα παιδιά φαίνεται να κοιτάζουν προς το μέρος του.
-
Οι "Chasseurs d'Afrique" διασχίζουν τον δρόμο Η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη και όπως φαίνεται στη λεζάντα οι Chasseurs d'Afrique διασχίζουν τον δρόμο. Οι Chasseurs d'Afrique ήταν μονάδες ιππικού που ανήκαν στην Armée d'Afrique που ήταν μέρος του Γαλλικού Στρατού.
Οι άντρες που απεικονίζονται είναι Γάλλοι στρατιωτικοί. Στη αριστερή πλευρά της φωτογραφίας φαίνονται δύο άντρες πάνω σε κάρο το οποίο σέρνεται από δύο ήμερα άλογα.Η ενδυμασία τους είναι στρατιωτική. Μέσα στο κάρο φαίνεται πως κουβαλάνε άχυρο. Πίσω από αυτούς απεικονίζεται ένας άντρας ιππέας με το άλογο του να πηγαίνει προς τη μεριά του χωριού. Στα δεξιά της φωτογραφίας, φαίνεται μεγάλη ουρά από ανθρώπους-στρατιωτικούς μάλλον- οι οποίοι σέρνουν άλογα τα οποία κουβαλάνε σακιά με διάφορες προμήθειες. Η ηλικία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί, ενώ η στάση του σώματός τους φανερώνει εξάντληση.Πίσω στο βάθος, φαίνεται το χωριό Νεοχωράκιον, διάφορα σπίτια πέτρινα και δέντρα ξερά. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από την μπροστινή όψη, στην οποία φαίνεται η πλυμμήρα από βροχή να έχει δημιουργήσει μικρό ποταμάκι και πολλή λάσπη. Η εποχή που διαδραματίζεται είναι Φθινόπωρο και συγκεκριμένα τέλη Οκτώβρη.
-
Σέρβοι και Άραβες κατέρρευσαν στη λάσπη Η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη και διαδραματίζεται το μήνα Οκτώβριο. Απεικονίζονται πέντε άντρες στρατιώτες Σέρβοι και Άραβες όπως αναφέρεται στη λεζάντα. Η ενδυμασία τους είναι χοντρή το οποίο προδίδει τη εποχή και φοράνε μπερέδες και μπότες. Οι περισσότεροι είναι πάνω στα ήμερα άλογα τα οποία σέρνουν ξύλινα κάρα με διάφορα πράγματα όπως σακιά. Ο ένας μόνο βρίσκεται όρθιος και κρατάει το άλογο κοιτάζοντας προς τη κάμερα. Η ηλικία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Επίσης, το μικρό κάρο μπροστά φαίνεται πως έχει βουλιάξει μέσα στη λάσπη. Γύρω από το επίκεντρο της φωτογραφίας υπάρχουν πέτρινα σπίτια και στα δεξιά υπάρχει μια περίφραξη πιθανόν να είναι και αυτό σπίτι. Η φωτογραφία διαδραματίζεται στο χωριό Νεοκάζι / Νεοχωράκιον .Στο έδαφος υπάρχει πολύ λάσπη και διάφορα δέντρα στο τοπίο, τα οποία είναι ξερά λόγω της εποχής.
-
Το κάρο του φωτογραφικού και κινηματογραφικού τμήματος βάλτωσε. Στην συγκεκριμένη εικόνα παρουσιάζονται τέσσερις άνδρες που ζούσαν το 1916 στην τοποθεσία Παπαζάνη Φλώρινας. Η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη και φαίνεται περισσότερο αυθόρμητη παρά σκηνοθετημένη καθώς τα βλέμματα τους κοιτούν σε άλλη κατεύθυνση κι όχι στον φακό της κάμερας (ωστόσο από τον τίτλο της εικόνας « ο πλωτήρας του φωτογραφικού και κινηματογραφικού τμήματος βάλτωσε» μπορούμε να αντιληφθούμε ότι ίσως ένα μέρος φωτογραφικού υλικού βρίσκεται εντός των κάρων που κουβαλούν τα βόδια). Αναλυτικότερα, όσον αφορά τα στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά ότι οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται σε κάποιο χωράφι (βάλτος) αφενός από τα δέντρα και τις λάσπες που υπάρχουν στο έδαφος και αφετέρου από τα τρία βόδια και τα τρία γαϊδούρια που σέρνουν τα κάρα. Τα τελευταία φαίνεται να περιέχουν τα απαραίτητα πράγματα των ανθρώπων αυτών καθώς βλέπουμε είδη ρούχων, πιθανότατα να είναι κουβέρτες ή χαλιά καθώς και καλάθια ίσως για αποθήκευση τροφίμων. Επομένως υποθέτουμε ότι με την βοήθεια των ζωών που σέρνουν τα κάρα προσπαθούν να εγκαταλείψουν την περιοχή τους λόγω πολέμου. Όσον αφορά τους ανθρώπους θα πρέπει να τονίσουμε πως εδώ μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις άνδρες 40-60 ετών. Όλοι τους φορούν παλιά ρούχα και καλύπτουν το κεφάλι τους με καπέλα. Ο κύριος στα αριστερά κρατά ένα μεγάλο ξύλο και φαίνεται να βοηθά τα ζώα προκειμένου να περάσουν το εμπόδιο των λασπών. Στα δεξιά μας βλέπουμε έναν κύριο ο οποίος παρακολουθεί τα γεγονότα και στην πλάτη του κουβαλά ένα όπλο, πιθανώς να είναι στρατηγός καθώς φαίνεται να δίνει διαταγές. Τέλος, οι άλλοι δύο άνδρες πίσω από αυτούς στέκονται δίπλα στα ζώα και τραβούν τα σχοινιά με τα οποία είναι δεμένα τα ζώα.
-
Βούλγαροι κρατούμενοι που καθαρίζουν τους δρόμους Η φωτογραφία είναι μη σκηνοθετημένη και απεικονίζει όπως αναφέρεται και στη λεζάντα τους Βούλγαρους κρατούμενους να καθαρίζουν τους δρόμους. Η εποχή που διαδραματίζεται είναι Φθινόπωρο και συγκεκριμένα Νοέμβριος. Οι κρατούμενοι φαίνεται πως φοράνε παλιά ρούχα, ψηλές μπότες και καπέλα που μοιάζουν με μπερέδες. Έχουν στα χέρια φτυάρια και φαίνεται πως ανοίγουν τον δρόμο από τη λάσπη. Γύρω τους υπάρχουν άντρες του στρατεύματος που τους επιτηρούν . Η στάση του σώματός τους φαίνεται επιβλητική. Οι μπροστά είναι στη σειρά ενώ οι πίσω είναι διάσπαρτοι. Η ενδυμασία τους αποτελείται από μακριά παλτά και καπέλα, γεγονός που προδίδει και την εποχή. Πίσω από τους άνδρες υπάρχει μία πέτρινη περίφραξη η οποία διαχωρίζει τον χώρο στον οποίο δουλεύουν οι άνδρες από ένα σπίτι που αχνοφαίνεται στο βάθος. Υπάρχουν διάφορα ξερά δέντρα και χόρτα πάνω από την περίφραξη. Ο καιρός φαίνεται πως είναι μουντός και βροχερός γι' αυτό έχει δημιουργηθεί και λάσπη
-
Το χαμογελαστό μήνυμα που περνάνε τα παιδιά Η φωτογραφία αυτή, φαίνεται πως έχει σκηνοθετημένη λήψη, καθώς τα παιδιά είναι στραμμένα προς τον φακό του φωτογράφου
και χαμογελάνε στη φωτογραφία. Απεικονίζονται τέσσερα μικρά κορίτσια. Η ηλικία τους κυμαίνεται από 6 έως 8 χρονών. Τα παιδιά φοράνε την ίδια παραδοσιακή ενδυμασία του τόπου τους, αλλά και μαντήλες στο κεφάλι . Τα 3 παιδιά κάθονται πάνω σε μία μεγάλη πέτρα ενώ το ένα κοριτσάκι κάθεται όρθιο. Το κοριτσάκι που στέκεται όρθιο έχει τα χέρια του σταυρωμένα και χαμογελάει. Όλα τα κορίτσια φαίνονται χαρούμενα αν και είναι περίοδος πολέμου. Από την πίσω πλευρά της πέτρας υπάρχει ένα σπίτι του οποίου η περίφραξη είναι πέτρινη ενώ το σπίτι είναι από τσιμέντο και από πέτρες. Στον τοίχο φαίνεται να υπάρχει καμμένο το οποίο μπορεί να προήλθε από φωτιά. Η στέγη φαίνεται παλιά και είναι φτιαγμένη από κεραμίδια. Τα παράθυρα είναι ξύλινα .
Από την δεξιά πλευρά υπάρχει ένα μικρό ξερό δέντρο που αχνοφαίνεται. Επίσης, φαίνεται ότι συνεχίζονται και άλλα σπίτια τα οποία κόβονται από τον φωτογραφικό φακό.Στο έδαφος υπάρχουν διάφορα χόρτα και άμμος. Η εποχή που διαδραματίζεται φαίνεται από την ενδυμασία των παιδιών και το φυσικό περιβάλλον τριγύρω, είναι μάλλον Φθινόπωρο.
-
Μεταφορά σφαγμένων ζώων Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει τη μεταφορά σφαγμένων ζώων προς το κρεοπωλείο, όπως γίνεται αντιληπτό και από τη λεζάντα στο πάνω μέρος της φωτογραφίας που γράφει στα γαλλικά «πριν το κρεοπωλείο». Σφαγμένα ζώα κρεμασμένα σε ένα άλογο πρόκειται να μεταφερθούν προς πώληση σε κάποιο κρεοπωλείο της Φλώρινας. Τη σκηνή αυτή παρακολουθεί ένας άντρας στο πλάι βγαίνοντας από ένα κτίριο. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων, την γενική ατμόσφαιρα, την οπτική γωνία και την γωνία λήψης, το φόντο. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος δεν φαίνονται στη φωτογραφία, ενώ στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι ο άντρας, ο δρόμος, το κτίριο. Στη μπροστινή όψη της φωτογραφίας φαίνεται το άλογο φορτωμένο με τα σφαγμένα ζώα και ο άντρας που κοιτάει τη σκηνή. Η έκφραση του προσώπου του δείχνει πικρία, λύπη και συμπόνια τόσο στο φορτωμένο άλογο όσο και στα σφαγμένα ζώα. Τέλος, δεδομένης της ημερομηνίας που αναγράφεται στη σφραγίδα της φωτογραφίας λήφθηκε το 1918 και συγκεκριμένα 3/9/18
-
Πομπή εφοδιασμού Η λήψη της φωτογραφίας δεν είναι σκηνοθετημένη. Στο βάθος, βλέπουμε διάφορα πέτρινα σπίτια και ξηρά δέντρα. Διαδραματίζεται στο χωριό Νεοκάζι /Νεοχωράκιον γι' αυτό και φαίνονται στο πλάνο τα οικίσματα . Επίσης, φαίνεται πως υπάρχει περίφραξη πέτρινη, που κάτι διαχωρίζει. Μέσα σε αυτήν βρίσκονται κάποια δέντρα και αχνοφαίνεται ένα πέτρινο οίκισμα. Στη μέση της φωτογραφίας, αντικρύζουμε ένα ξύλινο κάρο, το οποίο σέρνεται από 12 άλογα, τα οποία οδηγούνται από 5 άντρες. Το κάρο, μεταφέρει προμήθειες ή είδη ανάγκης. Οι άνθρωποι είναι χοντρά ντυμένοι, φοράνε κουκούλες. Η ηλικία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Ο καιρός φαίνεται μουντός και βροχερός, γι' αυτό και έχει δημιουργηθεί τόση λάσπη στο οδόστρωμα. Στα αριστερά της φωτογραφίας, φαίνονται ακόμα δύο άλογα τα οποία σέρνουν ένα μικρότερο κάρο το οποίο έχει βουλιάξει στη λάσπη. Η εποχή όπως φαίνεται είναι Φθινόπωρο και συγκεκριμένα ο μήνας Οκτώβριος.
-
Το Κιατίπ Αλή τζαμί της Φλώρινας Η συγκεκριμένη φωτογραφία υποθέτουμε, αφού δεν υπάρχουν σχετικές πληροφορίες, ότι απεικονίζει έναν οικισμό- γειτονιά στη δυτική μεριά της Φλώρινας, στο κέντρο του κάποτε τουρκομαχαλά, καθώς εκεί βρισκόταν το Κιατίπ Αλή τζαμί, στο οποίο κατοίκησαν οι Τούρκοι στρατιώτες με τις οικογένειές τους, όταν η Φλώρινα βρισκόταν υπό την τουρκική κατοχή. Η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη, καθώς όλα τα πρόσωπα που συμμετέχουν στη φωτογραφία έχουν την πλάτη τους γυρισμένη στον φακό. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος φαίνονται στη φωτογραφία και είναι το βουνό, ενώ αναφορικά με τα φυτά υπάρχουν κάποια δέντρα στο πίσω μέρος και στη μπροστινή όψη υπάρχει ένα απογυμνωμένο δέντρο. Από τη φτωχή βλάστηση των δέντρων και από την ενδυμασία των ανθρώπων υποθέτουμε ότι πρόκειται για φθινόπωρο. Στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι οι άνθρωποι, το μπαστούνι, ο δρόμος, τα σπίτια και το τζαμί. Στη μπροστινή όψη της φωτογραφίας φαίνονται δύο γυναίκες να προχωρούν στον δρόμο προς την αντίθετη πλευρά του φακού, γι αυτό και δεν φαίνονται τα πρόσωπά τους, πιθανότατα κατευθύνονται στο τζαμί, και ένα μικρό παιδί που κοιτάζει τις γυναίκες και είναι στραμμένο προς αυτές και όχι στον φακό. Η ηλικία των γυναικών δεν μπορεί να διακριθεί, καθώς δεν φαίνονται τα πρόσωπά τους, υποθέτουμε όμως ότι η μία εξ αυτών είναι μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς κρατάει το μπαστούνι. Η ενδυμασία τους είναι κλασική των μουσουλμάνων γυναικών, με μαντίλες (νικαμπ) μακριά φορέματα (χιτζάμπ).Το παιδί που κοιτάει τις γυναίκες δεν φαίνεται να έχει κάποια ιδιαίτερη ενδυμασία που να διαφέρει από τα παιδιά μουσουλμανικής καταγωγής. Όλα τα πρόσωπα της φωτογραφίας βρίσκονται σε έναν πλακόστρωτο δρόμο ανάμεσα από δύο κτίρια. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας διακρίνονται το Κιατίπ Αλή τζαμί, με δυσκολία, το βουνό και κάποια άλλα σπίτια. Αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για τζαμί εξαιτίας του μιναρέ. Η έκφραση των προσώπων του παιδιού και των γυναικών δεν φαίνεται, καθώς όπως αναφέρθηκε έχουν πλάτη στον φακό. Ζώα δεν υπάρχουν στη φωτογραφία, ενώ δεν αναγράφεται ημερομηνία λήψης της φωτογραφίας.
-
Βούλγαροι κρατούμενοι επισκευάζουν τους δρόμους Η φωτογραφία, σύμφωνα και με τη λεζάντα αποτυπώνει τους φυλακισμένους οι οποίοι είναι δούλοι του στρατεύματος και να εργάζονται στην επισκευή των δρόμων. Η συγκεκριμένη φωτογραφία, δεν είναι σκηνοθετημένη και φαίνεται πως είναι Φθινόπωρο . Οι Βούλγαροι φαίνεται πως επιβλέπονται και διατάζονται από τους στρατιώτες του τάγματος. Η στολές των στρατιωτικών φαίνεται πως απαρτίζονται από μακριά παλτά, γεγονός που φανερώνει ότι είχε κρύο, ενώ οι φυλακισμένοι-εργάτες, έχουν αφήσει τα ρούχα και τα αντικείμενα τους κάτω. Πολλοί άνθρωποι φαίνεται πως έχουν φτυάρια και σκαλίζουν τον δρόμο ενώ άλλοι μετακινούν πέτρες με τα χέρια τους για να ανοίξουν τον δρόμο. Η στάση του σώματος τους δείχνει την ταλαιπωρία που βιώνουν .Στο τοπίο υπάρχουν πολλές πέτρες και λάσπη στο μέρος γεγονός που αποδεικνύει την εποχή και τις δυσκολίες που βίωναν. Στο βάθος φαίνεται κάποιος λόφος, ενώ η φωτογραφία δείχνει πως βρίσκονται σε πεδιάδα ή χωράφι. Επίσης, φαίνονται 3 μικρά στρατιωτικά φορτηγά οχήματα τα οποία ανήκουν στο στράτευμα.
-
Σερβικοί τάφοι Η φωτογραφία, φαίνεται πως δεν είναι σκηνοθετημένη αλλά αποτυπώνει, όπως φαίνεται και στη λεζάντα τους Σερβικούς Τάφους. Υπάρχουν 2 κτίρια και μια περίφραξη τα οποία είναι φτιαγμένα από πέτρα. Το μεγάλο κτίριο πίσω, ίσως, είναι οστεοφυλάκιο ή κάποια εκκλησία. Έξω από την περίφραξη υπάρχουν τρείς άνδρες οι οποίοι φαίνεται να κάνουν κάτι μαζί, ίσως να θάβουν κάποιον. Η ενδυμασία τους δείχνει πως είναι στρατιωτική ενώ η ηλικία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Επιπλέον, υπάρχουν σταυροί ως ένδειξη πως εκεί είναι οι τάφοι, όπως αναφέρεται και στη λεζάντα, είναι Σέρβικοι .Οι σταυροί εκδηλώνουν ότι είναι Χριστιανικό κοιμητήριο, ενώ και οι τάφοι είναι φτιαγμένοι από πέτρα. Το νεκροταφείο ίσως βρίσκεται σε κάποιον λόφο, στον οποίο υπάρχει βλάστηση αν και ξερή. Ο μήνας που τραβήχτηκε η φωτογραφία είναι Νοέμβριος.
-
Ένας δρόμος και ο μιναρές (τζαμί) Η φωτογραφία απεικονίζει, μία περιοχή στο Vostaran - Μελίτη. Δεν είναι σκηνοθετημένη, η εποχή που φαίνεται είναι φθινόπωρο-συγκεκριμένα Νοέμβριος- και περιβάλλεται από 3 σπίτια τα οποία διαθέτουν παράθυρα, και σε κάποια σημεία είναι πέτρινα. Η σκεπή τους είναι φτιαγμένη από κεραμίδια και όλα διαθέτουν καμινάδες. Τα σπίτια όλα φαίνονται ακατοίκητα και εγκαταλελειμμένα λόγω της εξωτερικής τους κατάστασης . Στο τοπίο υπάρχουν ξηρά δέντρα πίσω από τα σπίτια. Ανάμεσα στα σπίτια υπάρχει ένας άνδρας στρατιωτικός ο οποίος περπατάει . Στο βάθος απεικονίζεται και ένα τζαμί το οποίο ονομάζεται Μιναρές, και είναι ένα είδος πύργου τζαμιού που παραδοσιακά χρησιμοποιείται για το εζάν, το κάλεσμα προσευχής.
-
Σερβικό στρατόπεδο Η συγκεκριμένη εικόνα δεν είναι σκηνοθετημένη, καθώς δεν έχει στοιχεία σκηνοθεσίας. Όπως αναφέρεται και από τη λεζάντα είναι ένα Σέρβικο στρατόπεδο. Αποτελείται από 2 ανθρώπους οι οποίοι μεταφέρουν με τα χέρια τους κάποια αντικείμενα πιθανόν σίδερα ή ξύλα. Η ενδυμασία τους είναι στρατιωτική, με καπέλα και χοντρά ρούχα. Η ηλικία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Στην φωτογραφία υπάρχει μια σκηνή και γύρω γύρω πολλά διάσπαρτα ψηλά δέντρα, ίσως είναι σε δασική περιοχή. Επιπλέον υπάρχουν και ζώα, βόδια, τα οποία σέρνουν τα κάρα. Στην εικόνα τα κάρα είναι αρκετά, είναι ξύλινα και μυτερά. Το έδαφος έχει κλαδιά και χώματα ενώ η βλάστηση είναι ξερή λόγω της εποχής που είναι φθινόπωρο.
-
Το αερόστατο "La Saucisse, γεμάτο αέρα" Στη συγκεκριμένη ασπρόμαυρη φωτογραφία απεικονίζονται άνδρες στρατιώτες, οι οποίοι προσπαθούν όλοι μαζί να επιδιορθώσουν το αερόστατο. Παρατηρούμε την ίδια ενδυμασία σε όλους τους άνδρες(καπέλο, μακρύ χιτώνα, μπότες και στην πλάτη τους όπλο και μια υφασμάτινη "τσάντα". Στο έδαφος έχουν απλώσει ένα λευκό κάλυμμα, ενδεχομένως για να τοποθετηθεί το αερόστατο. Υπάρχουν, "σακούλες" όπου δεν διακρίνεται τι ακριβώς υπάρχει μέσα σε αυτές. Ακριβώς απέναντι υπάρχουν κάρα φορτωμένα με πυρομαχικά και πίσω αχνοφαίνονται οι κορμοί των δέντρων. Πρόκειται, για μια ηλιόλουστη πρωινή μέρα και αυτό φαίνεται από το φως που "φωτίζει" προς τους άνδρες στρατιώτες, ενώ στα σημεία όπου είναι το αερόστατο καλύπτεται από σκιά. Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη, καθώς κανένας από τους άνδρες δεν κοιτάζει στο φακό. Ο φωτογράφος ενδεχομένως να έχει τοποθετηθεί προς τα δεξιά της φωτογραφίας με βάση αυτό που παρατηρούμε και φαίνεται ότι έχει εστιάσει σε πολύ βασικά σημεία της φωτογραφίας που είναι η επισκευή του αερόστατου από τους άνδρες στρατιώτες. Τέλος, όπως αναφέρεται και στη λεζάντα της φωτογραφίας πρόκειται για μια φθινοπωρινή μέρα(Οκτώβριος 1916).
-
Καραβάνι με καμήλες, 1917 Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει ομάδες ανθρώπων- ταξιδιωτών γνωστές και ως καραβάνια που χρησιμοποιούσαν την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και συγκεκριμένα το 1917 ως μεταφορικό μέσο τις καμήλες. Παρόλο που τα πρόσωπα της φωτογραφίας δεν κοιτούν τον φακό, είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων, την γενική ατμόσφαιρα, το στήσιμο των προσώπων καθώς και των συναισθημάτων τους, την οπτική γωνία και την γωνία λήψης, το φόντο. Δεν αναγράφεται πουθενά η τοποθεσία, αλλά πιθανολογούμε ότι είναι η Φλώρινα. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος φαίνονται στη φωτογραφία και είναι αυτά το βουνό που αχνοφαίνεται στην πίσω όψη της φωτογραφίας, δέντρα χωρίς βλάστηση, άρα πιθανότατα είναι φθινόπωρο, και οι καμήλες. Στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι οι άνθρωποι με φθινοπωρινά ρούχα, ένα αγροτικό αυτοκίνητο, οι άμαξες, τα φορτία, οι βαλίτσες, παλιά σπίτια με μισοσπασμένα παράθυρα, δρόμος. Στη μπροστινή όψη της φωτογραφίας φαίνεται το καραβάνι που αποτελείται μόνο από άντρες και δύο μικρά παιδιά που ετοιμάζονται να ταξιδέψουν και να φορτώσουν τις αποσκευές στις καμήλες που καθοδηγούνται από τους οδηγούς τους. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας φαίνονται παλιά σπίτια και το βουνό. Η ενδυμασία των ανθρώπων είναι κλασική των αντρών της εποχής με μπερέδες κτλ. Όλοι είναι σε όρθια θέση, καθώς ετοιμάζονται να ταξιδέψουν, με εξαίρεση τον οδηγό της τελευταίας καμήλας .Η έκφραση των προσώπων τους δεν φαίνεται, καθώς κανείς από αυτούς δεν έχει στραμμένο το πρόσωπό του στον φακό. Όσον αφορά την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση, οι άνθρωποι δεν φαίνεται να αγγίζουν τα όρια της φτώχειας, αλλά ούτε και να είναι πλούσιοι. Τέλος, η φωτογραφία λήφθηκε την περίοδο του Α' Παγκόσμιου πολέμου και συγκεκριμένα το 1917.
-
Η κοιλάδα του χωριού Zélovon (1) Στην φωτογραφία φανερώνεται ένα φυσικό τοπίο την εποχή του Μαρτίου. Κυριαρχεί το ποτάμι όπου το νερό ρέει και χτυπάει με τα μικρά κύματα του τις πέτρες που εμποδίζουν την ροή του να κυλήσει ομαλά και ήσυχα. Γύρω από το ποτάμι υπάρχουν λόφοι με βλάστηση ψηλά χόρτα, δέντρα , θάμνοι , λουλούδια μαρτυρώντας έτσι και τον ερχομό της άνοιξης. Δεξιά της φωτογραφίας κρυμμένο πίσω από τους θάμνους και τα χόρτα υπάρχει ένα κτίριο εγκαταλελειμμένο και φαίνεται να έχει καταστραφεί η οροφή του. Είναι άγνωστη η χρήση του εάν ήταν σπίτι ή αποθήκη ή κτίριο για στρατιωτικές επιχειρήσεις , πίσω από το κτίριο μπορούμε να δούμε να σχηματίζεται και ένας δρόμος ανηφορικός προς το βουνό . Τέλος διακρίνονται πάνω από το κτίριο και στο βάθος της φωτογραφίας βουνά, τα οποία λόγω διαφορετικού ύψους που βρίσκονται καλύπτονται τα μεν προς το κτίριο από βλάστηση και τα δε στο βάθος της φωτογραφίας από χιόνι.
-
Η κοιλάδα του χωριού Zélovon (2) Η ασπρόμαυρη φωτογραφία παρουσιάζει το φυσικό τοπίο της περιοχής Zelovova. Διακρίνεται το ποτάμι που διασχίζει τη κοιλάδα και φαίνεται η ορμή που έχει χτυπώντας και βρίσκοντας αντίσταση στις πέτρες. Γύρω από το ποτάμι εκτείνονται λόφοι που είναι γεμάτοι πράσινο ,με θάμνους λουλούδια και δέντρα. Προς το κέντρο της φωτογραφίας μπορούμε να δούμε μια μικρή γέφυρα που ενώνει τους δύο πράσινους λόφους όπου χωρίζονται από το ποτάμι. Αλλά και μικρά κτίρια υπάρχουν προς την μια μεριά του ενός λόφου, μπορεί να είναι το χωριό Zelovon από το τίτλο της φωτογραφίας. Τέλος μπορούμε να δούμε και τα τεράστια βουνά που καλύπτουν την περιοχή αυτήν όπου μερικά στις κορυφές τους έχουν λιγοστή βλάστηση , ενώ σε άλλα οι κορυφές τους καλύπτονται και από χιόνι
-
Τενεκετζήδες Η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει ως θέμα τους κονσερβοποιούς ή αλλιώς τενεκετζήδες, όπως τους αποκαλούσαν κατά τη διάρκεια του Ά Παγκοσμίου Πολέμου στη Φλώρινα. Παρόλο που μόνο ένα πρόσωπο κοιτάει στον φακό, και συγκεκριμένα το μικρό παιδί, είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων και τη γενική ατμόσφαιρα, την οπτική γωνία και την γωνία λήψης, το φόντο. Σημείο λήψης, όπως αναγράφεται στο κάτω μέρος της φωτογραφίας είναι η Φλώρινα. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος δεν φαίνονται στη φωτογραφία. Ένα ζώο, πιθανότατα άλογο ή γαιδούρι υπάρχει στο οπίσθιο δεξιό μέρος της φωτογραφίας. Στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι οι άνθρωποι και τα ρούχα τους, το πλήθος από κονσερβοκούτια, οι σακούλες, η ομπρέλα και ο παλιός χώρος, πιθανόν αποθήκη με τα εμπορεύματα, στο πίσω μέρος. Στη μπροστινή όψη της φωτογραφίας υπάρχουν συνολικά 6 άτομα, εκ των οποίων το ένα έχει καλυφθεί εξαιτίας της ομπρέλας. Δύο άντρες, ένα μικρό παιδί και δύο γυναίκες φαίνονται ξεκάθαρα. Πρωταγωνιστικό ρόλο φαίνεται να παίζει ο καθισμένος άντρας στη μέση, ο οποίος φτιάχνει και τις κονσέρβες, ενώ δίπλα του σε βοηθητικό ρόλο είναι ένας άλλο συνεργάτης του, την προσοχή του οποίου έχει τραβήξει η αντίθετη πλευρά, γεγονός που γίνεται αντιληπτό από την στροφή του κεφαλιού του. Το μικρό παιδί δίπλα στον κονσερβοποιό απλά χαμογελάει στον φακό. Σε δεύτερο πλάνο 3 γυναίκες συζητούν περιμένοντας να προμηθευτούν πιθανότατα κονσέρβες κρατώντας σακούλες στα χέρια τους. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας φαίνεται ένας παλιός χώρος, πιθανόν αποθήκη με τα εμπορεύματα. Η ενδυμασία τους είναι κλασική της εποχής με τσεμπέρια μακριές φούστες, μπερέ κτλ. Η έκφραση των προσώπων τους δείχνει ότι ο καθένας τους σκέφτεται κάτι διαφορετικό εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, ο κεντρικός κονσερβοποιός είναι απορροφημένος στο έργο του, ο συνεργάτης του χαζεύει κάτι άλλο, το παιδί χαμογελάει αμέριμνο και οι γυναίκες συζητούν χαλαρά για να περάσει η ώρα. Όσον αφορά την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση, οι άνθρωποι δεν φαίνεται να αγγίζουν τα όρια της φτώχειας, αλλά ούτε και να είναι πλούσιοι, καθώς παλεύουν για το μεροκάματο. Ζώα και φυτά δεν υπάρχουν στη φωτογραφία, παρά μόνο ένα ζώο, πιθανότατα άλογο ή γαιδούρι στο οπίσθιο δεξιό μέρος της φωτογραφίας. Τα αντικείμενα που διακρίνονται είναι κονσερβοκούτια, οι σακούλες και η ομπρέλα. Τέλος, η φωτογραφία λήφθηκε την περίοδο του Α' Παγκόσμιου πολέμου και συγκεκριμένα όπως αναγράφεται στο πάνω μέρος της στις 15/8/1918.
-
Φλώρινα/ ποταμός Σακουλέβας Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει το ποτάμι της Φλώρινας σε πρώτο πλάνο και σε δεύτερο πλάνο κτίρια που βρίσκονται πίσω από αυτό όπως το Ειρηνοδικείο. Το ποτάμι της Φλώρινας γνωστό και ως ποταμός Σακουλέβας φαίνεται να έχει στερέψει και αν δεν υπήρχε η λεζάντα στο πλάι της φωτογραφίας θα μπορούσε να συγχυστεί με έναν δρόμο.. Παρόλο που στη φωτογραφία δεν υπάρχουν πρόσωπα, η οπτική των οποίων θα βοηθήσει να διερευνηθεί η σκηνοθεσία, γίνεται αντιληπτό ότι η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων και τη γενική ατμόσφαιρα, την οπτική γωνία και την γωνία λήψης, το φόντο. Σημείο λήψης, όπως αναγράφεται στο πλαινό δεξί μέρος της φωτογραφίας είναι η Φλώρινα και συγκεκριμένα το ποτάμι. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι το σχεδόν αποστειρωμένο ποτάμι. Τα δέντρα είναι απογυμνωμένα, γεγονός που μαρτυρά ότι πρόκειται για φθινόπωρο ή χειμώνα. Στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι τα πετρωμένα πεζούλια και χαλάσματα. κτίρια και παλιά σπίτια που φαίνονται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, ένα εξ αυτών είναι και το ειρηνοδικείο, πιθανότατα στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας. Ζώα και αντικείμενα δεν υπάρχουν στη φωτογραφία, ενώ το χωρίς βλάστηση και παραμελημένο περιβάλλον φαίνεται από τα απογυμνωμένα δέντρα, το σχεδόν στεγνό ποτάμι και τα χαλάσματα.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Οκτώβριος 1916). Αριστερά, Ρώσοι στρατιώτες σε ηρεμία Στην συγκεκριμένη φωτογραφία βλέπουμε στα αριστερά ένα ρωσικό στράτευμα να ξεκουράζεται . Εκεί κοντά από ότι μπορούμε να διακρίνουμε τα όπλα των στρατιωτών που αυτό σημαίνει ότι λίγο πριν ή λίγο μετά θα επικρατήσει ένοπλη σύρραξη . Παράλληλα βλέπουμε και κάποιους στρατιώτες να είναι όρθιοι και να μιλάνε με αυτούς που κάθονται στο έδαφος . Όλο το ρώσικο στράτευμα φοράει την στολή παραλλαγής με το χακί παντελόνι και πουκάμισο και στο κεφάλι έχουν το κράνος. Στα πόδια φοράνε άρβυλα που τους βοηθάει στις δύσβατες διαδρομές . Το έδαφος φαίνεται ξερό αφού αποτελείται μόνο από χώμα και στο πίσω μέρος τις φωτογραφίας μπορούμε να διακρίνουμε λίγα δέντρα . Στην φωτογραφία επίσης φαίνονται 2 σπίτια με πολλά παράθυρα . Ο φωτγράφος κοιτάει προς τον βορρά και η λήψη είναι αυθόρμητη αφού οι στρατιώτες δεν κοιτάνε στην κάμερα και έχουν έναν αυθορμητισμό .
-
Αναπαυόμενοι Ρώσοι στρατιώτες: Το κομμωτήριο Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε 14 στρατιώτες να ξεκουράζονται μπροστά από ένα μεγάλο κτίριο που σύμφωνα με την λεζάντα είναι το κομμωτήριο. Οι στρατιώτες φοράνε την κλασική στολή παραλλαγής με το χακί παντελόνι και πουκάμισο . Επίσης φοράνε τις μπότες - άρβυλα που βοηθάει να τρέχουν ευκολότερα σε δύσβατους δρόμους και στο κεφάλι τους τον μπερέ . Το κτίριο πίσω από τους στρατιώτες έχει 3 παράθυρα και ένα μικρό ξύλινο μπαλκόνι . Η φωτογραφία είναι αυθόρμητη αφού όπως παρατηρούμε οι στρατιώτες έχουν μια φυσική κίνηση και δεν κοιτάνε στον φακό την ώρα της λήψης.
-
Πυροβολικό που κρύβεται κάτω από τα δέντρα κατά τη διέλευση αεροσκάφους Πρόκειται για άρματα του πυροβολικού που κρύβονται κάτω από τα δέντρα κατά τη διέλευση εχθρικού αεροσκάφους. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και δεν είναι σκηνοθετημένη, διότι τα πρόσωπα που εικονίζονται δεν είναι στραμμένα προς τον φωτογραφικό φακό. Από τα πρόσωπα αυτά μόνο το ένα βρίσκεται κοντά στο σημείο της λήψης, ενώ όλα τα υπόλοιπα βρίσκονται διασκορπισμένα στην πεδιάδα. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι το χορτάρι, οι πέτρες και το χώμα του εδάφους, τα δέντρα, οι θάμνοι και το ποτάμι. Τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι τα ενδύματα και τα υποδήματα των στρατιωτών, τα άρματα μάχης, οι ακτινωτές ρόδες των αρμάτων, τα υφάσματα που καλύπτουν τα άρματα, οι σέλες και τα χαλινάρια των αλόγων. Τα ζώα της φωτογραφίας είναι άλογα, τα περισσότερα από τα οποία, συγκεντρωμένα κάτω από τα δέντρα, βόσκουν στο χορτάρι. Κοντά στο σημείο λήψης της φωτογραφίας βρίσκεται ένα άλογο που πίνει νερό από το ποτάμι και ένας στρατιώτης που το συνοδεύει. Με βάση τον τελευταίο, η ενδυμασία των στρατιωτών περιλαμβάνει χιτώνιο, παντελόνι, καπέλο, πουκάμισο (πιθανόν) και αρβύλες.
-
Οικογένεια Μακεδόνων Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων, την γενική ατμόσφαιρα, το στήσιμο των προσώπων στον φακό, την οπτική γωνία και τη γωνία λήψης, το φόντο. Στο πλάι δεξιά της φωτογραφίας αναγράφεται η τοποθεσία, που δεν είναι άλλη από τη Φλώρινα. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος δεν φαίνονται στη φωτογραφία. Στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος είναι οι άνθρωποι και τα ρούχα τους, η καλύβα που είναι φτιαγμένη από ξύλα και ξεραμένα κλαδιά δέντρων, το γράμμα που κρατάει η γιαγιά στα χέρια της, το μπαστούνι, το καλάθι, η σκάλα. Στη μπροστινή όψη της φωτογραφίας φαίνονται τα μέλη μιας οικογένειας Μακεδόνων η οποία αποτελείται από 9 άτομα και συγκεκριμένα 4 μικρά παιδιά, έναν μεγαλύτερο γιο, τον πατέρα, τη μητέρα και τη γιαγιά. Υπάρχει και μια ακόμα γυναίκα στη φωτογραφία, της οποίας τα χαρακτηριστικά δεν γίνονται αντιληπτά, καθώς έχει σκυμμένο το κεφάλι της. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας φαίνεται η καλύβα της οικογένειας. Η ενδυμασία τους είναι κλασική της εποχής με τσεμπέρια μακριές φούστες, μπερέ κτλ. Σχεδόν όλα τα μέλη της οικογένειας βρίσκονται σε καθιστική στάση με εξαίρεση τον πατέρα που κρατάει το μικρότερο μέλος στην αγκαλιά του και τα δύο παιδιά. Η έκφραση των προσώπων τους δείχνει περισυλλογή, πικρία, ζόρι και ίσως έναν δισταγμό Η μόνη χαμογελαστή είναι η μητέρα των παιδιών και η γιαγιά που φαίνεται να διαβάζει ένα γράμμα, πιθανόν αγαπημένου της προσώπου. Όσον αφορά την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση, οι άνθρωποι φαίνεται να αγγίζουν τα όρια της φτώχειας, Ζώα και φυτά δεν υπάρχουν στη φωτογραφία, παρά μόνο ξεραμένα κλαδιά δέντρων και ένα μικρό ζώο πιθανόν πτηνό στο πάνω μέρος της καλύβας. Τα αντικείμενα που διακρίνονται είναι το μπαστούνι, το γράμμα, η σκάλα και η κουβέρτα. Τέλος, στη φωτογραφία δεν αναγράφεται η περίοδος που λήφθηκε.
-
Χωρικές Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, γεγονός που φαίνεται από τα πλάνα, τον φωτισμό, την απουσία χρωμάτων, την γενική ατμόσφαιρα, το στήσιμο και το χαμόγελο των προσώπων στον φακό, την οπτική γωνία και την γωνία λήψης, το φόντο. Στο πλάι δεξιά της φωτογραφίας αναγράφεται η τοποθεσία, που δεν είναι άλλη από τη Φλώρινα. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος δε φαίνονται στη φωτογραφία με εξαίρεση το βουνό που αχνοφαίνεται πίσω. Κυριαρχούν στοιχεία του ανθρώπινου περιβάλλοντος, όπως ο δρόμος, οι άνθρωποι και τα ρούχα τους, ενώ από πίσω τους πιθανότατα υπάρχει ένας χώρος κάτι σαν φαρμακείο ή κέντρο υγείας, γεγονός που μπορούμε να αντιληφθούμε από το σήμα του σταυρού και μόνο, καθώς η εικόνα είναι αρκετά θολή. Η φωτογραφία αποτελείται από 4 γυναίκες στην μπροστινή όψη της και 4 στο πίσω μέρος εκ των οποίων οι 3 δεν έχουν το κεφάλι τους γυρισμένο στην κάμερα. Στην μπροστινή όψη της φωτογραφίας φαίνεται ξεκάθαρα και ένας άντρας, ενώ οριακά στη φωτογραφία σκιαγραφείται στην αριστερή άκρη και ένας δεύτερος που όπως διακρίνεται μιλάει με την γυναίκα δίπλα του. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας φαίνεται και ένας άντρας μεγαλύτερης ηλικίας, ίσως γιατρός, που βγαίνει από το πιθανολογούμενο φαρμακείο ή κέντρο υγείας προσφέροντας βοήθεια στις γυναίκες. Δυστυχώς η ποιότητα της εικόνας δεν μου επιτρέπει να αντιληφθώ τι είναι αυτό. Η ενδυμασία τους είναι κλασική των γυναικών της εποχής με τσεμπέρια μακριές φούστες κτλ. Οι γυναίκες βρίσκονται σε καθιστική στάση με εξαίρεση εκείνη που μιλάει με τον άντρα στη γωνία και τις δύο που βρίσκονται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, που είναι όρθιες, καθώς περιμένουν να πάρουν κάτι από τον κύριο μεγαλύτερης ηλικίας. Η έκφραση των προσώπων τους δείχνει χαρά. και ξεγνοιασιά. Όσον αφορά στην κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση οι άνθρωποι δεν φαίνεται να αγγίζουν τα όρια της φτώχειας, αλλά ούτε να είναι πλούσιοι. Ζώα και φυτά δεν υπάρχουν στη φωτογραφία, παρά μόνο ξεραμένα κλαδιά δέντρων. Τα αντικείμενα που διακρίνονται είναι οι τσάντες που κρατούν όλες οι γυναίκες. Τέλος, στην φωτογραφία δεν αναγράφεται η περίοδος που λήφθηκε.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Στο χωριό, μικρά χαρακώματα για τους καθισμένους άντρες Η φωτογραφία απεικονίζει στρατιώτες σε μικρά χαρακώματα στην περιοχή του Αμμοχωρίου. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και είναι σκηνοθετημένη, διότι όλα τα πρόσωπα είναι στραμμένα προς τον φωτογραφικό φακό. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι τα χόρτα των σκεπών και του εδάφους, καθώς και ο χωμάτινος δρόμος. Τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι τα κτήρια, τα καρφιά, τα όπλα, οι υφασμάτινες τσάντες εφοδίων και πυρομαχικών και τα ενδύματα και τα υποδήματα των στρατιωτών. Τα κτήρια είναι πέτρινα και οι στέγες τους είναι κατασκευασμένες από κεραμίδια και ξύλα. Στους τοίχους τους υπάρχουν καρφιά, πάνω στα οποία κρέμονται τα σακίδια/τσάντες, οι καραμπίνες και οι καμπαρντίνες των στρατιωτών.Οι δεκατρείς στρατιώτες της φωτογραφίας βρίσκονται σε καθιστή στάση σώματος πίσω από τα χαρακώματα. Η ενδυμασία τους περιλαμβάνει πουκάμισο, χιτώνιο, καμπαρντίνα, παντελόνι, καπέλο και αρβύλες, ενώ όλοι τους φέρουν μουστάκι.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Σέρβοι κομιτατζήδες που φέρνουν πίσω από την 1η γραμμή Βούλγαρους κρατούμενους Η φωτογραφία απεικονίζει Σέρβους κομιτατζήδες αντάρτες που επαναφέρουν Βούλγαρους κρατούμενους της πρώτης γραμμής του πολέμου. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και είναι σκηνοθετημένη, καθώς με εξαίρεση ένα πρόσωπο, όλα τα υπόλοιπα που εικονίζονται ολόκληρα κοιτούν στο φακό. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι τα φορτωμένα με φύλλα δέντρα, οι χωμάτινοι δρόμοι, θάμνοι, καθώς και χορτάρια και ξερά κλαδιά σε όλα τα σημεία του εδάφους. Τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι τα κτήρια, οι καμινάδες, τα όπλα, τα πυρομαχικά, οι δερμάτινες ζώνες που τα συγκρατούν, τα δερμάτινα λουριά και τα ενδύματα και τα υποδήματα των στρατιωτών. Τα οκτώ κτήρια είναι πέτρινα και οι στέγες τους είναι κατασκευασμένες από κεραμίδια και άχυρα. Το δύο από αυτά έχουν καμινάδα. Στη φωτογραφία εικονίζονται οκτώ στρατιώτες, αλλά μόνο οι επτά διακρίνονται ολόκληροι (στο αριστερό άκρο ο στρατιώτης φαίνεται κατά το ήμισυ). Η ενδυμασία των έξι Σέρβων (πιθανόν) στρατιωτών περιλαμβάνει πουκάμισο, χιτώνιο,καμπαρντίνα, παντελόνι, καπέλο και αρβύλες. Ο Βούλγαρος στρατιώτης στα δεξιά της φωτογραφίας φορά παντελόνι, μπλούζα, μάλλινο γιλέκο, μάλλινο σάλι, φαρδιά υφασμάτινη ζώνη και άρβυλα. Το χέρι του τελευταίου φαίνεται να ακουμπά ένας άλλος στρατιώτης, ο οποίος όμως δεν εικονίζεται στη φωτογραφία. Οι τέσσερις στρατιώτες στα αριστερά κουβαλούν πάνω τους όπλα και πυρομαχικά, όπως ακριβώς και ο στρατιώτης στα δεξιά, αλλά και εκείνος που βρίσκεται στο ύψωμα κοντά στο κτήριο. Οι υπόλοιποι δύο δεν φαίνεται να έχουν όπλα. Στο σύνολό τους φέρουν μουστάκι, με εξαίρεση αυτόν που βρίσκεται στα δεξιά και φέρει γενειάδα.
-
Δύσκολο πέρασμα κόμβοι βοϊδαμαξών (Άγιος Βαρθολομαίος - Vrtolom) Σύμφωνα με την λεζάντα, στην φωτογραφία αποτυπώνονται στρατεύματα που ενώνονται στην 1η γραμμή. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν ένα ζεύγος αγελάδων που δυσκολεύονται να περάσουν το λασπωμένο πέρασμα, αν μη τι άλλο τραβώντας από πίσω τους ένα φορτωμένο κάρο. Ένας άντρας έχει προσπεράσει τις λάσπες του περάσματος και τραβά την άσπρη αγελάδα με ένα ξύλο, για την διευκολύνει να προχωρήσει στις λάσπες. Από την ενδυμασία του φαίνεται πώς δεν είναι στέλεχος στρατού, αλλά μάλλον κάποιος επιστρατευμένος κτηνοτρόφος/αγρότης. Δεν φορά κράνος, αλλά (ψάθινο) καπέλο, παπούτσια, (όχι στρατιωτικά άρβυλα), μαύρο παντελόνι και φθαρμένα ρούχα. Από την ενδυμασία του κτηνοτρόφου, προδίδεται η χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάστασή του. Πίσω του, μισοφαίνεται ένας σκυμμένος άνδρας, να βοηθά την δεύτερη αγελάδα να διασχίσει το πέρασμα. Οι προσπάθειες που καταβάλουν ζώα και άνθρωποι να διαβούν το λασπωμένο πέρασμα προδίδει ότι η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη, αλλά αυθόρμητη. Επιπρόσθετα, τον ισχυρισμό ότι η λήψη της φωτογραφίας δεν είναι σκηνοθετημένη, ενισχύουν οι πέντε ανδρικές φιγούρες που περιτριγυρίζουν το άλογο. Τα βλέμματά τους φαίνεται να εστιάζουν στο κάρο και όχι στον φακό του φωτογράφου. Οι τέσσερις από τους πέντε ανήκουν στον στρατό. Έχουν στρατιωτική ενδυμασία, φορούν κράνος/πηλίκιο και έχουν όπλα, ενώ ο άντρας στα αριστερά της φωτογραφίας μοιάζει να είναι χωρικός. Η ενδυμασία του είναι απλή. Αντί για όπλο, στο δεξί του χέρι κρατα μια μακριά βέργα (λειτουργεί ως μέσο ελέγχου των ζώων). Πιθανόν, ο άντρας αυτός, είναι επιστρατευμένος κουβαλώντας προϊόντα ανεφοδιασμού με τα ζώα του (ζευγάρι αγελάδων που βρίσκονται από πίσω του), για λογαριασμό του στρατού. Τέλος, η λήψη της φωτογραφίας έγινε τον μήνα Οκτώβριο. Έτσι, μπορούμε να δικαιολογήσουμε την σχετικά μικρή βλάστηση που παρατηρείται στο δεξί μέρος της φωτογραφίας. Στον φόντο του δεξιού μέρους της φωτογραφίας, βρίσκεται ένας λόφος. Όμως, δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα δέντρα ή τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος που ενδεχομένως να υπάρχουν σε αυτό.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Αυτοσχέδιο κρεοπωλείο, κάτω από τις οβίδες Η φωτογραφία αποτυπώνει τη στιγμή που στρατιώτες σφάζουν ένα ζώο και το διαμελίζουν στο έδαφος. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και δεν είναι σκηνοθετημένη, καθώς με εξαίρεση δύο στρατιώτες, όλα τα υπόλοιπα πρόσωπα που εικονίζονται δεν κοιτούν στο φακό. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι πολλά δέντρα με ή χωρίς φύλλα, ένας χωμάτινος δρόμος, πολλοί θάμνοι και χορτάρι και ξερά κλαδιά σε όλα τα σημεία του εδάφους. Τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι τα απλωμένα υφάσματα/πανιά, η υφασμάτινη τσάντα, η ενδυμασία και τα διακριτικά των στρατιωτών και τα μαχαίρια που αυτοί χρησιμοποιούν για το κρέας. Το ζώο της φωτογραφίας είναι μεγάλο σε μέγεθος, ενώ τα μέλη του έχουν αφαιρεθεί και γδέρνονται από δύο στρατιώτες που κάθονται στο έδαφος. Πρόκειται για δώδεκα στρατιώτες, με την ενδυμασία των έντεκα εξ αυτών να περιλαμβάνει πουκάμισο, χιτώνιο, παντελόνι, ζώνη, πηλήκιο, κράνος και αρβύλες, ενώ του δωδέκατου-στο δεξί άκρο της φωτογραφίας- παντελόνι, πουκάμισο, παλτό και άρβυλα. Τέσσερις από τους στρατιώτες δεν φορούν σακάκι, αλλά μόνο πουκάμισο, για να έχουν μεγαλύτερη άνεση στις κινήσεις τους, ενώ δύο από αυτούς, που βρίσκονται όρθιοι στη δεξιά άκρη της φωτογραφίας, φέρουν διακριτικά στα πέτα τους. Όλοι οι εικονιζόμενοι έχουν μουστάκι. Τέλος, από τους δώδεκα στρατιώτες, οι πέντε σε όρθια στάση σώματος κοιτούν τους υπόλοιπους επτά που σκυμμένοι σφάζουν το ζώο.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Φαράγγι της Πεσοσνίτσας: Τουρκική βοηθητική συνοδεία που επιτάχθηκε από τον Γαλλικό Στρατό της Ανατολής και διοικήθηκε από έναν Άγγλο αξιωματικό Πρόκειται για άρματα του τουρκικού στρατού, υπό τη διοίκηση ενός Άγγλου αξιωματικού, που συνοδεύουν το γαλλικό στρατό στη μάχη της Φλώρινας. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και δεν είναι σκηνοθετημένη, αφού οι στρατιώτες που εικονίζονται δεν είναι στραμμένοι προς τον φακό. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι το βουνό, τα φορτωμένα με φύλλα δέντρα, οι θάμνοι, το χορτάρι και οι κολοκύθες. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι τα άρματα μάχης, τα καλάθια, οι υφασμάτινο σάκοι (μπόγοι) μεταφοράς εφοδίων, τα σκοινιά, τα σύρματα και τα καρφιά που ενώνουν τα μέρη των αρμάτων και τέλος, η ενδυμασία των στρατιωτών. Τα ζώα της φωτογραφίας είναι βόδια που τραβούν τα άρματα μάχης.
Τα ξύλινα άρματα είναι πολλά σε αριθμό και αποτελούνται από την κύρια βάση, τις ρόδες- με άξονες ή χωρίς- και το τμήμα που τα ενώνει με τα βόδια. Τα όρθια ξύλα που πλαισιώνουν τη βάση τους είναι μυτερά, ενώ αυτά που βρίσκονται στην πίσω (δεύτερη) σειρά έχουν περασμένες κολοκύθες, οι οποίες λειτουργούν ως ασπίδες για τους στρατιώτες.
Η ενδυμασία των στρατιωτών περιλαμβάνει πουκάμισο, χιτώνιο, παντελόνι, ζώνη και αρβύλες. Όλοι οι στρατιώτες φαίνονται απασχολημένοι τα άρματα, ενώ ο μόνος που εικονίζεται ολόκληρος είναι σκυμμένος δίπλα από ένα βόδι.
-
Ρώσος στρατιώτης και ο σύντροφός του (μια μαϊμού) Στην συγκεκριμένη φωτογραφία βλέπουμε έναν Ρώσσο στρατιώτη να έχει στο δεξί του χέρι τον σύντροφό του δηλαδή μια μαϊμού. Ο στρατιώτης φοράει την κλασική στολή παραλλαγής με το χακί παντελόνι και το χακί πουκάμισο . Επίσης φοράει μπότες ψηλές που τον βοηθάνε να τρέχει στις λάσπες και σε δύσβατα δρομάκια ευκολότερα . Στο κεφάλι του φοράει τον μπερέ και στην αγκαλιά του κρατάει μια μαιμου η οποία δείχνει φοβισμένη αλλά ασφαλής στην αγκαλιά του στρατιώτη. Στο πίσω μέρος της εικόνας φαίνεται ένα άλσος με αραιά δέντρα με πυκνό φύλλωμα . Πίσω ακριβώς από τον Ρώσσο στρατιώτη υπάρχει κάτι σαν κάρο το οποίο δεν φαίνεται και πολύ καθαρά . Ο στρατιώτης λογικά γνωρίζει ότι ο φωτογράφος τον βγάζει φωτογραφία αφού έχει στηθεί μπροστά από την κάμερα αισθητά κρατώντας την μαιμου
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Πρόσφυγες από τη Φλώρινα περιμένουν στο πίσω μέρος, στο αρχηγείο του Leskoec Πρόκειται για πρόσφυγες που περιμένουν στο αρχηγείο της Λεπτοκαρυάς για τη μεταφορά τους σε περιοχές των Βαλκανίων. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και δεν είναι σκηνοθετημένη, καθώς τα πρόσωπα δεν κοιτούν στον φωτογραφικό φακό. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος που απεικονίζονται είναι μία σκηνή, ένα κτήριο, τα ενδύματα των προσώπων, οι υφασμάτινες τσάντες/σάκοi (μπόγοι), τα σκεύη, τα χαλινάρια των αλόγων και τα σκοινιά που τις συγκρατούν πάνω στις ράχες τω ζώων. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι τα δέντρα, τα χόρτα και το χωμάτινο έδαφος. Τα ζώα της εικόνας είναι βόδια και άλογα, τα οποία αφενός υπήρχαν στην περιοχή λόγω του ότι χρησιμοποιούνταν σε γεωργικές εργασίες και αφετέρου έχουν την δυνατότητα να σηκώνουν μεγάλους όγκους φορτίων. Το κτήριο είναι διώροφο με δύο παράθυρα στον πάνω όροφο. Σε αυτό που βρίσκεται αριστερά είναι κρεμασμένες προς αποξήρανση πιπεριές. Τα πρόσωπα της φωτογραφίας είναι άντρες γυναίκες και παιδιά. Η ενδυμασία των γυναικών περιλαμβάνει μπλούζες, ζακέτες, φούστες, ποδιές, τσεμπέρια και μπότες. Η ενδυμασία του κοριτσιού περιλαμβάνει μακρύ φουστάνι, γιλέκο, τσεμπέρι και μπότες. Η ενδυμασία των αντρών περιλαμβάνει μπλούζα, πουκάμισο, σακάκι, παντελόνι, παλτό και τραγιάσκα. Πέρα από τους άντρες πρόσφυγες, στη φωτογραφία εικονίζονται και πέντε στρατιωτικοί, με σκοπό τον έλεγχο της μεταφοράς των προσφύγων, που φορούν παντελόνια, μακριά χιτώνια και πηλήκια, ενώ φέρουν διακριτικά και μουστάκια.
-
Έξι – Σου, η γριά και οι τοιχογραφίες (2) Στην εικόνα βλέπουμε την μπροστινή όψη του γκρεμισμένου λιθόκτιστου ναού σε αντίθεση με την εικόνα ομώνυμη φωτογραφία 1 που βλέπαμε την πισινή όψη . Αρχικά , να επισημανθεί πως η λήψη της εικόνας έχει τραβηχτεί αρκετά κοντά στον ναό ,με στόχο ο φακός να εστιάσει στις τοιχογραφίες που φέρεται να έχουν οι γκρεμισμένοι τοίχοι . Όπως και στην προηγούμενη εικόνα έτσι και εδώ έχουμε έναν γκρεμισμένο ναό με τις τοιχογραφίες να φαίνονται λίγο πιο καθαρά από ότι πριν. Εστιάζοντας ,δηλαδή στους γκρεμισμένους τοίχους του ναού(τοιχογραφίες) ,μπορεί κανείς να δει σκιαγραφήσεις Αγίων ή προσώπων που έχουν κάποια σημαντική αξία . Επίσης να αναφερθούν ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος οι βουνοπλαγιές , οι πράσινες πεδιάδες , ο λόφος που είναι κτισμένος ο ναός ,τα δέντρα και οι θάμνοι που έχουν φυτρώσει μέσα στον παραιτημένο ναό. Αντίστοιχα ως στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι ο γκρεμισμένος λιθόκτιστος ναός ,οι τοιχογραφίες σε αυτό , ο λιθόκτιστος φράχτης και το χωριό που φαίνεται στην πισινή όψη της εικόνας .Πιο αναλυτικά , ας επισημανθεί η συμβολή του φωτογράφου να φωτογραφίσει τον γκρεμισμένο ναό με τις τοιχογραφίες . Θεωρητικά , ο ναός αποτελεί σύμβολο θρησκείας ,πόσο μάλλον ο συγκεκριμένος φέρει να έχει τοιχογραφίες Αγίων ,που παρά το γεγονός ότι είναι ένας κατεστραμμένος ναός ,οι σκιαγραφήσεις στους λίθινους τοίχους εξακολουθούν να υπάρχουν . Τέλος ,ως εποχή του χρόνου, μπορεί να θεωρηθεί η άνοιξη προς το καλοκαίρι .
-
Έξι – Σου, η γριά και οι τοιχογραφίες (1) Στην εικόνα βλέπουμε την πισινή όψη της φωτογραφίας. Αρχικά , είναι ανάγκη να επισημανθεί πως βλέπουμε μια λήψη φωτογραφίας ,τραβηγμένη από μακριά με κύριο στόχο ο φακός να συμπεριλάβει στο πλάνο του όχι μόνο το γκρεμισμένο λιθόκτιστο κτίριο, αλλά και ό,τι υπάρχει γύρω από αυτό. Στην ουσία η εικόνα αυτή μαρτυρά την ανάγκη του φωτογράφου να φωτογραφίσει τον ναό ,καθώς μπορεί να δηλώνει μια ανάγκη λατρείας ή και την σημασία του ναού για αυτό το χωριό. Λαμβάνοντας υπόψιν τον τίτλο της εικόνας καταλαβαίνουμε ότι δίνεται έμφαση στις τοιχογραφίες του ναού .Πιο αναλυτικά ,οι τοιχογραφίες μπορεί να είναι δημιούργημα ιερέων του χωριού ή ακόμα και των κατοίκων ως εθελοντική εργασία. Επιπρόσθετα ,ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος εντοπίζονται οι απομακρυσμένες κοιλάδες μακριά από τον ναό, οι βουνοπλαγιές ,ο λόφος στον οποίο φαίνεται να είναι κτισμένος ο ναός ,οι πέτρες ,τα δέντρα και τα αγριολούλουδα που έχουν φυτρώσει μόνα τους .Αναφερόμενη, στα αγριολούλουδα που φύτρωσαν μόνα τους ,θεωρητικά πριν γκρεμιστεί ο ναός ,ο χώρος εκεί θα μπορούσε να είναι επιμελημένος και όλα τα χόρτα τριγύρω να μην υπήρχαν .Αντίστοιχα ως στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι ο γκρεμισμένος λιθόκτιστος ναός ,οι τοιχογραφίες σε αυτό , ο λιθόκτιστος φράχτης και το χωριό που φαίνεται στην κάτω πλευρά της εικόνας .Επίσης , να τονιστεί το γεγονός ότι στην εικόνα δεν υπάρχουν φυσικά πρόσωπα ,παρά μόνο αυτά που σχολιάστηκαν. Τέλος ,ως εποχή του χρόνου δεν μπορεί να εξακριβωθεί ακριβώς, αλλά βλέποντας τα ανθισμένα δέντρα ,μπορεί να θεωρηθεί η άνοιξη προς το καλοκαίρι .
-
Άγιος Βαρθολομαίος - Vrtolom (1) Σύμφωνα με την λεζάντα, στην φωτογραφία παρουσιάζονται στρατεύματα να ενώνονται στην 1η γραμμή. Αυτή ακριβώς η ένωση αποτυπώνεται σε μια μη σκηνοθετημένη λήψη. Η κάμερα της φωτογραφικής μηχανής, έχει τοποθετηθεί πίσω και ελευρώς δεξιά από το πρώτο στράτευμα. Τα δύο στρατεύματα φαίνεται να πλησιαζουν το ένα το άλλο για να γίνει η ένωση. Η κίνησή τους φαίνεται να είναι φυσική και αληθινή. Εξάλλου, σκοπός των δύο στρατευμάτων είναι να ενωθούν για να πολεμήσουν και όχι να στηθούν για να φωτογραφηθούν (μη σκηνοθετημένη λήψη). Το στράτευμα που είναι πλησιέστερα στην κάμερα διακρίνεται πολύ ευκολότερα συγκριτικά με το δεύτερο που αχνοφαίνεται στο βάθος της φωτογραφίας. Αναλύοντας το πρώτο στράτευμα (με οπτική γωνία πίσω από αυτό), αναγνωρίζουμε πολύχρωμα άλογα να ιππευονται από στρατιώτες. Από την ενδυμασία των στρατιωτών διακρίνονται τα σκουρόχρωμα παλτό τους, το κράνος που φορούν, οι μπαλάσκιες, ενώ πίσω στην πλάτη τους έχουν δεμένα όπλα. Στα άλογα έχουν φορτώσει υφασμάτινους σάκους, που μάλλον περιέχουν τρόφιμα ή κάποια πολεμικά εφόδια. Τα στρατεύματα δεν βρίσκονται πάνω στον δρόμο. Πολύ πιθανόν, έχουν κατέβει από τον οριοθετημένο δρόμο για να έχουν περισσότερο χώρο να ενωθούν. Μια άλλη εικασία είναι ότι τα άλογα δυσκολεύονται να προχωρήσουν πάνω στον δρόμο, επειδή είναι λασπωμένος, ενώ προχωρούν πολύ καλύτερα πάνω στο χόρτο. Εκτός από χόρτο στο βάθος της φωτογραφίας διακρίνονται κάποια δέντρα. Η λήψη της φωτογραφίας έγινε τον μήνα Οκτώβριο και έτσι δικαιολογείται να υπάρχει ακόμη σε έναν βαθμό ανθισμένη φύση.
-
Άγιος Βαρθολομαίος - Vrtolom (2) Σύμφωνα με την λεζάντα, στην φωτογραφία αποτυπώνονται στρατεύματα που ενώνονται στην 1η γραμμή. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρούνται δεκάδες άλογα, σκουρόχρωμα και ανοιχτόχρωμα, να προχωρούν κατά μήκος- το ένα πίσω από το άλλο- σε έναν λασπωμένο δρόμο. Τα άλογα ιππεύονται από στελέχη του στρατού, ενώ σε κάθε άλογο βρίσκονται από δύο στελέχη. Θεωρούμε πώς η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη καθώς διακρίνεται μια φυσική ροή του στρατεύματος προς την πορεία του. Επιπρόσθετα, η κάμερα έχει τοποθετηθεί πλάγια, δεξιά και πίσω από το στράτευμα. Έστι, δεν διακρίνονται τα κεφάλια των αλόγων ούτε τα πρόσωπα των στρατιωτών, παρά μόνο οι πλάτες τους. Στοιχείο που ενισχύει τον ισχυρισμό ότι η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη. Οι στρατιώτες φορούν σκουρόχρωμα παλτό, παντελόνια, μπότες, ανοιχτόχρωμα κράνοι, ενώ έχουν δέσει στις πλάτες τους από ένα όπλο. Παρατηρείται μια αραιή, χαμηλή βλάστηση δίπλα από τον δρόμο και δεξιά στο βάθος της εικόνας κάποια μικρά δέντρα ή θάμνοι. Η φωτογραφία λήφθηκε τον μήνα Οκτώβριο του 1916 και πιο συγκεκριμένα στις 4 του μηνός. Έτσι, δικαιολογείται να υπάρχει ακόμα ένα μικρό ποσοστό βλάστησης στην φύση.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Η θέση του υπολοχαγού που διοικεί το πυροβολικό. 41 Τάγμα Πρόκειται για τη θέση που στρατοπεδεύει ο λοχαγός του πυροβολικού στη Λεπτοκαρυά. Δεν αποτελεί μια σκηνοθετημένη λήψη, αφού τα πέντε από τα έξι πρόσωπα που εικονίζονται δεν κοιτούν στο φακό του φωτογράφου. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος αποτελούν οι τρεις στρατιωτικές σκηνές, τα ξύλινα μπαούλα με τους σιδερένιους μεντεσέδες, οι υφασμάτινοι σάκοι πολεμοφοδίων και προμηθειών, τα όπλα, η καρότσα μεταφοράς φορτίων, τα ρούχα, τα πηλήκια και τα υποδήματα. Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι το ποτάμι, τα δέντρα, τα χόρτα, τα βουνά, οι θάμνοι, οι πέτρες και οι πεδιάδες (χωράφια). Τα ζώα της φωτογραφίας είναι δύο σκουρόχρωμα άλογα που βοσκούν. Πέντε από τους έξι στρατιωτικούς είναι όρθιοι και ένας είναι καθισμένος στην άκρη του υψώματος. Όσο αφορά στην ενδυμασία τους, τρείς από αυτούς φορούν λευκό πουκάμισο, παντελόνι, άρβυλα και καπέλα, ενώ οι άλλοι δύο φορούν, πέρα από τα προαναφερθέντα, και το χιτώνιο. Ο τελευταίος βρίσκεται πίσω από μια σκηνή, πράγμα που εμποδίζει την περιγραφή του.
-
35ο αποικιακό σύνταγμα, 175ο και 176ο σύνταγμα πεζικού που βαδίζει προς το Μοναστήρι (Άγιος Βαρθολομαίος - Vrtolom) Στην φωτογραφία διακρίνεται ο γαλλικός στρατός να περπατά πάνω σε έναν λασπωμένο δρόμο. Σύμφωνα με την λεζάντα πρόκειται για το 35ο αποικιακό σύνταγμα, 175ο και 176ο σύνταγμα πεζικού που ενώνονται στην 1η γραμμή. Η κάμερα έχει τοποθετηθεί μπροστά και πλάγια από τον στρατό, αποτυπώνοντας έτσι την φυσική κίνηση και τα πρόσωπα των στρατιωτών. Δεν μπορούμε να διακρίνουμε λεπτομερώς τα πρόσωπά τους για να αντιληφθούμε αν κοιτάζουν ή χαμογελούν στην κάμερα και έτσι χαρακτηρίσουμε την φωτογραφία σκηνοθετημένη ή όχι. Ο λόγος που δεν διακρίνονται με ευκρίνεια τα πρόσωπά των στρατιωτικών είναι επειδή η κάμερα είναι τοποθετημένη αρκετά μέτρα μακριά από το στρατιωτικό άγημα. Παρόλα αυτά, η φωτογραφία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μη σκηνοθετημένη, καθώς οι στρατιώτες βρίσκονται εν κινήσει και δεν έχουν σταματήσει την πορεία που ακολουθούν για να φωτογραφηθούν. Οι στρατιώτες φορούν μακριά παλτό, παντελόνια, στρατιωτικά άρβυλα, μπαλάσκιες, κράνος στο κεφάλι και στον αριστερό τους ώμο στηρίζουν ένα όπλο. Στον φόντο της φωτογραφίας διακρίνονται λόφοι και κάποια δέντρα, ενώ στο αριστερό μέρος της μια αραιή βλάστηση. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Οκτώβριο και έτσι μπορεί να δικαιολογηθεί μια σχετικά μικρή και αραιή βλάστηση, καθώς και ο λασπωμένος δρόμος αφού ο Οκτώβριος είναι ένας μήνας που έχει βροχές. Μπορεί ακόμα και την στιγμή λήψης της φωτογραφίας να έβρεχε. Διακρίνεται μια ομίχλη (πίσω από τον στρατό και μπροστα άπό τους λόφους), η οποία μπορεί είτε να είναι κανονική ομίχλη ή να είναι η βροχή που έχει αποτυπωθεί στην φωτογραφία σε μορφή ομίχλης.
-
Η πρώτη αυτοκινητοπομπή στο δρόμο προς το Μοναστήρι, πέρα από το χωριό Rosna (Σιταριά) Στην φωτογραφία παρουσιάζεται μια στρατιωτική αυτοκινητοπομπή. Σύμφωνα με την λεζάντα, πρόκειται για στρατεύματα που ενώνονται στην πρώτη γραμμή. Ο φακός της κάμερας είναι τοποθετημένος πλάγια και πίσω από την αυτοκινητοπομπή. Θεωρούμε πως η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη, αλλά αυθόρμητη. Τα οχήματα κινούνται το ένα πίσω από τα άλλο στον χωματένιο δρόμο, ενώ οι οδηγοί τους δεν είναι ορατοί.Τα φορτηγά κουβαλούν μεγάλα τσουβάλια. Τα τσουβάλια αυτά μάλλον περιέχουν πυρομαχικά ή κάποια τρόφιμα. Εφτά είναι τα φορτηγά που διακρίνονται με ακρίβεια. Αποτελούν τα σύγχρονα τεχνουργήματα της εποχής. Κάποια από αυτά έχουν τοποθετημένα υφασμάτινα καλύμματα στο πίσω μέρος τους, προστατεύοντας έτσι ένα μέρος των προμηθειών που μεταφέρονται. Στο βάθος της εικόνας υπάρχουν και άλλα φορτηγά τα οποία δεν διακρίνονται με ευκρίνεια. Στο δεξί μέρος της εικόνας υπάρχουν κάποια στοιβαγμένα ξύλινα κιβώτια. Χρησιμοποιούνται ως αποθηκευτικοί χώροι, είτε τροφίμων είτε πυρομαχικών. Απέναντι από τα ξύλινα μπαούλα (αριστερά της εικόνας) διακρίνεται ένα μικρό κτίσμα, κάτι σαν υπόγεια αποθήκη. Έχει χτιστεί από πέτρες. Η είσοδος του κτιρίου έχει κάποιες ξύλινες βάσεις, που μπορεί να λειτουργούν και σαν πόρτες. Πιθανόν ο στρατός να είχε τοποθετήσει τα μπαούλα μέσα σε αυτό το υπόγειο, για λόγους φύλαξης και να τα έβγαλε από εκεί, την στιγμή που περνούσαν τα φορτηγά για να τα φορτώσουν σε αυτά. Όμως, πολύ πιθανόν αυτό το υπόγειο κτίσμα να μην λειτουργούσε σαν αποθήκη, αλλά σαν καταφύγιο. Αυτό το υποθέτουμε επειδή δεν είναι ορατό από το δρόμο, καθώς είναι χτισμένο κάτω από το επίπεδο του. Τέλος, στην φωτογραφία δεν διακρίνονται στοιχεία του ζωικού ή του φυσικού περιβάλλοντος. Το μόνο που είναι ορατό είναι δύο μεγάλα δέντρα που δεν έχουν πέσει τα φύλλα τους. Εάν θεωρήσουμε ότι τα δέντρα είναι φυλλοβόλα και τα φύλλα τους δεν έχουν πέσει ακόμα, τότε η ημερομηνία χρονικής κάλυψης της φωτογραφίας (1916-10-04) τεκμηριώνεται.
-
Βούλγαροι αιχμάλωτοι φτάνουν από το Αρμένσκο Στη φωτογραφία εικονίζονται Βούλγαροι αιχμάλωτοι που φτάνουν από το Άρμενσκο/ Άλωνα στη Λεπτοκαρυά. Η λήψη έχει πραγματοποιηθεί φθινόπωρο και δεν είναι σκηνοθετημένη, αφού τα πρόσωπα δεν κοιτούν στον φακό. Πρόκειται για τρεις στρατιώτες, δύο εκ των οποίων είναι πεζοί, ενώ ο τρίτος ιππεύει. Πιθανόν, μόνο οι πεζοί στρατιώτες είναι Βούλγαροι, ενώ ο αναβάτης, που τους ακολουθεί Γάλλος. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι οι τσάντες, τα ενδύματα, τα καπέλα/πηλήκια και τα υποδήματα των στρατιωτών, όπως και η σέλα, τα χαλινάρια και τα τυλιγμένα υφάσματα που βρίσκονται στα ράχη του αλόγου. Η ενδυμασία των τριών στρατιωτών περιλαμβάνει καπέλα/πηλήκια, πουκάμισα, χιτώνια, παντελόνια και ψηλές μπότες. Οι πεζοί στρατιώτες δεν φορούν τα σακάκια τους. Ο ένας εκ των δύο το κρατά στο δεξί του χέρι, ενώ ο δεύτερος στα αριστερά το έχει δέσει στο σώμα του. Ο στρατιώτης που βρίσκεται στα δεξιά φορά τσάντα, πράγμα που πιθανολογείται και τον στρατιώτη που βρίσκεται στα αριστερά, αλλά δεν είναι φανερό λόγω του σακακιού του. Οι τρεις στρατιώτες φέρουν μουστάκι. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι τα δέντρα και ο χωμάτινος δρόμος. Το ζώο που εικονίζεται στη φωτογραφία είναι ένα σκουρόχρωμο (μαύρο ή/και καφέ) άλογο, το οποίο φέρει επάνω του μια σέλα, τα χαλινάρια, τυλιγμένα υφάσματα και μια υφασμάτινη τσάντα.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Σεπτέμβριος 1916). Γερμανοί και Βούλγαροι κρατούμενοι στο Q.G. Στη φωτογραφία εικονίζονται Γερμανοί και Βούλγαροι κρατούμενοι στο χωριό Ξινό Νερό της Φλώρινας. Είναι πολλοί σε αριθμό άντρες στρατιώτες, ντυμένοι με τα ενδύματα/ στολές του στρατού. Η λήψη έχει γίνει φθινόπωρο και είναι είναι στημένη, καθώς όλοι οι στρατιώτες κοιτούν προς τον φακό. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος αποτελούν τα σπίτια που βρίσκονται πίσω από τους εικονιζόμενους, οι κατασκευασμένες από κεραμίδια σκεπές, οι καμινάδες, το τσιγάρο, το δαχτυλίδι, η τσάντα, τα ενδύματα, τα καπέλα/πηλήκια, τα διακριτικά και τα υποδήματα των στρατιωτών. Τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος απουσιάζουν από τη φωτογραφία, με εξαίρεση τον κορμό ενός δέντρου στην αριστερή πλευρά της και τον πέτρινο δρόμο. Η ενδυμασία των στρατιωτικών περιλαμβάνει καπέλο/πηλήκιο, πουκάμισο, χιτώνιο με κουμπιά, στρατιωτική καμπαρντίνα με κουμπιά, παντελόνι και ψηλές μπότες. Ένας εκ των στρατιωτών φορά ζώνη πάνω από το σακάκι του και τσάντα, ενώ ο ίδιος και οι δύο που βρίσκονται αριστερά και δεξιά από αυτόν φέρουν διακριτικά στο πέτο του σακακιού τους, τα οποία υποδηλώνουν το βαθμό τους. Στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας, ένας στρατιώτης φορά δαχτυλίδι και γυαλιά, ενώ ο εκείνος που βρίσκεται στα αριστερά του κρατά τσιγάρο. Κλείνοντας, με εξαίρεση έναν στρατιώτη, όλοι οι υπόλοιποι φέρουν μουστάκι.
-
Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου στην Φλώρινα την περίοδο 1914-1918 Η φωτογραφία απεικονίζει το Ναό του Αγίου Γεωργίου στη Φλώρινα και το σύνολο του περιβόλου του. Στην ουσία ο ναός βρίσκεται εκτός πόλης, η οποία την περίοδο εκείνη δεν είχε επεκταθεί ως εκείνο το σημείο. Ο περίβολος του ναού είναι ιδιαίτερα μεγάλος περιλαμβάνει τοίχο ο οποίος στην πίσω και πλαϊνή πλευρά έχει μεγάλο ύψος, ενώ μπροστά είναι χαμηλότερος και αποτελείται από πέτρινες κολόνες και σίδερα. Εντός του περιβόλου διακρίνεται όχι καθαρά ένα μεγάλο κτίριο, το οποίο πιθανόν να λειτουργούσε σαν ξενώνας για τους μοναχούς, για νεωκόρους και για αγγειοπλάστες που ζούσαν και δημιουργούσαν εκεί . Ο Ναός δεν έχει ιδιαίτερα μεγάλο ύψος αλλά έχει αρκετό μέγεθος και στη φωτογραφία πρέπει να είναι περί τα 80 έτη αφού σύμφωνα με τα τοπικά αρχεία ξεκίνησε να οικοδομείται γύρω στο 1835. Πίσω από το ναό ο οποίος δεν είναι πέτρινος αλλά πιθανόν χτισμένος από ξύλα, λάσπη και πλιθιά βρίσκεται νεκροταφείο το οποίο δε διακρίνεται με ευκρίνεια, υφίσταται όμως βάση και σχετικών ιστορικών στοιχείων. Διακρίνονται κάποιες καμάρες που είναι χτισμένες στο πλάι του τοίχου του ναού , το καμπαναριό καθώς και τμήμα από μια μεγάλη πέτρινη βρύση όπου βρίσκονταν στο κέντρο και ήταν το Αγίασμα. Έξω από το ναό διακρίνεται αμυδρά χωματόδρομος ο οποίος οδηγούσε σε χωριά μετά την πόλη . Το σημείο λήψης του φωτογράφου είναι μέσα σε κάποιο χωράφι το οποίο πιθανό είναι σπαρμένο (ίσως καλαμπόκια) κάτι που είναι και λογικά μιας και είμαστε εκτός πόλης που οι κάτοικοι είχαν τις καλλιέργειές τους. Εντός του ναού βρίσκονται αρκετά ψηλά δέντρα και έξω από το ναό ξεκινά ένας λόφος ο οποίος καταλήγει στο σημείο που βρίσκεται σήμερα ο Σταυρός της Φλώρινας. Πέρα από τα κτίσματα εντός του ναού διακρίνουμε κοντά στην είσοδο του Ναού και δίπλα στον προαύλιο τοίχο αρκετά τεχνουργήματα (κάρα, άμαξες) αλλά και την παρουσία κάποιου αλόγου ή μουλαριού ή γαϊδάρου ο οποίος είναι δεμένος σε κάποια από αυτές τις άμαξες. Στα δεξιά της εικόνας διακρίνονται δύο άνθρωποι οι οποίοι φαίνεται να ανηφορίζουν και να κάνουν το γύρο της εκκλησίας κατευθυνόμενοι πιθανόν στα κοιμητήρια ενώ σε απόσταση πενήντα περίπου μέτρων και πάνω τους αμυδρά διαγράφονται κάποιοι σταυροί. Ο φωτογράφος έχει τοποθετήσει την κάμερα με μέτωπο προς την εκκλησία και προς δυτικά και βόρεια καθώς στο κάτω μέρος της εκκλησίας βρίσκεται το ιερό το οποίο κοιτά πάντα προς την Ανατολή . Η εποχή είναι αρχές καλοκαιριού αν λάβουμε υπόψη τα χόρτα και τις καλλιέργειες που έχουν αρχίσει να μεγαλώνουν . Η αναγραφή στα δεξιά του φιλμ του αριθμού 360 μας υποδηλώνει κάποιος είδος αρίθμησης της συλλογής ή του άλμπουμ στο οποίο πιθανό περιεχόταν σαν τμήμα η υπό ανάλυση φωτογραφία. Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου είναι έντονα συνδεδεμένος με την ιστορία της πόλης και οι κάτοικοι πάντα τον τιμούσαν με ιδιαίτερα θρησκευτική ευλάβεια.
-
Η πλατεία του χωριού Παπαγιάννη Ο φωτογράφος έχει εστιάσει μπροστά στην πλατεία του χωριού Παπαγιάννη και στο πλάνο του συμπεριλαμβάνεται το μεγαλύτερο μέρος της πλατείας, κάποια κτίσματα και μεγάλο μέρος του περιβόλου της εκκλησίας του χωριού. Πρόκειται για την πλατεία του χωριού καθώς και η σημερινή απεικόνιση της προσομοιάζει σχεδόν απόλυτα. Βρισκόμαστε στο νοτιοανατολικό ακραίο τμήμα του οικισμού και η κατεύθυνση του φακού κοιτάζει προς δυτικά , καθώς κάθετα στο πλάνο λήψης της φωτογραφίας βρίσκεται το ιερό του ναού το οποίο κοιτάζει πάντα και σύμφωνα με την Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση προς την ανατολή. Στην πλάτη του φωτογράφου και σε απόσταση 100 μέτρων διέρχεται το ποτάμι του χωριού κάτι που δυστυχώς δεν είναι αντιληπτό στο πλάνο αλλά εξάγεται σαν πληροφορία λόγω του εντοπισμού της θέσης της φωτογραφίας. Αμυδρά στο βάθος διακρίνεται το βουνό και πυκνές δεντροστοιχίες. Υπάρχουν έντονα στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος καθώς διακρίνονται περιφερειακά κάποιες οικίες και κτίσματα , αλλά και ένας μεγάλος ναός κατασκευασμένος από τούβλα, με αρκετά μεγάλο ύψος , ενώ διακρίνονται δύο τρούλοι που είναι καλυμμένοι με μεταλλικό υλικό. Ο τρόπος σχηματισμού των τρούλων ίσως και να παραπέμπει σε σλαβικές επιρροές και τεχνοτροπίες, κάτι που θα μπορούσε να δικαιολογηθεί από παρουσία εντός και εκτός της ευρύτερης περιοχής σλαβόφωνου στοιχείου αλλά και πληθυσμών βουλγαρικής καταγωγής (χωρίς να είμαστε βέβαιοι για τέτοια παρουσία στο συγκεκριμένο οικισμό). Διακρίνεται ταυτόχρονα περιμετρικά της εκκλησίας τοίχος και περίβολος αλλά και ένα μονώροφο κτίσμα το οποίο πιθανόν να επέχει κάποια λειτουργική σημασία σχετική με την εκκλησία η με την κοινότητα, καθώς έχει μια ιδιαίτερη κατασκευαστική μορφή με παρουσία καμάρας στην είσοδο του, κάτι που δε συνηθίζεται για οικία αλλά μάλλον για κάποιο κτίριο τοπικής αρχής. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαμόρφωση πέτρινης βάσης μέσα στην οποία βρίσκεται μια συστάδα δέντρων που δίνει την εντύπωση ότι έχει επιμεληθεί από τον τοπικό πληθυσμό. Στην φωτογραφία υπάρχει απουσία ανθρώπων ή ζώντων ζώων και ίσως και λόγω της απόστασης δε διακρίνονται αντικείμενα ή τεχνουργήματα. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι άνοιξη η καλοκαίρι καθώς τα δέντρα έχουν έντονα και ζωηρά φύλλα.
Η αναγραφή στα δεξιά του φιλμ του αριθμού 358 μας υποδηλώνει κάποιος είδος αρίθμησης της συλλογής ή του άλμπουμ στο οποίο πιθανό περιεχόταν σαν τμήμα η υπό ανάλυση φωτογραφία.
-
Τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου, ένα στρατόπεδο 800 Βούλγαρων αιχμαλώτων που συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου (3) Στην συγκεκριμένη ασπρόμαυρη φωτογραφία αντικρίζουμε ένα στρατόπεδο 800 Βούλγαρων αιχμαλώτων που συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου. Εκτενέστερα, από το κέντρο της εικόνας, προς το βάθος και δεξιά είναι διασκορπισμένοι οι Βουλγάροι αιχμάλωτοι, οι περισσότεροι είναι όρθιοι όμως στο αριστερό μέρος κάποιοι (περίπου πέντε) κάθονται στο χωμάτινο έδαφος που καλύπτεται από ξεραμένα χόρτα. Στο αριστερό μέρος της φωτογραφίας είναι κάποιοι στρατιώτες που στέκονται πιο επιβλητικά και στητά και θα μπορούσαμε να επιθέσουμε ότι ανήκουν στον σερβικό στρατό. Μάλιστα, παρατηρείται και ένα άσπρο κιβωτό πάνω στο οποίο κάθεται ο ένας από αυτούς. Εκεί θα μπορούσαν να έχουν μαζέψει λάφυρα, πολύτιμα αντικείμενα και όπλα από τους κρατουμένους ή να το είχαν για κάποια άλλη χρήση. Αμφότεροι οι στρατιώτες είναι ντυμένοι με σκουρόχρωμα μακριά χιτώνια που φέρουν τα στρατιωτικά τους σήματα ή παλτά, καπελά, αρβύλες και σακίδια. Τέλος, κυριαρχεί λιακάδα ενώ στο βάθος της εικόνας υπάρχουν δέντρα διαφόρων μεγεθών και ειδών, θάμνοι αλλά διαγράφεται και το περίγραμμά του βουνού.
-
Η αποκόλληση του Gbd Στην εικόνα βλέπουμε μια ομάδα στρατιωτών να στήνεται στον φακό . Αρχικά , είναι φανερό πως πρόκειται για μια σκηνοθετημένη ,καθώς οι άνδρες είναι έτσι στημένοι ώστε να τους εντοπίζει ο φακός . Σε αυτό το σημείο είναι ανάγκη να επισημανθεί πως ακόμα και τα γαϊδούρια βρίσκονται μπροστά στον φακό ,γεγονός που συμβάλλει στην σημαντική παρουσία που έχουν στην φωτογραφία . Κατά αυτό τον τρόπο, καταλαβαίνουμε πως το σημείο λήψης βρίσκεται στην μπροστινή όψη της πεδιάδας ,με τους λόφους να αναδεικνύονται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας . Σε αυτό το στάδιο ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος ,αποτελούν οι λόφοι πίσω από την ομάδα των αντρών , τα δέντρα ,οι θάμνοι και τέλος η πεδιάδα στην οποία έχουν σταθεί οι στρατιώτες για να φωτογραφηθούν .Αντίστοιχα ,στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος μπορεί να θεωρηθούν ο στρατιωτικός εξοπλισμός και ενδυμασία και τα αντικείμενα που φέρουν κουβαλάνε τα γαϊδούρια . Πιο αναλυτικά ,στην εικόνα εντοπίζουμε άνδρες που έχουν κάποιο αξίωμα, δηλαδή στρατιώτες αλλά και απλούς πολίτες .Κάτι τέτοιο γίνεται αντιληπτό ,καθώς δύο από τους δεκατρείς φορούν φέσι και την βασική ενδυμασία ενώ οι υπόλοιποι είναι ντυμένοι ως στρατιώτες με ειδικά προστατευτικά για το κεφάλι τους (κράνη) ,στρατιωτική χακί ενδυμασία και γαλότσες . Επίσης , στην εικόνα πέρα από τους δύο πολίτες και τους υπόλοιπους στρατιωτικούς διακρίνουμε τέσσερα γαϊδούρια και έναν σκύλο. Τα γαϊδούρια ,προφανώς ήταν τα μέσα μεταφοράς και αυτά που κουβαλούσαν όλον τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως τρόφιμα ,κουβέρτες και μοκέτες ,παρατηρώντας κανείς την εικόνα μπορεί να τα εντοπίσει. Θεωρώντας ,ότι ήταν περίοδος πολέμου ,όλα αυτά τα αντικείμενα ήταν απαραίτητα για την επιβίωση των στρατιωτών . Από την άλλη το σκυλί που στέκεται στην αριστερή πλευρά της εικόνας ,θα μπορούσε να είναι ο προστάτης των υπόλοιπων ζώων από άλλα ζώα ή και ένας απλός «φίλος» των στρατιωτών για συντροφιά .
-
Επιστροφή από την δουλειά Η εικόνα μαρτυρά ξεκάθαρα αυτό που αναγράφεται και στον τίτλο της «Επιστροφή από την δουλειά.» Αρχικά, η λήψη της συγκεκριμένης εικόνας φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη με τον φακό να είναι τοποθετημένος μπροστά από όλα τα πρόσωπα της φωτογραφίας και να εστιάζει στα πρόσωπα και στις στάσεις των σωμάτων τους .Επίσης , να προστεθεί εδώ το γεγονός πως το πρώτο πρόσωπο που εντοπίζει ο φακός είναι ο άνδρας πάνω στο γαϊδούρι ,με τον ίδιο να βλέπει και να εστιάζει σε αυτόν. Το σημείο λήψης της ,τοποθετείται σε ένα σημείο που οι άνθρωποι κατηφορίζουν έναν λόφο. Στην συνέχεια ,ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος θεωρείται ο λόφος, ο χωματόδρομος που διασχίζουν οι άνθρωποι ,οι θάμνοι και τα αγριολούλουδα που υπάρχουν σε τέτοια βουναλάκια . Αντίστοιχα ,ως στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος φαίνεται ολοκάθαρα ότι είναι μόνο ο χωματόδρομος που έχει φτιαχτεί για λόγους εύκολης μετακίνησης και μεταφορών. Πιο αναλυτικά ,στην ακίνητη εικόνα (67- Άγιος Βαρθολομαίος ) , παρατηρούμε έναν άνδρα που φορά ένα φέσι , πουκάμισο , ζωνάρι και την βράκα. Ο συγκεκριμένος μετακινείται με ένα γαϊδούρι ,κρατώντας ένα άσπρο τσουβάλι και μια μαγκούρα . Θεωρητικά τα ζώα εκείνη την εποχή χρησιμοποιούνταν ως μέσα μεταφοράς τόσο των ανθρώπων ,όσο και των τροφίμων -προϊόντων .Σε αντίθεση με τις γυναίκες της εικόνας ,οι οποίες περπατούν έχουν την κλασσική ενδυμασία με τις μαντήλες και τα διεφθαρμένα φορέματα από το πλύσιμο και το πέρασμα του χρόνου αλλά και τις μακριές ποδιές .Είναι γυναίκες μεγάλης ηλικίας αλλά και νεαρές με τις άσπρες και μαύρες μαντήλες να προσδιορίζουν την ηλικία τους .(άσπρη μαντήλα – αγνές – νεαρές κοπέλες ) , (μαύρη μαντήλα- χήρες – μεγάλες γυναίκες ). Επιπρόσθετα ,ας επισημανθεί το γεγονός πως στην εικόνα φαίνεται και ένα μικρό παιδί με την ίδια να φορά μια άσπρη μαντήλα και την συνηθισμένη ενδυμασία (φόρεμα και ποδιά ). Ως εποχή του χρόνου ,μπορεί να είναι το καλοκαίρι προς χειμώνα με τα συγκεκριμένα πρόσωπα να επιστρέφουν από την δουλειά .(συνήθως τότε υπάρχει η σοδειά ).
-
Το αερόστατο "La Saucisse" - Επισκευές των οπών που έγιναν από ένα πολυβόλο αεροπλάνο της Βουλγαρίας Στη συγκεκριμένη ασπρόμαυρη φωτογραφία, απεικονίζονται άνδρες στρατιωτικοί, οι οποίοι προσπαθούν να επισκευάσουν-επιδιορθώσουν το αερόστατο που ενδεχομένως να έχει χαλάσει. Πρόκειται για μια ηλιόλουστη πρωινή μέρα και αυτό αποδεικνύεται από το φως που "πέφτει" προς τους άνδρες, οι οποίοι φαίνονται πιο "φωτεινοί" απ' ότι οι υπόλοιποι που τους καλύπτει η σκιά από το αερόστατο. Ένας στρατιώτης με μπότες, καπέλο και χιτώνιο, προσπαθεί μόνος του να επιδιορθώσει τη ζημιά. Πίσω του ένας άλλος στρατιώτης, τραβάει κάποιο από τα σκοινιά του αερόστατου και προσπαθεί κατά κάποιον τρόπο να τον βοηθήσει. Στο έδαφος υπάρχουν σακούλες, οι οποίες φαίνεται να είναι γεμάτες από το σχήμα τους, αλλά δεν ξέρουμε τι.(ενδεχομένως αντικείμενα από τους στρατιώτες). Επίσης, αριστερά της φωτογραφίας υπάρχουν κι άλλοι στρατιωτικοί, οι οποίοι δεν ασχολούνται με κάτι. Έχουν το βλέμμα τους στραμμένο προς τον συμπατριώτη τους που προσπαθεί να επιδιορθώσει τις οπές από το αερόστατο. Τέλος, σύμφωνα με τις πληροφορίες είναι φθινόπωρο και συγκεκριμένα πρόκειται για μια ηλιόλουστη μέρα από το φως που "πέφτει" στους στρατιώτες σε αντίθεση με τους υπόλοιπους που καλύπτονται από τη σκιά του αερόστατου.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (1916). Ο στρατηγός Cordonnier, ο συνταγματάρχης Jacquemot, ο αρχηγός του επιτελείου, ο αντισυνταγματάρχης Franc και ο λοχαγός Feburel Στη φωτογραφία απεικονίζονται τέσσερις αξιωματικοί του γαλλικού στρατού, ο στρατηγός Cordonnier, ο συνταγματάρχης Jacquemot, ο αντισυνταγματάρχης Franc και ο λοχαγός Feburel. Η λήψη είναι σκηνοθετημένη, καθώς τα τρία εκ των τεσσάρων προσώπων κοιτούν στο φακό, έχοντας ένα χαρακτηριστικό μειδίαμα. Είναι καθισμένοι στις εξωτερικές σκάλες ενός κτηρίου, το οποίο αποτελείται τουλάχιστον από το ισόγειο και τον πρώτο όροφο. Στο ισόγειο υπάρχει ένα παράθυρο, φτιαγμένο από ξύλο, ενώ στην είσοδο του κτηρίου υπάρχει ένα τσιμεντένιο ύψωμα, το οποίο σταματά στην αρχή του τοίχου που στηρίζει τη σκάλα. Ο δρόμος είναι χωμάτινος. Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, πέραν του κτηρίου, είναι το ποδήλατο δίπλα στις σκάλες, τα στρατιωτικά ενδύματα, τα υποδήματα, τα πηλήκια, το κράνος, τα γαλόνια, τα διακριτικά και το μετάλλιο. Το ποδήλατο φαίνεται να έχει δύο ρόδες, ακτίνες, κύριο κορμό και τιμόνι. Η ενδυμασία των στρατιωτικών περιλαμβάνει πηλήκια, κράνος, πουκάμισα, χιτώνια, παντελόνια και άρβυλα/μπότες. Όλοι έχουν κάποιο γαλόνι ή διακριτικό στο σακάκι τους, με εξαίρεση τον στρατιωτικό που κάθεται μπροστά και αριστερά που φορά ένα μετάλλιο σε κυκλικό σχήμα. Επίσης, όλοι φέρουν μουστάκι στα πρόσωπά τους και φορούν άρβυλα/μπότες πάνω από τα παντελόνια τους.
-
Αναμονή για επιβίβαση Στη συγκεκριμένη ασπρόμαυρη εικόνα απεικονίζονται στρατιωτικοί και παιδιά. Βρίσκονται ανάμεσα σε λόφους και βουνά, μήνα Ιανουάριο. Στο background της εικόνας τα πιο ψηλά βουνά είναι χιονισμένα. Παρατηρούμε ανθρώπους εν κινήσει, στατικούς και καθισμένους να υπάρχουν σε όλο το φάσμα της φωτογραφίας. Κατά κύριο λόγο είναι άντρες και μικρά αγόρια. Άλλοι κοιτούν το φακό κι άλλοι όχι. Φορούν στρατιωτικές στολές, χωρίς να είναι χοντρά ντυμένοι με παλτό λόγω της ηλιοφάνειας. Τα παιδιά φορούν μπότες, καπέλα, ενώ κάποιοι κρατούν στα χέρια τους μακρόστενα αντικείμενα τα οποία μοιάζουν με ξύλα. Βλέπουμε βράχους πάνω στους οποίους στέκονται όρθιοι ή κάθονται οι στρατιωτικοί και τα παιδιά. Βρίσκονται στο δρόμο από Κοριτζά προς Φλώρινα, αναμένοντας να επιβιβαστούν. Πράγματι, στα δεξιά της εικόνας φαίνεται ένας δρόμος, ένας άνδρας τον κοιτά έχοντας πλάτη στην κάμερα. Έπειτα, στο πίσω μέρος της φωτογραφίας διακρίνεται διασκορπισμένος όχλος στρατιωτών. Μπροστά στο μεγάλο βράχο φαίνονται ακουμπισμένα κάποια πράγματα / αντικείμενα (σάκος με απαραίτητα εφόδια) των στρατιωτών.
-
Τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου, ένα στρατόπεδο 800 Βούλγαρων αιχμαλώτων που συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου (2) Σύμφωνα με την λεζάντα στην φωτογραφία διακρίνεται ένα στρατόπεδο 800 Βούλγαρων αιχμαλώτων που συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου. Αναλυτικότερα, παρουσιάζονται στο βάθος όλοι οι αιχμάλωτοι να στέκονται όρθιοι με τις στρατιωτικές τους ενδυμασίες δηλαδή σκουρόχρωμα μακριά χιτώνια που φέρουν τα στρατιωτικά τους σήματα ή παλτά, καπελά, αρβύλες και άσπρες ή ανοιχτόχρωμες σάκες. Κάποιοι από αυτούς είναι γυρισμένοι πλάτη ή προφίλ και πιθανόν να συζητούν μεταξύ τους. Επιπλέον, αριστερά τρεις στρατιωτικοί, ίσως του σερβικού στρατού, κάθονται κάτω στο έδαφος που είναι γεμάτο με ξερά χόρτα ενώ τρείς άλλοι είναι όρθιοι και ξεδιπλώνουν ένα ύφασμα, το οποίο μάλλον το χρησιμοποιούν για την ανέγερση κάποιας σκηνής. Τέλος, στο κέντρο της φωτογραφίας στέκεται σχεδόν πλάτη προς την κάμερα ένας άλλος στρατιώτης κοιτάζει προς τα αριστερά τους άνδρες που κρατούν το ύφασμα και έχει σηκωμένο το χέρι του πίσω από το κεφάλι. Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είναι ανώτερος στρατιώτης του σερβικού στρατού και τους δίνει οδηγίες.
-
Τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου, ένα στρατόπεδο 800 Βούλγαρων αιχμαλώτων που συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου (1) Στην φωτογραφία όπως πληροφορούμαστε και από την λεζάντα απεικονίζονται 800 Βούλγαροι αιχμάλωτοι τέσσερα χιλιόμετρα από το μέτωπο του Μοναστηρίου οι οποίοι συνελήφθησαν από τον σερβικό στρατό στις 8 Οκτωβρίου. Πιο συγκεκριμένα, οι αιχμάλωτοι είναι όλοι μαζί και στέκονται σε ημικύκλιο φορώντας τις στρατιωτικές τους ενδυμασίες δηλαδή σκουρόχρωμα μακριά χιτώνια που φέρουν τα στρατιωτικά τους σήματα ή παλτά, καπελά, αρβύλες και άσπρες ή ανοιχτόχρωμες σάκες. Απέναντι από τους αιχμάλωτους φαίνεται να στέκεται ένας από τους σέρβους στρατιώτες που κρατάει τον σάκο του και κοιτάζει επιβλητικά τους κρατουμένους. Ολοκληρώνοντας, στο έδαφος υπάρχουν ξερά χόρτα και στο βάθος παρατηρούμε δέντρα διαφόρων μεγεθών και ειδών ενώ ακριβώς από πίσω διαγράφεται το περίγραμμά του βουνού.
-
Οι κρατούμενοι γράφουν στις οικογένειές τους (2) Η εικονιζόμενη φωτογραφία παρουσιάζει στην περιοχή της Ιτέας τους Bούλγαρους κρατουμένους υπό την επίβλεψη ενός στρατηγού από την Ανατολή (ίσως και του διοικητή Sarrail). Οι κρατούμενοι κάθονται στο έδαφος πάνω στο χώμα και κάποια ξερά χόρτα και γράφουν γράμματα προς τα οικεία τους πρόσωπα. Επιπλέον, όλοι φοράν τις στρατιωτικές τους ενδυμασίες δηλαδή στρατιωτικά καπέλα, παλτά ή χιτώνια και αρβύλες. Στα καπέλα και στις επωμίδες δεν υπάρχουν τα διακριτικά σήματα προκειμένου να αφαιρεθεί ταυτόχρονα και η ταυτότητα των κρατουμένων και να εξευτελιστούν. Πιο λεπτομερώς, σε πρώτο πλάνο εμφανίζονται πέντε κρατούμενοι εκ των οποίων ο ο πρώτος από αριστερά κοιτάζει προς την κάμερα με ένα ελαφρύ μειδίαμα στο πρόσωπο του, ο άλλος είναι σκυφτός και συνεχίζει να γραφεί το γράμμα του, ο τρίτος κατά σειρά είναι και αυτός σκυφτός και κοιτάζει προς το γράμμα χωρίς όμως να γραφεί.Ο προτελευταίος κρατά το γράμμα του και αντικρίζει την κάμερα ενώ ο τελευταίος κρατά το γράμμα κοιτάζοντας ευθεία προς την αριστερή μεριά.
Σε δεύτερο πλάνο πίσω ακριβώς από τον πρώτο και τον δεύτερο στρατιώτη του πρώτου πλάνου παρουσιάζεται ένας στρατιώτης που κοιτάει ευθεία προς την κάμερα. Επίσης, ο επιβλέπων στρατηγός στέκεται πίσω από τον τρίτο στρατιώτη και κοιτάει και αυτός την κάμερα όπως και κάποιοι άλλοι κρατούμενοι από το βάθος έχουν στραμμένα τα πρόσωπα τους προς τα εκεί. Ως προς την εποχή είναι γνωστό ότι είναι Οκτώβριος όμως για τα δεδομένα της περιοχής επικρατεί λιακάδα. Τέλος, πιθανολογείται ότι οι στρατιώτες που βρίσκονται μπροστά καθώς και ο στρατηγός είναι στημένοι για την φωτογραφία λόγω της στάσης του σώματος τους και των εκφράσεων τους.
-
Οι κρατούμενοι γράφουν στις οικογένειές τους (1) Σε αυτή την ασπρόμαυρη φωτογραφία από τον Οκτώβριο του 1916 στην περιοχή της Ιτέας βλέπουμε τους κρατουμένους να γράφουν γράμματα στους οικείους τους. Είναι συγκεντρωμένοι σε μικρές ομάδες και κάθονται στο έδαφος πάνω σε χώμα και ξερά χόρτα, ντυμένοι με τα στρατιωτικά τους ρούχα δηλαδή στρατιωτικά καπέλα, μακριά χιτώνια και αρβύλες. Τα διακριτικά έχουν αφαιρεθεί από τα καπέλα και τις επωμίδες για λόγους ταπείνωσης των κρατουμένων. Εκτενέστερα, σε πρώτο πλάνο αντικρίζουμε στην δεξιά πλευρά της φωτογραφίας έναν άντρα ημικαθιστό που πιθανόν να είναι επιβλέπων στρατηγός ο οποίος στριβεί το μουστάκι του και φαίνεται αρκετά άγριος καθώς τα φρύδια του είναι συνοφρυωμένα. Προς το κέντρο της εικόνας ένας αιχμάλωτος κοιτάζει ίσια στην κάμερα. Τέλος, πίσω και στο βάθος στέκονται όρθιοι οι επιβλέποντες στρατηγοί ελέγχοντας τους αιχμάλωτους στρατιώτες.
-
Βομβαρδισμένα σπίτια Στην φωτογραφία απεικονίζεται η περιοχή της Παλαίστρας στην Φλώρινα μετά από βομβαρδισμό πιθανόν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όπως μαρτυρά η λιακάδα που επικρατεί. Πιο συγκεκριμένα, αντικρίζουμε ένα κτίριο που χτυπήθηκε από την βόμβα το οποίο είναι δίπατο και μπορούμε να υποθέσουμε από το μέγεθος και την κατασκευή του ότι πιθανόν να ανήκε σε κάποιον από τους εύπορους κάτοικους. Το κτίριο όπως το αντικρίζουμε έχει μια τεράστια τρύπα στο αριστερό μέρος μέσα από την οποία είναι ευδιάκριτο το τοπίο από πίσω. Επιπλέον, δίπλα δεξιά υπάρχει ένα ακόμα σπίτι, χαμηλό και μικρό ως προς το μέγεθος, σχεδόν αλώβητο από τον βομβαρδισμό.Τριγύρω υπάρχουν συντρίμμια και ξεριζωμένα χόρτα ενώ πίσω στο βάθος φαίνονται κάποιες σκέπες με καμινάδες. Στο κέντρο και ελαφρώς προς τα δεξιά στέκεται ένας στρατιώτης με την ενδυμασία, το σακίδιο και το κράνος του σε στάση προφίλ προς τα δεξιά . Το σημείο γύρω από το στρατιώτη φαίνεται να έχει καθαριστεί από τα συντρίμμια και ο ίδιος κρατάει τα χέρια του και κοιτάζει τριγύρω την καταστροφή. Τέλος, μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο στρατιώτης από την στάση του σώματος του μάλλον είναι αναστατωμένος και ανήσυχος.
-
Η συνοδεία της 156ης Μεραρχίας Πεζικού (Σιταριά - Rosna ) Σύμφωνα με την λεζάντα της φωτογραφίας, απεικονίζονται τα στρατεύματα που ενώνονται στην 1η γραμμή, με την συνοδεία της 156ης Μεραρχίας Πεζικού. Περιγράφοντας εκτενέστερα την εικόνα, διακρίνουμε δύο χωματένιες περιοχές που διαχωρίζονται από ένα πλατύ ρυάκι. Το ρυάκι διασχίζει ένα φορτωμένο κάρο που ωθείται από δύο αγελάδες και κατευθύνεται από έναν άνθρωπο που βρίσκεται πάνω σε αυτό. Πιθανών αυτός ο άνθρωπος (όπως και οι υπόλοιποι της φωτογραφίας) να ανήκουν στο στράτευμα/ πεζικό Μεραρχίας. Ένας άλλος άντρας περιμένει να βγει το κάρο από το νερό (σηκώνει ένα μπαστούνι και επιδεικνύει στον οδηγό του κάρου που βρίσκεται στο νερό, ποια πορεία πρέπει να ακολουθήσει). Ουσιαστικά, ακολουθεί το κάρο που προπορεύεται στα δεξιά της εικόνας. Εκτός από αυτά τα δύο κάρα υποψιαζόμαστε ότι υπάρχει και κάποιο τρίτο. Στα αριστερά της εικόνας παρατηρούμε έναν άνθρωπο (με γυρισμένη την πλάτη στο φακό), να βρίσκεται μπροστά από δύο αγελάδες. Κρατά τα κέρατα της μιας αγελάδας και κοιτά προς την δεύτερη, προσπαθώντας να ελέγξει τα δύο ζώα. Προφανώς για να βρίσκονται οι δύο αγελάδες, η μια δίπλα στη άλλη, θα είναι δεμένες και θα έχουν κάποιο αντικείμενο από πίσω τους. Υποθέτουμε ότι θα είναι κάποιο κάρο που θα ακολουθεί τα δύο προηγούμενα. Παρατηρώντας ολόπλευρα την φυσικότητα της κατάστασης που επικρατεί, γίνεται αντιληπτό ότι η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη. Εκτός από τα κάρα, τις αγελάδες, τους τρεις άνδρες (στρατιώτες) με τα χειμωνιάτικα μακριά παλτό και τα ζεστά καπέλα στα κεφάλι, παρατηρούμε ένα διψασμένο άλογο να πίνει νερό από το ρυάκι. Πίσω από το άλογο υπάρχει ένα δέντρο που φαίνεται να “κινείται”. Τα φύλλα και τα κλαδιά του κινούνται προς τα αριστερά λόγω του αέρα. Η μέρα είναι ηλιόλουστη. Αντανακλώνται στο νερό οι σκιές του κάρου και των ζώων. Σύμφωνα με τις καταγραφές η λήψη της φωτογραφίας έγινε τον Οκτώβριο. Τέλος, παρατηρούμε κάποια δέντρα στο βάθος της φωτογραφίας και κάποια άγρια χόρτα που έχουν ξεφυτρώσει σε ένα μικρό ύψωμα που βρίσκεται ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο κάρο.
-
Στα σερβοελληνικά σύνορα, στο Sakuleva (Νοέμβριος 1916). Ομάδα Μακεδόνων φυγάδων Η φωτογραφία απεικονίζει κάποιους Μακεδόνες φυγάδες στα Σερβοελληνικά σύνορα.
Σημείο λήψης της φωτογραφίας και κατεύθυνση του φακού. Σημεία του ορίζοντα :
Η συγκεκριμένη φωτογραφία φαίνεται να είναι τραβηγμένη από τα πλάγια δηλαδή από την Βορειοδυτική πλευρά .
Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος:
Στο βάθος της φωτογραφίας πιστεύουμε ότι πιθανόν πίσω από τα δένδρα να υπάρχουν βουνά.
Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος :
Στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι υπάρχουν σπίτια τα οποία είναι φτιαγμένα από παλιά οικοδομικά υλικά και ότι πάνω στις σκεπές των σπιτιών υπάρχουν καμινάδες.
Ζώα : Τα ζώα που πιθανόν να υπάρχουν στην φωτογραφία είναι τα πουλιά στις φωλιές των δένδρων αλλά και ένα άλογο που πιθανόν να τραβάει το κάρο .
Φυτά: Στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι υπάρχουν δένδρα και πάνω τους υπάρχουν φωλιές πουλιών και αποξεραμένα χόρτα και άχυρα .
Αντικείμενα: Στην φωτογραφία υπάρχει 1 καλάθι με άχυρα και πολλά τσουβάλια που βρίσκονται είτε πάνω στο κάρο είτε στο έδαφος και έχουν μέσα είτε άχυρα είτε προσωπικά αντικείμενα των ανθρώπων .
Τεχνουργήματα: Στην φωτογραφία παρατηρούμε ένα ξύλινο-μεταλλικό κάρο όπου οι Μακεδόνες φυγάδες το χρησιμοποιούν είτε για να μετακινηθούν είτε για να μεταφέρουν τα τσουβάλια και τα προσωπικά τους αντικείμενα. Ως εποχή του χρόνου θα λέγαμε ότι τα γεγονότα διαδραματίζονται το φθινόπωρο . Οι άνθρωποι που απεικονίζονται στην φωτογραφία είναι 9 γυναίκες ηλικίας μεταξύ 60-70 χρονών , 2 μικρά παιδιά ένα αγόρι και ένα κορίτσι ηλικίας 6-7 χρονών και 4 άνδρες ηλικίας μεταξύ 40-50 χρονών . Η ενδυμασία των γυναικών αποτελείται από ποδιά , καζάκα , μπλούζα και μαντίλα στο κεφάλι αλλά και κάποιο είδος παπουτσιού. Η ενδυμασία των ανδρών αποτελείται από τραγιάσκα στο κεφάλι , σακάκι και παντελόνι αλλά και από κάποιο είδος παπουτσιού. Το αγοράκι της φωτογραφίας φαίνεται να φοράει σακάκι και μπότες αλλά το βλέπουμε να ξαπλώνει στο έδαφος για να ξεκουραστεί . Επίσης , παρατηρούμε ότι κάποιες γυναίκες κάθονται στο έδαφος για να ξεκουραστούν ενώ κάποιες είναι όρθιες . Ακόμη, παρατηρούμε ότι η στάση του σώματός τους δείχνει ότι ξεκουράζονται και ότι απολαμβάνουν την συζήτηση και την ηρεμία και αυτό φαίνεται και από τις εκφράσεις των προσώπων τους όπου είναι ευδιάθετες και χαρούμενες. Επιπλέον , κάποιες γυναίκες κάθονται πάνω στα τσουβάλια για να ξεκουραστούν ενώ οι άνδρες στέκονται όρθιοι και συζητούν μεταξύ τους και έχουν τα χέρια τους στις τσέπες δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο ότι χαλαρώνουν . Τέλος , η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των Μακεδόνων φυγάδων φαίνεται πενιχρή.
-
Αναπαυόμενοι Ρώσοι στρατιώτες Στην συγκεκριμένη εικόνα παρατηρούμε Ρώσσους στρατιώτες να ξεκουράζονται μετά την μάχη . Συγκεκριμένα υπάρχουν 11 στρατιώτες όπου οι 7 είναι κάτω αριστερά όπου κάθονται κάτω ώστε να ξεκουραστούν , οι 2 είναι στα δεξιά και οι άλλοι 2 είναι στο πίσω μέρος της εικόνας όπου φαίνεται να συζητούν. Οι στρατιώτες όπου είναι καθιστοί στα δεξιά της εικόνας έχουν αφήσει τα όπλα τους και το σακίδιο τους απολαμβάνοντας έτσι τις ώρες ξεκούρασης μετά από την πολεμική σύγκρουση . Το μόνο που φοράνε είναι το κράνος τους καθώς και τα καθιερωμένα ρούχα παραλλαγής . Οι 2 στρατιώτες που είναι όρθιοι μπροστά στην φωτογραφία φοράνε τα κράνη τους και μάλιστα ο ένας κρατάει και το όπλο του. Φοράνε μπότες οι οποίες βοηθάνε στο περπάτημα μέσα στις λάσπες και στις πέτρες . Οι 2 στρατιώτες που κάθονται πίσω στην εικόνα φοράνε και αυτοί την στολή παραλλαγής και τα κράνη τους και φαίνεται ότι συζητούν . Επιπρόσθετα στην φωτογραφία παρατηρούμε 2 κάρα στο οποίο το ένα έχει πάνω κάποια βαρέλια στα οποία μάλλον περιέχουν τρόφιμα ή κάποια πολεμοφόδια για την συνέχεια του αγώνα . Επίσης , στην εικόνα φαίνονται κάποια δέντρα με αραιά τα φύλλα τους και πολλά από αυτά έχουν πέσει κάτω. Στο πίσω μέρος της εικόνας φαίνεται ένα πετρόχτιστο κτίριο το οποίο φαίνεται για κάποιο στρατόπεδο (μέρος συγκέντρωσης στρατιωτών ) ή κάποια αποθήκη . Τέλος , η φωτογραφία φαίνεται να είναι όχι αυθόρμητη αλλά κανονική διότι οι πιο πολλοί στρατιώτες κοιτάνε στο φακό την ώρα της λήψης .
-
Αλώνισμα καλαμποκιού Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε δύο γυναίκες και έναν άντρα να αλωνίζουν το καλαμπόκι. Στην φυτογραφία οι γυναίκες φοράνε την παραδοσιακή στολή με το φουλάρι και την ποδιά καθώς και την κλασσική πατροπαράδοτη άσπρη μπαντάνα στο κεφάλι . Ο άντρας επίσης φοράει το παραδοσιακό γιλέκο με ένα άσπρο πουκάμισο και ένα μαύρο σκουφάκι. Οι άνθρωποι στην φωτογραφία κρατάνε από ένα βαρύ ξύλο ή κάποιο είδος τσάπας το οποίο θα τους βοηθήσει ώστε να αλωνίσουν το καλαμπόκι . Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας φαίνεται ένα σπίτι που μοιάζει με αποθήκη στο οποίο λογικά θα τοποθετούν το καλαμπόκι. Υπάρχει επίσης μια σκάλα ξύλινη και πίσω από τις γυναίκες υπάρχουν κάποια κουλουριασμένα ξύλα . Στην φωτογραφία δεν υπάρχουν φυτά και ζώα. Η φωτογραφία φαίνεται να είναι τραβηγμένη αυθόρμητα διότι οι άνθρωποι στην εικόνα έχουν μια φυσική και αυθόρμητη κίνηση .
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Ιούλιος 1917) Κατασκήνωση της 25ης πυροβολαρχίας του 105ου A.L. (διαμετρήματος 155) Η φωτογραφία αυτή δε είναι σκηνοθετημένη, διότι φαίνονται περισσότερο τα αντικείμενα από τους ανθρώπους και εκτός αυτού ο φωτογράφος βρίσκεται σε μακρινή απόσταση και λίγο ψηλά από το τοπίο. Στην αρχή της εικόνας παρατηρούμε 2 τρακτέρ, όπου στο πίσω μέρος έχουν την λόγχη για το θέρισμα χόρτων. Πιο μπροστά κάνουν την εμφάνισή τους αρκετές σκηνές, όπου πίσω από αυτές βλέπουμε στρατιώτες να συζητούν μεταξύ τους. Επιπλέον, στη γωνία δεξιά, ένας άντρας στρατιώτης φαίνεται να ξεκουράζεται στη σκιά κάτω από το δέντρο πάνω σε ένα αντικείμενο. Στο βάθος βλέπουμε εκτός από ρούχα ή σεντόνια απλωμένα, αρκετά δέντρα να περιβάλλουν το τοπίο. Επιπροσθέτως, 3 άνθρωποι φορούν άσπρα ρούχα πράγμα που δείχνει ότι η εποχή είναι καλοκαίρι, αν και αυτό το καταλαβαίνουμε και από τη χρήση των τρακτέρ και από την αναζήτηση σκιάς.
-
Νεκρός Βούλγαρος Η φωτογραφία αυτή δε είναι σκηνοθετημένη, αν κρίνουμε το συμβάν που έχουμε διαβάσει από το κείμενο. Στην εικόνα βλέπουμε έναν άντρα στρατιώτη, με στρατιωτική ενδυμασία και με όπλο κάτω από το χέρι του, να βρίσκεται κάτω στο έδαφος έχοντας το σώμα του στην αντίθετη πλευρά από την κάμερα. Σύμφωνα με την εικόνα και τις πληροφορίες του κειμένου, ο στρατιώτης βρίσκεται στο έδαφος, επειδή είναι νεκρός. Το έδαφος είναι γεμάτο με ξερά χόρτα, ενώ στο βάθος με δυσκολία μπορούμε να δούμε βουνά. Η εποχή είναι καλοκαίρι ή φθινόπωρο λόγω αυτής της ξηρασίας.