-
Δημιουργία στρατοπέδου (1) Η φωτογραφία έχει ληφθεί στο χωριό Νίκη της Φλώρινας και βλέπουμε το ιταλικό στράτευμα να στήνει το στρατόπεδό του. Βρισκόμαστε στην εποχή του χειμώνα γεγονός που μαρτυράται από την αραιή βλάστηση στο τοπίο. Βέβαια, ίσως να μην ήταν τόσο κρύα μέρα καθώς οι στρατιώτες δεν φορούν χοντρά ρούχα εκτός από έναν που φοράει παλτό . Στην φωτογραφία βλέπουμε τους στρατιώτες να ασχολούνται με το στήσιμο των σκηνών. Στο έδαφος υπάρχουν οι πάσσαλοι και οι σκηνές που δεν έχουν στηθεί ακόμα . Οι στρατιώτες δεν είναι ξεκάθαρο αν έχουν αντιληφθεί τον φωτογράφο ίσως ένας μόνο στα αριστερά της φωτογραφίας ο οποίος καπνίζει και κοιτάζει προς το μέρος του ίσως επειδή έχει τελειώσει με το στήσιμο των σκηνών. Στην φωτογραφία επίσης διακρίνονται και δυο ζώα. Ένα γαϊδούρι το οποίο λειτουργεί ως μεταφορικό μέσο καθώς κουβαλάει τις σκηνές και ένας σκύλος με λευκό τρίχωμα , που ανήκει μάλλον στο ιταλικό στράτευμα . Ο στρατιώτης μπροστά από αυτά φαίνεται να τα παρατηρεί. Στο βάθος της φωτογραφίας εκτείνονται τα χωράφια . Το ιδιαίτερο σε αυτή την φωτογραφία είναι τα ζώα που εμφανίζονται. Το γαϊδούρι είναι αρκετό μικρό σε μέγεθος και ο σκύλος φαίνεται να ανήκει σε μια ιδιαίτερη ράτσα.
-
Κανόνια 155 χιλιοστών καθ' οδόν προς το Μοναστήρι Παρατηρώντας την ασπρόμαυρη εικόνα γίνεται άμεσα αντιληπτό ότι πρόκειται για μια αυθόρμητη, μη σκηνοθετημένη λήψη. Στο τοπίο διακρίνεται ένας μακρύς χωμάτινος δρόμος, κατά μήκος του οποίου προχωρούν άνθρωποι. Ο φωτογράφος βρίσκεται στην άκρη του δρόμου και ο φακός είναι στραμμένος βορειοανατολικά. Δεξιά του δρόμου διακρίνεται η ακριανή όψη ενός σπιτιού και δίπλα ακριβώς μια ψηλότερη από το πρώτο, κατοικία με δύο καμινάδες. Αριστερά του δρόμου υπάρχουν πέτρες, χαλίκια και επεκτείνεται μια πεδιάδα. Οι άνθρωποι στην εικόνα υπολογίζεται ότι είναι πάνω από 20, φορούν στολή, και οι 8 από αυτούς διακρίνονται καθαρά. Από την κοινή ενδυμασία και το σωματότυπό τους, γίνεται αντιληπτό πως επρόκειτο για ενήλικους άνδρες στρατιώτες. Τα πρόσωπα όλων είναι στραμμένα προς την αντίθετη πλευρά του φακού. Βαδίζουν σε σειρά και κάποιοι από αυτούς βρίσκονται επάνω σε ζώα τα οποία και καθοδηγούν. Τα ζώα είναι άλογα ή μουλάρια καθώς σέρνουν πίσω τους πελώρια κανόνια. Βρίσκονται στην περιοχή Νεγκοτσάνη (τωρινή Νίκη) και κατευθύνονται προς το Μοναστήρι. Στο βάθος υπάρχουν δύο δέντρα, χωρίς φύλλα. Η φωτογραφία τραβήχτηκε την ημέρα. Τέλος, η εποχή του χρόνου είναι χειμώνας και διαφαίνεται από την ενδυμασία των στρατιωτών αλλά και από την φτωχή έως μηδαμινή βλάστηση στον περιβάλλοντα χώρο.
-
Στις πλαγιές της χαράδρας Klestina-le-Grand: Κανόνι Schneider 105 χιλιοστών σε δράση Η φωτογραφία αυτή έχει τραβηχτεί στις Κάτω Κλείνες, της Φλώρινας τον Οκτώβριο 1916. Αναλυτικότερα, απεικονίζονται τρείς στρατιώτες, οι οποίοι είναι ντυμένοι με χειμερινά στρατιωτικά είδη και κράνη. Ανήκουν στη Γαλλική Στρατιά της Ανατολής με διοικητή τον στρατηγό Sarrail και παρουσιάζονται να χειρίζονται ή να προετοιμάζουν δύο πυροβόλα Schneider. Ο φωτογράφος είναι τοποθετημένος πίσω τους και το έδαφος φαίνεται ότι είναι πιο κατηφορικό όπως αντιλαμβανόμαστε από την γωνία λήψης. Ο φωτογράφος επίσης, απαθανατίζει με ολόσωμο πορτρέτο τους άντρες. Τα εν λόγω πυροβόλα διατέθηκαν, ανά δύο, στα συντάγματα πεζικού σε ρόλο άμεσης υποστήριξης αλλά χρησιμοποιήθηκαν όμως και σε αντιαρματικό ρόλο. Η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σκηνοθετημένη, καθώς οι στρατιώτες δεν κοιτάζουν στο φωτογραφικό φακό, αλλά συνεχίζουν να εργάζονται πάνω στα πυροβόλα. Το βουνό στο υπόβαθρο πίσω από τους στρατιώτες, αποτελεί κύριο στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος διότι, δηλώνει πως βρίσκονται σε ορεινή περιοχή. Δεν υπάρχουν ζώα. Υπάρχουν λιγοστά δέντρα και η βλάστηση δεν φαίνεται πυκνή, λόγω της εποχής που έγινε η λήψη της φωτογραφίας.
-
Η γωνιά του χωριού Η φωτογραφία αυτή έχει τραβηχτεί στο χωριό Klestina-le-Haut, σημερινή ονομασία Κάτω Κλεινές της Φλώρινας. Αναλυτικότερα παρατηρούμε ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη, καθώς ο άνθρωπος φαίνεται να περπατάει με χαρακτηριστικά σηκωμένο το πόδι του έτοιμος να κάνει βήμα, έχει τα χέρια στις τσέπες και κρατάει το κεφάλι ίσιο. Ο άντρας που απεικονίζεται, είναι ντυμένος με χειμωνιάτικα ρούχα, κασκόλ, καπέλο, μακρύ παλτό, παντελόνι και μπότες μέχρι το γόνατο. Στη φωτογραφία αυτή καθίσταται λογική η επιλογή τον ρούχων του, διότι απαθανατίζεται τον μήνα Οκτώβριο (1916.10.07). Στη μέση της φωτογραφίας εμφανίζεται ένα πολύ μεγάλο δέντρο, πιθανόν να είναι βελανιδιά. Το δέντρο μοιάζει σαν να έχει χωριστεί στην μέση, τα μεγάλα κλαδιά κρέμονται δεξιά και αριστερά. Το βουνό που βρίσκεται στο υπόβαθρο της φωτογραφίας αποτελεί στοιχείο φυσικού περιβάλλοντος. Ως στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος στην φωτογραφία φαίνεται αμυδρά ένα σπίτι, είναι χτισμένο πίσω και δεξιά από το μεγάλο δέντρο, ενώ δίπλα από το δέντρο φαίνεται να υπάρχει ένα μικρό κατηφορικό δρομάκι που οδηγεί στο ξύλινο σπίτι. Το χωμάτινο δρομάκι φαίνεται να διασχίζουν δύο άνθρωποι, οι οποίοι από την ενδυμασία παρουσιάζονται ως ποιμένες. Από την αντίθετη πλευρά του δέντρου φαίνεται να υπάρχει κάποια ανθρώπινη ξύλινη κατασκευή. Ζώα δεν φαίνεται να υπάρχουν αλλά πιθανώς να υπάρχει ακόμη ένα δέντρο κοντά στο σπίτι όπως και φαίνεται από την άκρη της φωτογραφίας.
-
Η γέφυρα στο χωριό Πολυπόταμος Η εικόνα αυτή παρουσιάζει το χωριό Πολυπόταμος. Στο κέντρο της εικόνας παρατηρείται μία γέφυρα κατασκευασμένη από ξύλο. Η γέφυρα αυτή είναι μία τεχνητή κατασκευή μέσω της οποίας επιτυγχάνεται η ζεύξη δύο σημείων. Τα δύο σημεία αυτά είναι ένας δρόμος από πέτρες και χώμα που διαχωρίζεται εξαιτίας του ποταμιού. Η ροή του τελευταίου δεν είναι έντονη και μέσα σε αυτό υπάρχει μεγάλος αριθμός πατρών. Ακόμη, στο κέντρο και στο βάθος της εικόνας παρατηρείται ένα λευκό κτίριο με μία καμινάδα. Δεξιά και αριστερά της φωτογραφίας φαίνονται δέντρα διάφορων τόσο ειδών όσο και μεγεθών ενώ στον ορίζοντα της εικόνας υπάρχουν βουνά και λόφοι. Η εποχή του χρόνου θα μπορούσε να είναι άνοιξη ή καλοκαίρι διότι το φύλλβωμα των δέντρων είναι πυκνό, ενώ η απουσία χιονιού στην περιοχή της Φλώρινας αποτελεί ένδειξη πως είναι χειμώνας.
-
Η ύπαιθρος του χωριού Πολυπόταμος Στη συγκεκριμένη φωτογραφία παρουσιάζεται το χωριό Πολυπόταμος στην Φλώρινα. Πιο αναλυτικά, γίνεται αντιληπτό πως η φωτογραφία έχει αποτυπωθεί σε σημείο υψηλότερο από το επίκεντρο της εικόνας, ίσως από έναν λόφο. Το φυσικό στοιχείο είναι αυτό που κυριαρχεί. Στο κέντρο της φωτογραφίας παρατηρείται ένα ποτάμι του οποίου η ροή δεν είναι έντονη. Ακόμη, μέσα στο ποτάμι υπάρχουν πολλές πέτρες μικρού και μεγάλου μεγέθους. Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας φαίνονται βουνά και λόφοι ενώ ανάμεσα από τα δέντρα παρατηρούνται κάποια κτίρια. Επιπλέον, ο αριρθμός των δέντρων αυτών είναι μεγάλος και το φύλλωμα τους έιναι πυκνό. Εξαιτίας αυτού του στοιχείου μπορούμε να υποθέσουμε πως η εποχή του χρόνου είναι άνοιξη ή καλοκαίρι.
-
Σπίτι που καταστράφηκε μετά από γαλλικό βομβαρδισμό (1) Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη γιατί η γυναίκα μαζί με τα παιδιά της είναι στραμμένα προς το φακό του φωτογράφου και φαίνεται να τους έχει ζητηθεί να βγούνε φωτογραφία μπροστά από τα χαλάσματα. Το επίκεντρο της φωτογραφίας είναι ένα βομβαρδισμένο από το γαλλικό στρατό σπίτι. Δίπλα από το βομβαρδισμένο σπίτι υπάρχει ένα μικρότερο κτίσμα στο οποίο έχει καταφύγει η οικογένεια αφού δεν έχει καταστραφεί από τον βομβαρδισμό. Δίπλα από τη μητέρα με τα παιδιά υπάρχει ένα κάρο το οποίο χρησιμεύει στις αγροτικές εργασίες της οικογένειας.
Η μητέρα είναι νεαρής ηλικίας αφού και τα παιδιά της είναι μικρά σε ηλικία. Κρατάει ένα παιδάκι περίπου 1-2 ετών και δίπλα της στέκεται ένα κοριτσάκι περίπου τεσσάρων χρονών. Η γυναίκα έχει μαντήλι στο κεφάλι της, φοράει άσπρο μακρύ πουκάμισο και από πάνω μακρύ γιλέκο με ποδιά. Τα πόδια της είναι ακάλυπτα. Το κορίτσι φοράει ένα σκουρόχρωμο φόρεμα όμως δεν μπορούμε να δούμε περισσότερες λεπτομέρειες γιατί δεν είναι ευδιάκριτη η φωτογραφία. Η λήψη πραγματοποιήθηκε φθινόπωρο και συγκεκριμένα τον μήνα Σεπτέμβριο. Η φωτογραφία είναι εστιασμένη στο βομβαρδισμένο σπίτι και δεν μπορούμε να δούμε τα στοιχεία του γύρω φυσικού περιβάλλοντος.
Στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος: σπίτι
Τεχνουργήματα: κάρο
-
Στο μέτωπο του Μοναστηρίου (Δεκέμβριος 1916): Οι Ιταλοί σκάβουν καταφύγιο ενάντια στις βόμβες αεροσκαφών Στην φωτογραφία διακρίνεται μια προσωρινή στρατιωτική εγκατάσταση του ιταλικού στρατεύματος. Οι Ιταλοί έχουν οχυρωθεί στην θέση που βρίσκονται προστατευμένοι από τους εχθρούς τους (ξηρά και αέρα). Από ξηράς προστατεύονται από αυτοσχέδιο τοίχος που κατασκευάστηκε μάλλον από σακιά με άμμο. Για την προστασία από τις βόμβες των αεροσκαφών έχουν δημιουργήσει ανάχωμα. Το έργο αυτό, όπως φαίνεται και στην φωτογραφία, έχει ανατεθεί σε δύο χαμηλόβαθμους στρατιώτες. Την στιγμή της λήψης, ο ένας στρατιώτης σκάβει το ανάχωμα, ενώ ο άλλος ξεκουράζεται δίπλα απ’ αυτό. Αριστερά και δεξιά από τους φαντάρους στέκονται δύο ανώτεροι στρατιωτικοί(γίνεται αντιληπτό από την επιβλητική στάση τους και τα ενδύματά τους), οι οποίοι επιβλέπουν την κατασκευή του έργου. Το στράτευμα πρέπει να βρίσκεται εγκατεστημένο στην θέση αυτή, για αρκετό χρονικό διάστημα, μιας και ο ρουχισμός τους είναι απλωμένος πάνω στο τοίχος. Η σκηνοθεσία φαίνεται να απουσιάζει από την φωτογραφία, παρά το γεγονός ότι ο ανώτερος στρατιωτικός στα αριστερά, βρίσκεται με πρόσωπο στον φακό. Η λήψη της φωτογραφίας πραγματοποιήθηκε τον μήνα Δεκέμβριο, ωστόσο ο καιρός δεν συνάδει με τον μήνα λήψης, μιας και είναι αίθριος. Η μέρα είναι ηλιόλουστη, δίχως χιόνια, και η ενδυμασία των στρατιωτών δεν είναι βαριά.
-
Σπίτι που καταστράφηκε μετά από γαλλικό βομβαρδισμό (2) Στην εικόνα βλέπουμε ένα βομβαρδισμένο από τον γαλλικό στρατό σπίτι και έναν Γάλλο στρατιώτη να στέκεται μπροστά από τα χαλάσματα και να τα παρατηρεί. Το οίκημα έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και φαίνεται ότι έχει εγκαταλειφθεί. Πίσω από το βομβαρδισμένο σπίτι διακρίνονται και άλλες σκεπές με καμινάδες στοιχείο που μας δείχνει ότι δεν είναι το μοναδικό σπίτι στην περιοχή.
Ο Γάλλος στρατιώτης φοράει τη στρατιωτική του στολή, κράνος και ένα σακίδιο στην πλάτη του. Κρατάει κάτι στα χέρια του που δεν είναι ευδιάκριτο. Είναι στραμμένος προς το σπίτι και φαίνεται να το παρατηρεί σαν να θέλει να δει κάτι στο εσωτερικό του (π.χ. εάν είναι κάποιος μέσα ή αν υπάρχει κάποιο χρήσιμο αντικείμενο). Μπορεί όμως να έχει αυτή τη στάση επειδή τον τοποθέτησε έτσι ο φωτογράφος, οπότε μπορούμε να πούμε ότι η λήψη είναι στημένη. Ο φωτογράφος είναι σε κοντινή απόσταση.
Άνθρωποι: Ένας άντρας ηλικίας περίπου 20-30 χρόνων.
Στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος: Η φωτογραφία εστιάζει περισσότερο στο σπίτι και δεν αφήνει περιθώρια να δούμε κάτι περισσότερο από τη γύρω περιοχή. Διακρίνεται μονάχα ένα δέντρο στο βάθος. Η φωτογραφία τραβήχτηκε φθινόπωρο και συγκεκριμένα το μήνα Σεπτέμβριο.
Στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος: Κτίριο
-
Ο κεντρικός δρόμος του χωριού Παπαγιάννης Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δίνονται ο δρόμος που εικονίζεται είναι ο κεντρικός δρόμος του χωριού Ποποτζούνι όπως λεγόταν παλαιότερα, Παπαγιάννη με τη σημερινή του ονομασία.
Στην εικόνα βλέπουμε έναν έφιππο Γάλλο στρατιωτικό και δίπλα του να τον συνοδεύει ένας άλλος άνδρας, ο οποίος μάλλον είναι ντόπιος εξαιτίας της ενδυμασίας του. Μπροστά τους περπατάει επίσης ένας Γάλλος στρατιωτικός. Οι δύο στρατιωτικοί έχουν κρεμασμένα τα όπλα τους στην πλάτη και φοράνε τη στρατιωτική τους στολή. Ο πεζός στρατιωτικός κρατάει έναν μικρό μπόγο στο αριστερό του χέρι. Φαίνεται να βρίσκονται στην είσοδο του χωριού και να κατευθύνονται προς αυτό. Παράλληλα με το δρόμο ρέει το ποτάμι Σακουλέβας. Από την άλλη πλευρά του ποταμιού στέκεται κι ένας άλλος άνδρας, ο οποίος σταμάτησε για να πιει νερό το άλογο του. Αριστερά και δεξιά του δρόμου διακρίνονται κάποια κτίσματα που μοιάζουν με αποθήκες ή στάνες. Στο βάθος φαίνεται ένα μεγαλύτερο κτίριο που μοιάζει με σπίτι. Δεξιά από το ποτάμι διακρίνουμε δάσος ενώ από αριστερά του κάποια πιο αραιά δέντρα ανάμεσα από τα κτίσματα. Στο τέλος του δρόμου υπάρχει μία γέφυρα. Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι στημένη αλλά αυθόρμητη, γιατί οι άνδρες έχουν γυρισμένη την πλάτη στον φακό του φωτογράφου, όμως σίγουρα γνωρίζουν την ύπαρξη του φωτογράφου γιατί η λήψη είναι κοντινή. Η φωτογραφία τραβήχτηκε άνοιξη και συγκεκριμένα τον μήνα Μάιο.
Ζώα: άλογα
Στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος: ποτάμι, δέντρα
Στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος: δρόμος, κτίρια, γέφυρα, πλινθόκτιστος τοίχος
Άνθρωποι: 4 άνδρες. Τα χαρακτηριστικά τους δεν διακρίνονται γιατί έχουν γυρισμένη την πλάτη στο φακό οι τρεις άνδρες ενώ ο τέταρτος δεν είναι ευδιάκριτος λόγω της παλαιότητας της φωτογραφίας.
-
Βαλτωμένο αυτοκίνητο στο δρόμο για το χωριό Παπαγιάννης Στη φωτογραφία εικονίζεται ένα αμάξι το οποίο έχει βαλτώσει στις λάσπες και έχει γύρει προς τα δεξιά. Δύο Γάλλοι στρατιωτικοί προσπαθούν σπρώχνοντας από το πίσω μέρος να βγάλουν το αμάξι από τη λάσπη ενώ ένας τρίτος στρατιωτικός κάθεται στη θέση του οδηγού. Προφανώς είχε προηγηθεί έντονη βροχόπτωση με αποτέλεσμα ο χωματόδρομος να γεμίσει λάσπη. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας δίνει η λεζάντα της φωτογραφίας, το αυτοκίνητο κινείται προς το δρόμο για το χωριό Ποποτζούνι (περιοχή Παπαγιάννης-Παπαζάνη, ή Παπάζανι)
Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη αφού οι στρατιωτικοί βρίσκονται σε μια δύσκολη κατάσταση από τη οποία προσπαθούν να βγουν. Πιθανότατα μαζί με το συγκεκριμένο αυτοκίνητο θα κινούνταν και άλλοι στρατιωτικοί με οχήματα και μαζί τους και ο φωτογράφος, ο οποίος απαθανάτισε τη σκηνή. Οι στρατιωτικοί είναι γυρισμένοι πλάτη στο φακό του φωτογράφου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν γνωρίζουν την ύπαρξή του, μιας και η λήψη είναι από κοντινή απόσταση αλλά και ο εξοπλισμός του φωτογράφου της εποχής δεν μένει απαρατήρητος.
Εκτός από τους τρεις άντρες δεν υπάρχει κάποιος άλλος άνθρωπος στη φωτογραφία. Η ηλικία των ανδρών δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί γιατί τα πρόσωπα των στρατιωτικών δεν φαίνονται, όμως σίγουρα πρόκειται για νεαρούς άντρες αφού είναι στρατιωτικοί. Οι τρεις άνδρες φορούν τη στρατιωτική τους στολή, μπότες και το πηλήκιο τους. Γύρω από το όχημα δεν υπάρχουν κτίσματα παρά μόνο χορτάρι, θάμνοι και δέντρα. Η φωτογραφία τραβήχτηκε άνοιξη και συγκεκριμένα τον μήνα Μάιο.
Τεχνουργήματα: όχημα
-
Εσωτερική όψη της εκκλησίας, 5 ημέρες μετά τον βομβαρδισμό Η συγκεκριμένη ασπρόμαυρη εικόνα φαίνεται να μην είναι σκηνοθετημένη καθώς και οι δύο άνθρωποι στην εικόνα έχουν σκυμμένο το κεφάλι τους, στέκονται μακριά ο ένας από τον άλλον και γενικά η στάση του σώματος τους φαίνεται αυθόρμητη. Το σημείο λήψης πιθανόν να είναι το σημείο εισόδου της εκκλησίας πριν τον βομβαρδισμό της. Χάρη στην μακρινή λήψη της φωτογραφίας αυτής δίνεται περισσότερο έμφαση στο στοιχείο ανθρωπογενούς περιβάλλοντος που είναι το κτίριο της εκκλησίας και λιγότερο στους δύο μαυροφορεμένους άνδρες. Πρώτα από όλα σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε ό,τι απέμεινε μετά των βομβαρδισμό της εκκλησίας από τους εχθρούς και δύο άνδρες να κάθονται επάνω στα χαλάσματα (ίσως είναι πιστοί ή έχουν κάποιο εκκλησιαστικό ρόλο). Και οι δύο είναι ντυμένοι στα μαύρα και φορούν καπέλο. Αναφορικά με την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση με τα λιγοστά στοιχεία που φαίνονται μάλλον είναι χαμηλή. Επίσης, από την στάση του σώματος τους και την έκφραση τους κοιτώντας τα χαλάσματα γίνεται αντιληπτό πως είναι σκεπτικοί και λυπημένοι. Όσον αφορά το κτίριο καταλαβαίνουμε και από την λεζάντα αλλά και από τον σταυρό που είναι σχηματισμένος ψηλά στο κέντρο πως πρόκειται για εκκλησία. Οι τοίχοι είναι μισογκρεμισμένοι με κάποιες εσοχές και παράθυρα που φώτιζαν το εσωτερικό της εκκλησίας και κάτω παντού υπάρχουν πέτρες από τους γκρεμισμένους τοίχους και τον τρούλο/οροφή που απουσιάζει (γι’ αυτό φαίνεται ο ουρανός). Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τα δεδομένα εκείνης της εποχής οι οροφές ήταν χτισμένες από ξύλα. Ωστόσο, δεν παρατηρούμε ξύλα ή δοκάρια στο εσωτερικό της εκκλησίας. Μία υπόθεση είναι οι κάτοικοι της περιοχής να έχουν πάρει τα ξύλα από τη βομβαρδισμένη εκκλησία με σκοπό να τα χρησιμοποιήσουν για να ζεσταθούν. Ακόμη, κάτω από τον σταυρό υπάρχει μία μεγάλη εσοχή που πιθανόν πρόκειται για το ιερό της εκκλησίας όπου τελούνταν το μυστήριο. Με βάση αυτό το δεδομένο και γνωρίζοντας ότι τα ιερά των εκκλησιών κτίζονται πάντα προς την Ανατολή μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο φακός είναι στραμμένος στην Ανατολή. Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της φωτογραφίας η λήψη της έγινε Νοέμβριο ενώ, η ύπαρξη σκιών στους τοίχους μαρτυρά πως πραγματοποιήθηκε μέρα υπό την παρουσία ήλιου.
-
Η ερειπωμένη εκκλησία και το χωριό •Η παραπάνω ασπρόμαυρη φωτογραφία παρουσιάζει μία ερειπωμένη εκκλησία και το χωριό.
•Πιο συγκεκριμένα, απεικονίζει τη μεριά του χωριού μετά την καταστροφή.
• Η εν λόγω εικόνα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί προϊόν σκηνοθεσίας, καθώς δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να μαρτυρά ότι είναι σκηνοθετημένη, όπως κάποιος άνθρωπος ο οποίος κοιτάζει στο φακό ή μια ομάδα ανθρώπων να ποζάρουν μπροστά σε αυτό. Αντιθέτως, δεν υπάρχει τίποτα άλλο από ένα ερειπωμένο, γεμάτο συντρίμμια τοπίο.
• Με μία πρώτη ματιά, αυτό που παρατηρούμε είναι μια γκρεμισμένη εκκλησία της οποίας το μπροστινό μέρος έχει καταρρεύσει σχεδόν όλο. Το μόνο που υπάρχει είναι κομμάτια των τοίχων της διασκορπισμένα στο έδαφος.
•Από το πλαϊνό μέρος αυτό που έχει διασωθεί είναι ένα κομμάτι τοίχου το οποίο δεν φαίνεται να απεικονίζει κάτι πάνω.
• Αυτό που έχει διασωθεί σχεδόν αυτοτελές είναι από το πίσω μέρος, ο τρούλος της εκκλησίας και το πίσω μέρος της οροφής της. Πάνω στον τρούλο παρατηρούμε αγιογραφίες ζωγραφισμένες πάνω στον τοίχο.
• Το γεγονός ότι ένα μέρος της εκκλησίας έχει διασωθεί, δηλαδή ο τρούλος, και μάλιστα σε τόσο καλή κατάσταση, μαρτυρά πως η καταστροφή δεν έχει πολύ καιρό που έχει προηγηθεί.
•Από στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος το μόνο που φαίνεται να υπάρχει είναι ένα δέντρο, το οποίο μάλιστα δεν είναι και καθόλου ανθισμένο, γεγονός που επιβεβαιώνει (μαζί και με την ημερομηνία στην περιγραφή) ότι είναι φθινόπωρο και συγκεκριμένα Νοέμβριος.
•Από στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος διακρίνουμε μόνο έναν άνθρωπο, έναν άνδρα σκυμμένο δεξιά στα συντρίμμια της εκκλησίας ο οποίος ίσως ψάχνει κάτι ή προσπαθεί να μπει στον χώρο. Η στάση του δεν μας επιτρέπει να υποθέσουμε κάτι σχετικά με την ηλικία του ή οτιδήποτε για αυτόν.
• Άλλα στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος που υπάρχουν είναι κάποια κτίρια πίσω από την εκκλησία τα οποία ειδικά σε σχέση με αυτήν βρίσκονται σε αρτιμελή κατάσταση τα οποία πιθανόν να είναι σπίτια ή κτίρια που χρησιμοποιούνται για κάποια άλλο σκοπό.
•Από τεχνουργήματα το μόνο που διακρίνεται είναι κάτι το οποίο μοιάζει με κάρο στα συντρίμμια της εκκλησίας.
-
Κέντρο ανεφοδιασμού καυσίμων μπροστά στο χωριό Αυτή η ασπρόμαυρη φωτογραφία απαθανατίζει το κέντρο ανεφοδιασμού καυσίμων στο χωριό της Ιτέας τον Μάιο του 1916. Στο πλάνο υπάρχουν στοιχισμένα κάρα εκ των οποίων το πρώτο είναι άδειο, κάποια είναι ξεσκέπαστα και κουβαλούν βαρέλια ενώ κάποια αλλά καλύπτονται με λευκό χοντρό ύφασμα για προστασία. Διπλά αριστερά από τα κάρα υπάρχουν στρατιώτες που επιβλέπουν τα κάρα ενώ από τα δεξιά στρατιώτες πάνω στα αλόγα τους να προχωράνε προς τα πίσω. . Όλοι οι στρατιώτες φοράνε στρατιωτικές ενδυμασίες δηλαδή σκουρόχρωμα χιτώνια , αρβύλες και στρατιωτικούς μπερέδες χωρίς όμως να φαίνονται ένοπλοι. Επιπλέον, στα αριστερά της εικόνας και κατά μήκος προς τα πίσω απλώνεται ένας λοφίσκος ενώ στο δεξί μέρος της εικόνας υπάρχουν σακιά και φορτία. Τέλος, στο βάθος της εικόνας φαίνεται η πεδιάδα, υπάρχουν πολλά δέντρα διαφόρων μεγεθών και ειδών και μεγάλοι θάμνοι.
-
Βουλγαρικά χαρακώματα και κέντρο ανεφοδιασμού (2) Σε αυτή την εικόνα βλέπουμε το κέντρο ανεφοδιασμού στα βουλγαρικά χαρακώματα τον Μάιο του 1916. Σε πρώτο πλάνο υπάρχει ένας στρατιώτης σε άνοιγμα από χαράκωμα ντυμένος με μακρύ χιτώνιο και άσπρο μπερέ ενώ παράλληλα κρατάει στα χεριά του κάτι, πιθανόν κάποια πυρομαχικά και ακριβώς από πίσω υπάρχει η σκιά του. Επιπλέον, κατά το μέσο της φωτογραφίας σταθμεύουν μεγάλα ξύλινα κάρα με ρόδες μεσαίου μεγέθους εκ των οποίων κάποια είναι ξεσκέπαστα και κουβαλούν βαρέλια ενώ κάποια αλλά είναι καλύπτονται με λευκό χοντρό ύφασμα για προστασία. Μπροστά και πίσω από τα κάρα που φαίνονται στο πλάνο υπάρχουν στρατιώτες που κοιτάζουν προς τον φακό της κάμερας. Όλοι οι στρατιώτες φοράνε στρατιωτικές ενδυμασίες δηλαδή σκουρόχρωμα χιτώνια , αρβύλες και στρατιωτικούς μπερέδες χωρίς όμως να είναι ένοπλοι.Προς τα πάνω αριστερά διακρίνονται άσπρές σκηνές, τις οποίες πιθανόν να έστησαν για να ξεκουραστούν οι στρατιώτες, και τριγύρω προς κέντρο υπάρχουν κάποιες ομάδες στρατιωτών και λίγα άλογα. Τέλος, στο βάθος της εικόνας και κυρίως προς τα αριστερά υπάρχουν δέντρα διαφόρων μεγεθών και ειδών, θάμνοι και διαγράφεται ελαφρώς το περίγραμμά του βουνού πάνω δεξιά και αριστερά.
-
Στο δρόμο από Κοριτζά προς Φλώρινα (Ιανουάριος 1917). Το χωριό Σμέρδες Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 164) παρατηρούμε έναν άνθρωπο να στέκεται στη μέση της φωτογραφίας μπροστά από δύο κλασικά σπίτια και έναν δρόμο που οδηγεί στο βουνό. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στο ύψος του ανθρώπου που βρίσκεται στο κέντρο της και μαρτυρά αρκετά στοιχεία του ανθρωπογενούς, όπως τα σπίτια, το καμπαναριό στο βάθος και οι πετρόστρωτοι δρόμοι και το φυσικού περιβάλλοντος, όπως το βουνό, ο ουρανός, το έδαφος, οι πέτρες, οι κορμοί των δέντρων, τα δέντρα στο βουνό, τα χιόνια. Ο άνθρωπος στο κέντρο της φωτογραφίας είναι άντρας μεγάλος σε ηλικία, γύρω στα 70 χρόνια, με έντονα μακριά μαλλιά και παχύ μουστάκι, φοράει παλιά ρούχα της εποχής και ψηλά άρβυλα, ένα μεγάλο παλτό και καπέλο. Το ύφος του είναι σοβαρό και το βλέμμα του δείχνει να είναι απαισιόδοξο. Πίσω του υπάρχουν άλλοι δύο άνθρωποι που περπατούν πάνω στο δρόμο που πάει στο βουνό, σίγουρα γυναίκες όπως μπορούμε να καταλάβουμε από την ενδυμασία καθώς φορούν μαύρα γυναικεία ρούχα της εποχής και το χαρακτηριστικό μαύρο μαντήλι στα μαλλιά. Μοιάζουν να είναι μεγάλες σε ηλικία και βρίσκονται σε κίνηση. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς οι άνθρωποι φορούν χοντρά ρούχα και παλτά.
-
Στο δρόμο από Κοριτζά προς Φλώρινα (Ιανουάριος 1917). Γάλλοι στρατιώτες στην πλατεία της εκκλησίας Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 163) παρατηρούμε κάποιους ανθρώπους να είναι συγκεντρωμένοι στην πλατεία ανάμεσα από σπίτια και στο βάθος μια μεγάλη εκκλησία. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από υψηλό σημείο, κοιτάει προς την ανατολή στο ύψος της σκεπής του πρώτου σπιτιού, παρατηρούνται αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, όπως ουρανός, το έδαφος, οι πέτρες, το βουνό, τα δέντρα στο βουνό, τα χιόνια καθώς και στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος όπως τα σπίτια, η εκκλησία (και ότι τα αποτελεί αυτά όπως πόρτες, παράθυρα κτλ) καθώς και τα σακιά που κρατούν κάποιοι άνθρωποι. Στη φωτογραφία υπάρχουν εννιά άνθρωποι, οι οποίοι είναι όλοι άντρες, μοιάζουν να είναι όλοι μεσήλικες, δηλαδή γύρω στα 50 χρόνια και φορούν ρούχα στρατιωτικά, οι μισοί από αυτούς σκουρόχρωμα και οι άλλοι ανοιχτόχρωμα. Μάλιστα, ο ένας κρατεί στην πλάτη του ένα σακί. Το ύφος τους είναι σοβαρό και μοιάζουν προβληματισμένοι είναι όλοι όρθιοι και η στάση τους μαρτυρά ταλαιπωρημένα σώματα. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς οι άνθρωποι φορούν χοντρά ρούχα και παλτά.
-
Η σιδηροδρομική γραμμή Ostrovo-Sorovits (Ιανουάριος 1917). Το τρένο με πυρομαχικά και άλλο εξοπλισμό στη γραμμή Ostrovo-Sorovits Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 162) παρατηρούμε ένα μεγάλο τρένο το οποίο αποτελείται από πολλά βαγόνια να είναι φορτωμένο με πολλά πράγματα και κάποιους ανθρώπους σε κάποιο χώρο της εξοχής. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από χαμηλό σημείο, περίπου στο ύψος των γραμμών του σιδηρόδρομου και παρατηρούνται αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, όπως ουρανός, το έδαφος, το γρασίδι, πολλά χόρτα και λουλούδια, χαλίκια, πέτρες και το βουνό καθώς και στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος όπως το τρένο που αποτελείται από περισσότερα από είκοσι βαγόνια, οι αποσκευές του τρένου, ο σιδηρόδρομος, η κολόνα της ηλεκτροδότησης στο βάθος δεξιά. Υπάρχουν τρείς άνθρωποι που δεν είναι επιβιβασμένοι στο τρένο, οι οποίοι είναι άντρες, ηλικίας 60 χρονών και άνω, φορούν απλά ρούχα, σκούρα στο χρώμα και καπέλα-μπερέδες. Το ύφος τους είναι σκεπτικό και σοβαρό, σαν να συζητούν κάτι σημαντικό και είναι και οι τρείς όρθιοι. Στο βάθος στα μπροστινά βαγόνια φαίνονται κι άλλοι άνθρωποι να έχουν επιβιβαστεί στο τρένο (δύσκολο να προσδιορίσουμε τον ακριβή αριθμό λόγο της ανάλυσης) περίπου 10 στον αριθμό, κάποιοι άντρες και κάποιες γυναίκες. Αυτό φαίνεται καθώς οι άντρες φορούν σκούρα αντρικά ρούχα της εποχής ενώ οι γυναίκες φορούν έντονα μαύρα μαντίλια στο κεφάλι. Στο τρένο υπάρχουν αμέτρητες αποσκευές και τσουβάλια με πυρομαχικά όλα σκεπασμένα με πανιά ανοιχτόχρωμα.
-
Κεντρικός δρόμος της Φλώρινας Στην φωτογραφία αυτή απεικονίζεται ο κεντρικός δρόμος της Φλώρινας. Υπάρχουν άντρες ,γυναίκες και παιδιά. Διακρίνουμε τα κτίρια, τα δέντρα ,τον δρόμο, την αγορά προς το βάθος και κάποια μαγαζιά. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη γιατί οι άντρες που βρίσκονται μπροστά στην εικόνα είναι γυρισμένοι προς τον φωτογράφο. Οι άνδρες φορούν στολές και η γυναίκα που φαίνεται φοράει την παραδοσιακή ενδυμασία και άσπρο μαντήλι στο κεφάλι.Στο βάθος της εικόνας παρατηρούμε και δύο ακόμα άντρες με πιο καλή ενδυμασία, και ακόμα πιο πίσω είναι μαζεμένος κόσμος.Η εποχή είναι καλοκαίρι και η φωτογραφία τραβήχτηκε την ημέρα.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας :πέρασμα κρατουμένων στον κεντρικό δρόμο Στην εικόνα αυτή απεικονίζεται η μεταφορά των κρατούμενων με την συνοδεία από στρατιώτες στον κεντρικό δρόμο της Φλώρινας. Παρατηρούμε τα κτίρια, τον δρόμο, τα δέντρα και πίσω αχνοφαίνεται το βουνό. Στην φωτογραφία διακρίνουμε και το μιναρέ αλλά και το καμπαναριό. Η φωτογραφία τραβήχτηκε την ημέρα το καλοκαίρι και δεν είναι σκηνοθετημένη γιατί οι άνθρωποι δεν κοιτάνε προς την κάμερα.
-
Θέα της πόλης Φλώρινας Στην συγκεκριμένη εικόνα απεικονίζεται η πόλη της Φλώρινας, πιο συγκεκριμένα κάποια σπίτια, ο δρόμος και κάποιοι άνθρωποι.Η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη γιατί οι άνθρωποι περπατούν αυθόρμητα χωρίς να έχουν καταλάβει ότι τους τραβάνε φωτογραφία.Διακρίνουμε το βουνό, τα δέντρα και την γέφυρα.Στην φωτογραφία υπάρχουν και άντρες αλλά και μια γυναίκα. Παρατηρούμε ότι το ποτάμι δεν έχει νερό και ένας άντρας κάθεται κάτω από την γέφυρα. Η εποχή που τραβήχτηκε η φωτογραφία είναι το καλοκαίρι και τραβήχτηκε την ημέρα.
-
Η Αγορά (1) Η φωτογραφία απεικονίζει και διασώζει ένα στιγμιότυπο του 20 ού αιώνα και , συγκεκριμένα , μεταξύ του 1914 και του 1918 , στη διάρκεια του Α ΄Παγκοσμίου Πολέμου . Στην Φλώρινα , ο φωτογραφικός φακός απαθανατίζει μια εικόνα από την αγορά της περιοχής , μάλλον κατά τη διάρκεια της άνοιξης . Διακρίνεται μία μόνο γυναίκα , ενώ οι άνδρες αποτελούν την πλειονότητα , περίπου 13 στον αριθμό . Στους άνδρες συμπεριλαμβάνονται μεσήλικες , ηλικιωμένοι , αλλά και νεότεροι . Η γυναίκα , με βάση το ντύσιμο και το σώμα της , δεν φαίνεται νεαρή . Φορά σκουρόχρωμα ρούχα σε μαύρο και γκρι , ενώ το μαντήλι της είναι ανοιχτόχρωμο . Τα ρούχα καλύπτουν το σώμα της μέχρι τα άκρα και το μαντήλι καλύπτει το κεφάλι και ένα μέρος του προσώπου . Οι άνδρες είτε κάθονται είτε στέκονται όρθιοι είτε κινούνται . Τα ενδύματα τους είναι ποικιλόμορφα , ανάλογα ίσως με την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση και προέλευση . Ενδεικτικά παρατηρούμε: σοβαρό κύριο με ενδύματα "ευρωπαϊκού" στιλ , καπέλο και μαγκούρα και νεαρό με τοπική ενδεχομένως φορεσιά και σκούφο στο κεφάλι . Επιβλητική είναι η παρουσία ενός μεγαλόσωμου άνδρα , με γυρισμένη την πλάτη στον φωτογραφικό φακό , ο οποίος φορά άσπρο πουκάμισο και σκουρόχρωμο αμάνικο παλτό , ζώνη , τοπικό καπέλο και περικνημίδες ψηλές από λευκό σαγιάκι . Το σκηνικό εμπλουτίζεται με λαϊκά έργα χειροτεχνίας , τα κεραμικά πιθάρια - στάμνες που πουλά ο πλανόδιος πωλητής . Στο φυσικό φόντο διακρίνεται μέρος από δύο δέντρα και κάποια βουνά στο βάθος , ενώ το ανθρωπογενές στοιχείο καταδεικνύεται μέσω των κτισμάτων , όπως είναι σπίτια ή κάποιες "κορυφές" κτισμάτων , από τις οποίες η μία είναι τμήμα μουσουλμανικού τεμένους . Φαινομενικά , η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη και αποδίδει μια τυπική εικόνα αγοράς .
-
Αυτόχθονες από χωριά γύρω από το Κέναλι εκκενώθηκαν στη Φλώρινα Η συγκεκριμένη φωτογραφία λαμβάνει χώρα στην Φλώρινα σε φυσικό περιβάλλον και αφορά αυτόχθονες από χωριά που εκκενώθηκαν στη Φλώρινα. Είναι αυθόρμητη, διότι κανείς δεν κοιτάζει προς την κάμερα, αντιθέτως δείχνουν σκυμμένοι. Στη φωτογραφία παρατηρούμε ένα μεταφορικό μέσο της εποχής εκείνης, τους ταύρους να μεταφέρουν παιδιά, γυναίκες, άνδρες, αλλά και τα ρούχα τους, όπως κουβέρτες και άλλες ενδυμασίες. Οι γυναίκες φοράνε τις ίδιες ενδυμασίες και είναι καλυμμένο το πρόσωπο τους με μαντήλες, ενώ ό άνδρας που είναι μπροστά φαίνεται να καθοδηγεί τα ζώα αφού τα κρατάει με το ένα του χέρι και με το άλλο χέρι κρατάει ένα μεγάλο καλάμι. Επίσης διακρίνονται μικρά παιδάκια δύο αγοράκια και ένα κοριτσάκι να κάθονται στο ξύλινο καρότσι του ταύρου και να μεταφέρονται προς τη Φλώρινα. Επίσης, φαίνεται να διαπερνούν μέσα από χωράφια διότι διακρίνεται το χώμα που πατούν, ενώ η στάση του σώματος και κάποια από τα πρόσωπα των ανθρώπων που απεικονίζονται στη φωτογραφία φαίνονται ιδιαίτερα κουρασμένα και ταλαιπωρημένα
-
Βούλγαροι αιχμάλωτοι μόλις συνελήφθησαν Η συγκεκριμένη φωτογραφία λαμβάνει χώρα στο Αμμοχώρι Φλώρινας και αφορά τους Βούλγαρους αιχμάλωτους που πιάστηκαν από τον γαλλικό στρατό στην περίοδο του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Η εικόνα είναι σκηνοθετημένη καθώς όλοι κάθονται στο έδαφος και κοιτούν προς την κάμερα. Διαπιστώνουμε επίσης πως όλοι φοράνε την ίδια στολή, τζοκει και γαλότσες και η στάση τους αναδεικνύει την ταλαιπωρία τους. Αξιοσημείωτο είναι πως παρά το γένος ότι πιάστηκαν αιχμάλωτοι ο ένας φαίνεται να χαμογελάει. Τέλος ,τα τoυφέκια που διακρίνονται, ίσως ακόμα να μην τα κατάσχεσαν οι αντίπαλοι στρατιώτες.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας τύποι Κομιτατζήδων Στην φωτογραφία αυτή βλέπουμε δύο άντρες και τέσσερα μικρά παιδιά να κοιτούν το φακό του φωτογράφου άρα η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη. Στέκονται έξω από ένα κτίριο, ο ένας άντρας κάθεται ενώ ο άλλος είναι όρθιος και τα παιδιά. Ο άντρας που κάθεται είναι ντυμένος με απλά ρούχα ενώ ο άλλος με στολή και φοράει στο κεφάλι του καπέλο και κρατάει και μπαστούνι. Τα παιδιά φοράνε απλά ρούχα και καπέλο στο κεφάλι. Το παιδί κάτω δεξιά έχει γυρισμένη πλάτη στο φωτογράφο και η στάση σώματος του δείχνει ότι ντρέπεται. Η φωτογραφία τραβήχτηκε την ημέρα όπου το καταλαβαίνουμε από τον ήλιο.
-
Κομιτατζής Στην συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζεται ένας νεαρός άντρας κομιτατζής που στέκεται κάτω από ένα δέντρο. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη γιατί στέκεται και κοιτάζει τον φωτογράφο. Στο πίσω πλάνο της εικόνας φαίνονται κάποια σπίτια. Η ενδυμασία του αποτελείται από την στολή, φοράει στο κεφάλι του καπέλο και η στολή του έχει ζώνη με σφαίρες. Στα χέρια του κρατάει το όπλο και ένα τσιγάρο. Η φωτογραφία τραβήχτηκε ημέρα γιατί φαίνεται να τον χτυπάει ο ήλιος και φαίνεται η σκιά του.
-
Κομιτατζής στους δρόμους της Φλώρινας 1916 Στην συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζεται ένας άντρας μεσαίας ηλικίας και ποζάρει προς τον φωτογράφο άρα διαπιστώνουμε ότι είναι σκηνοθετημένη. Ο συγκεκριμένος άντρας χαρακτηριζόταν εκείνη την εποχή ως κομιτατζής δηλαδή ήταν αντάρτης, μέλος μιας μυστικής επαναστατικής οργάνωσης και χρησιμοποιούσαν αυτόν τον όρο για να χαρακτηρίσουν τους εξ αρχικούς Ελληνικής καταγωγής που υπηρετούσαν τους σκοπούς της Βουλγαρίας, διαχωρίζοντάς τους έτσι από τους καθεαυτούς Βούλγαρους. Ο άντρας φοράει στολή και καπέλο και στην μέση του έχει ζώνη με σφαίρες και κρατάει με το ένα του το χέρι όπλο και με το άλλο μαγκούρα. Το ύφος του άντρα δείχνει αμηχανία και τα μάτια του φαίνονται λίγο κλειστά γιατί τον ενοχλεί ο ήλιος άρα η φωτογραφία τραβήχτηκε ημέρα. Διακρίνουμε και κάποια σπίτια στο βάθος της φωτογραφίας.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας: πέρασμα κρατουμένων Στην συγκεκριμένη φωτογραφία βλέπουμε τους κρατούμενους να είναι παρατεταμένοι και κάποιους στρατιώτες. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη γιατί οι άνθρωποι έχουν γυρίσει το κεφάλι τους προς την κάμερα. Παρατηρούμε τα κτίρια και όπως φαίνεται είναι το στρατόπεδο. Βλέπουμε τα βουνά και κάποια δέντρα. Οι κρατούμενοι είναι όλοι ομοιόμορφα ντυμένοι με την ίδια στολή. Η εποχή είναι τον Αύγουστο και τραβήχτηκε την ημέρα γιατί φαίνονται οι σκιές των ανθρώπων.
-
Πέρασμα Βουλγάρων αιχμαλώτων στους δρόμους της Φλώρινας 1916 Στην συγκεκριμένη φωτογραφία βλέπουμε την μεταφορά των Βουλγάρων αιχμαλώτων από τους στρατιώτες. Η φωτογραφία βρίσκεται σε κίνηση και η φωτογραφία φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη γιατί οι άνθρωποι πίσω από τους αιχμαλώτους φαίνεται να κοιτούν τον φωτογράφο. Παρατηρούμε τα κτίρια, τα σπίτια, την ξύλινη γέφυρα και κάποια δέντρα. Οι στρατιώτες και οι αιχμάλωτοι περπατούν πάνω στην γέφυρα και φαίνεται και το ποτάμι ο Σακουλέβας. Οι στρατιώτες φοράνε την στρατιωτική τους στολή ενώ στο πίσω μέρος της φωτογραφίας παρατηρούμε τους κάτοικους της πόλης και συγκεκριμένα η γυναίκα που φαίνεται φοράει την παραδοσιακή στολή αλλά και μαντήλα για να μην φαίνεται καθόλου το πρόσωπο της. Η εποχή του χρόνου είναι καλοκαίρι και η φωτογραφία τραβήχτηκε την ήμερα γιατί φαίνονται οι σκιές των ανθρώπων.Το σημείο λήψης της φωτογραφίας και κατεύθυνση του φακού είναι η μπροστινή όψη, ο οποίος είναι στην άκρη του δρόμου και στρέφεται προς του ανθρώπους που περπατάνε.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας 1916: Πέρασμα Βουλγάρων αιχμαλώτων Παρατηρώντας προσεκτικά την ασπρόμαυρη εικόνα βλέπουμε, άνδρες στρατιώτες να μεταφέρουν Βούλγαρους αιχμαλώτους και δύο στρατηγούς να επιβλέπουν. Η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη γιατί κανένας δεν κοιτάει την κάμερα του φωτογράφου. Επίσης βλέπουμε κάποια κτήρια που μπορεί να είναι τα σπίτια των κατοίκων της Φλώρινας. Στην εικόνα υπάρχουν βουνά, δέντρα ακόμα και κολόνες φωτισμού. Παρατηρούμε και την γέφυρα που μπορεί να είναι ο ποταμός Σακουλέβας. Οι στρατιώτες φορούν την στολή τους. Η εποχή του χρόνου είναι καλοκαίρι τον Αύγουστο και η φωτογραφία τραβήχτηκε ήμερα το οποίο καταλαβαίνουμε από τις σκιές των ανθρώπων. Το σημείο λήψης της φωτογραφίας και κατεύθυνση του φακού είναι από πίσω από την απέναντι πλευρά της γέφυρας.
-
Γενική άποψη της πόλης Σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε την περιοχή της Φλώρινας. Ειδικότερα, την παρατηρούμε καλύτερα από μια πανοραμική λήψη του φωτογράφου Μπιλόφσκι. Έτσι, διακρίνουμε το ανθρωπογενές περιβάλλον όπως είναι για παράδειγμα τα κτήρια που είναι πολύ μεγάλα και εντυπωσιακά. Αυτά είναι σπίτια , τζαμί αλλά και εκκλησία. Επίσης, βρισκόμαστε στην εποχή του καλοκαιριού, διότι η φωτογραφία έχει τραβηχτεί μήνα Αύγουστο όπου και τα βουνά δεν έχουν χιόνια. Ακόμη, βλέπουμε και το φυσικό περιβάλλον όπου είναι τα βουνά, τα δέντρα. Τέλος, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι μια περιοχή η οποία είναι κατοικημένη, διότι έχει πολλά κτήρια και είναι πυκνοκατοικημένη.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Γενική άποψη της πόλης Σε αυτή την φωτογραφία αντικρίζουμε την περιοχή της Φλώρινας. Είναι μια φωτογραφία η οποία έχει τραβηχτεί από τον φωτογράφο Μπιλόφσκι και μας δείχνει την θέα και ομορφιά της πόλης της Φλώρινας. Σε αυτήν παρατηρούμε ότι έχει γίνει η λήψη από ψηλά με σκοπό την αυθόρμητη λήψη αλλά και για να είναι πιο εντυπωσιακή από ψηλά η φωτογραφία και να τραβήξει το ενδιαφέρον μας. Επίσης, υπάρχει το φυσικό περιβάλλον τα δέντρα, τα βουνά αλλά και το ανθρωπογενές περιβάλλον όπως είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται στους δρόμους, τα κτήρια, οι δρόμοι, η εκκλησία, και τα σπίτια. Επιπρόσθετα, βρισκόμαστε στην εποχή του καλοκαιριού και αυτό γίνεται φανερό και από τα βουνά που δεν είναι χιονισμένα, αλλά και το γνωρίζουμε και από τις πληροφορίες της φωτογραφίας ότι η λήψη έγινε τον μήνα Αύγουστο.
-
Γενική άποψη της πόλης Σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε την περιοχή της Φλώρινας. Ειδικότερα, την παρατηρούμε καλύτερα από μια πανοραμική λήψη του φωτογράφου Μπιλόφσκι. Έτσι, διακρίνουμε το ανθρωπογενές περιβάλλον όπως είναι για παράδειγμα τα κτήρια που είναι πολύ μεγάλα και εντυπωσιακά. Αυτά είναι σπίτια , τζαμί αλλά και εκκλησία. Επίσης, βρισκόμαστε στην εποχή του καλοκαιριού, διότι η φωτογραφία έχει τραβηχτεί μήνα Αύγουστο όπου και τα βουνά δεν έχουν χιόνια. Ακόμη, βλέπουμε και το φυσικό περιβάλλον όπου είναι τα βουνά, τα δέντρα. Τέλος, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι είναι μια περιοχή η οποία είναι κατοικημένη, διότι έχει πολλά κτήρια και είναι πυκνοκατοικημένη.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Σπίτι κάηκε από βόμβα βουλγαρικού αεροπλάνου Σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε ένα σπίτι που κάηκε από βόμβα βουλγαρικού μετώπου. Συγκεκριμένα, αντικρίζουμε ένα σπίτι καμένο που έριξαν βόμβα οι Βούλγαροι με σκοπό να το βομβαρδίσουν. Επίσης, σε αυτή την φωτογραφία υπάρχουν στοιχεία του ανθρωπογενές περιβάλλοντος όπου είναι τα κτήρια και τα σπίτια της εικόνας που βλέπουμε. Επιπλέον, υπάρχει και ο δρόμος αλλά και οι άνθρωποι στην φωτογραφία. Οι άνθρωποι που αντικρίζουμε είναι δύο μεγάλοι άντρες και ένα μικρό παιδάκι. Οι δύο μεγάλοι μοιάζουν να συνομιλούν για αυτό το τραγικό γεγονός που συμβαίνει και η στάση του σώματος του φαίνεται να είναι στραμμένοι προς το σπίτι που κάηκε. Το μικρό παιδάκι μοιάζει να είναι ταλαιπωρημένο από αυτή την κατάσταση που βιώνει. Επιπρόσθετα, βλέπουμε και το φυσικό περιβάλλον δηλαδή το βουνό και τα δέντρα. Ακόμη , βρισκόμαστε στην εποχή του Φθινόπωρου , διότι μας δίνει και την πληροφορία η φωτογραφία για το πότε έχει τραβηχτεί. Τέλος, η φωτογραφία είναι αυθόρμητη και όχι σκηνοθετημένη, διότι οι άνθρωποι της φωτογραφίας δεν κοιτάνε τον φακό και συνομιλούν μεταξύ τους.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Στράτευση κομιτατζή Στην παρούσα φωτογραφία βλέπουμε μια συγκέντρωση στην πόλη της Φλώρινας. Συγκεκριμένα, αντικρίζουμε σύμφωνα και με τις πληροφορίες της φωτογραφίας την στράτευση Κομιτατζή. Παρατηρούμε το ανθρωπογενές περιβάλλον όπου είναι σε αυτή την στράτευση μόνο αγόρια μικρής ηλικίας αλλά υπάρχουν και άντρες. Επίσης, βλέπουμε κτήρια, σπίτια και δρόμους. Παράλληλα αντικρίζουμε στην φωτογραφία και το φυσικό περιβάλλον όπου είναι τα δέντρα, και από πίσω υπάρχουν και τα βουνά. Ως προς την ενδυμασία των παιδιών παρατηρούμε ότι κάποια παιδιά φοράνε σκουρόχρωμα ρούχα ενώ κάποια άλλα φοράνε ανοιχτόχρωμα. Η λήψη της φωτογραφίας είναι αυθόρμητη διότι κάποια παιδάκια κοιτάνε προς την κάμερα και γελάνε και δεν είναι σκηνοθετημένη. Τέλος, ως προς την εποχή του χρόνου έχουμε φθινόπωρο και αυτό είναι φανερό από την λήψη της φωτογραφίας.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Στον κεντρικό δρόμο Στην παρούσα φωτογραφία βλέπουμε το κέντρο της πόλης της Φλώρινας. Συγκεκριμένα, παρατηρούμε στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος. Αυτά είναι τα ζώα και ειδικότερα τα γαϊδούρια, πίσω από αυτά αντικρίζουμε και τα βουνά. Επίσης, βλέπουμε και τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος όπως η αναπαράσταση τριών ανδρών πάνω στα γαϊδούρια , αλλά και έναν άνδρα να περπατάει στο δρόμο. Επίσης, βλέπουμε μεγάλα κτήρια, εκκλησία αλλά και σπίτια και τζαμί. Η ενδυμασία τους είναι με λεπτά ρούχα και η λήψη της φωτογραφίας είναι αυθόρμητη και δεν είναι σκηνοθετημένη. Η στάση του σώματος τους είναι στραμμένη προς τον δρόμο και μόνο ο ένας άντρας κοιτάει προς την κάμερα. Τέλος, ήμαστε στην εποχή του Φθινοπώρου και αυτό γίνεται αντιληπτό διότι δεν υπάρχουν κάποια έντονα καιρικά φαινόμενα όπως χιόνι στα βουνά.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Στον κεντρικό δρόμο Σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε έναν κεντρικό δρόμο της πόλης της Φλώρινας. Αναλυτικότερα, παρατηρούμε ότι υπάρχουν στην φωτογραφία γυναίκες. Ειδικά, υπάρχει μια ηλικιωμένη γυναίκα η οποία είναι γιαγιά και κρατάει και ένα μπαστούνι και φοράει στα μαλλιά της μαντίλα και σκουρόχρωμα ρούχα. Αυτή η γυναίκα μοιάζει να είναι ταλαιπωρημένη. Επίσης, βλέπουμε και ένα μικρό παιδάκι στον δρόμο. Στη συνέχεια, παρατηρούμε και μία άλλη πιο νέα γυναίκα στο βάθος η οποία και αυτή περπατάει στον δρόμο. Διακρίνουμε σπίτια, μια εκκλησία, λουλούδια και κλαδιά από δέντρο . Επιπλέον, αυτή η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη αλλά αυθόρμητη, διότι οι γυναίκες περπατάνε στον δρόμο χωρίς να γνωρίζουν ότι κάποιος τους τραβάει φωτογραφία. Ακόμη, βρισκόμαστε στην εποχή του Φθινόπωρου.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Μακεδόνες που εμπλέκονται στους Κομιτατζήδες Η παρούσα φωτογραφία σχετίζεται με τους Μακεδόνες που εμπλέκονται στους Κομιτατζήδες. Συγκεκριμένα, βλέπουμε σε μια περιοχή της Φλώρινας πολλούς άντρες μεγάλης και μικρής ηλικίας να περπατάνε στον δρόμο. Παρατηρούμε ότι κρατάνε όπλα και σπαθιά. Η ενδυμασία τους είναι ίδια μεταξύ τους και έχουν σκοπό να πολεμήσουν. Παράλληλα, εντοπίζουμε στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος όπως τα δέντρα και τα βουνά. Επιπρόσθετα, συναντάμε στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος είναι παλιά και μεγάλα σπίτια, βλέπουμε τον δρόμο και μαγαζιά. Πίσω από τους ανθρώπους φαίνονται να υπάρχουν και οχήματα. Επίσης, γίνεται φανερό ότι έξω από τα μαγαζιά έχει μαζευτεί κόσμος και τους βλέπουν που περνάνε. Η φωτογραφία είναι αυθόρμητη και δεν είναι σκηνοθετημένη. Επιπλέον, οι άνθρωποι μοιάζουν να είναι τολμηροί και αποφασισμένοι δίχως φόβο και δισταγμό. Βρισκόμαστε στην εποχή του Φθινόπωρου, επειδή δεν φαίνονται να υπάρχουν έντονα καιρικά φαινόμενα.
-
Ο στρατηγός Cordonnier φεύγει από το χωριό με το αυτοκίνητο Η φωτογραφία διαδραματίζεται στο χωριό Ιτέα ή αλλιώς Βύρμπενη της Φλώρινας και φωτογράφος είναι ο Μπιλόφσκι. Σε αυτή γνωρίζουμε σύμφωνα με τη λεζάντα ότι ο στρατηγός Cordonnier φεύγει από το χωριό με ένα αυτοκίνητο και συνοδεία πάνω σε αυτό ενώ από πίσω παρατηρούμε να ακολουθούν δύο κάρα επιπλέον βλέπουμε και κάποια κτίρια γύρω γύρω που σημαίνει ότι ακόμα δεν έχουνε φύγει από το χωριό. Σε πρώτοι πλάνο παρατηρούμε μία γέφυρα και ένα ποτάμι κάτω από αυτή. Στο τοπίο παρατηρούμε ιδιαίτερη βλάστηση και δέντρα καθώς βρισκόμαστε το μήνα Μάιο. Τέλος η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Ένας δρόμος Η παρούσα φωτογραφία βλέπουμε ότι είναι σε ένα δρόμο στην Φλώρινα. Ειδικότερα, παρατηρούμε ότι υπάρχουν γυναίκες και άντρες σε αυτήν. Στην αριστερή πλευρά υπάρχουν οι γυναίκες οι οποίες είναι τρεις μεγάλης ηλικίας και συνομιλούν μεταξύ τους και φοράνε μαντίλα στα μαλλιά τους. Στη μέση του δρόμου περπατάει μια νέα κοπέλα η οποία πηγαίνει προς αυτές και φοράει και αυτή μαντίλα στα μαλλιά της και κρατάει ένα αντικείμενο στο χέρι της. Από την δεξιά μεριά της φωτογραφίας βλέπουμε τρεις άντρες να συνομιλούν μεταξύ τους. Η έκφραση τους μοιάζει να συζητούν για αυτό που βλέπουν προς το βάθος της φωτογραφίας που είναι ένα όχημα και για έναν άντρα να περπατάει στο δρόμο. Ακόμη, παρατηρούμε ότι υπάρχουν παλιά και μεγάλα σπίτια και κτήρια. Ακόμη, πίσω από τα κτήρια υπάρχει και το βουνό το οποίο δεν είναι χιονισμένο οπότε κατανοούμε ότι ήμαστε στην εποχή του Φθινόπωρου.
-
Δύσκολο πέρασμα πομπής βοϊδαμαξών Στην φωτογραφία διακρίνουμε μια μεγάλη λακούβα με λασπονερο. Την πλημμυρισμένη λακούβα προσπαθεί να διασχίζει με δυσκολία μια αγελάδα που σέρνει από πίσω της ένα κάρο. Η απουσία δεύτερης αγελάδας για την μεταφορά του κάρου, συμπληρώνεται από ανθρώπινη βοήθεια. Στα δεξιά της εικόνας, ένας άνδρας τραβά τα κέρατα της αγελάδας με ένα σκοινί και ένας άλλος κρατώντας μια βέργα κινείται προς το ζώο για να προσφέρει αρωγή. Εκτός από αυτούς τους δύο, φαίνεται να πλησιάζει το κάρο και ένας τρίτος (αριστερό της φωτογραφίας). Αυτός κρατά βέργα και η ενδυμασία του προδίδει ότι ανήκει στον στρατό. Οι προσπάθειες που καταβάλλονται για τον έλεγχο του ζώο μαρτυρούν ότι η φωτογραφία είναι αυθόρμητη. Πίσω από την βοιδάμαξα υπάρχουν πέντε στρατιώτες. Άλλοι φοράνε σκουρόχρωμα, άλλοι ανοιχτόχρωμα παλτό, τα καπέλα τους διαφέρουν όπως και η κορμοστασιά και ο προσανατολισμός του βλέμματός τους. Η ποικιλία στην ενδυμασία τους, ίσως να παραπέμπει στο αξίωμα του καθενός. Στα αριστερα της φωτογραφίας, διακρίνεται μια ακόμη βοιδαμαξα, ένας καβαλάρης με το άλογο του και πολλοί στρατιώτες. Κάποιοι είναι σκορπισμένοι, ενώ οι περισσότεροι είναι συγκεντρωμένοι. Τέλος, η λήψη της φωτογραφίας έγινε μια ηλιόλουστη μέρα (η σκιά της αγελάδας και διάφορων αντικειμένων αντανακλούν στο νερό), σε μια άγονη πεδιάδα.
-
Εσωτερική άποψη του μοναστηριού σε ερείπια Στην φωτογραφία απεικονίζεται ένα κομμάτι από τα ερείπια του μοναστηριού στο χωριό Άγιος Γερμανός. Από την φωτογραφία , παρατηρείται ότι ο ναός διαθέτει ξύλινη οροφή, κιονοστοιχίες ενώ δεν διαθέτει τρούλο. Η λήψη της φωτογραφίας φαίνεται να έγινε στο κεντρικό μέρος του ναού . Στο ιερό του ναού υπάρχει η Αγία Τράπεζα όπου έχουν διασωθεί μερικές εικόνες Το τέμπλο είναι αυτό το οποίο κυριαρχεί στην φωτογραφία και φαίνεται να είναι ξύλινο με ζωγραφική διακόσμηση . Οι εικόνες του τέμπλου έχουν αποκολληθεί και το αριστερό του τμήμα έχει καταστραφεί. Φαίνονται μόνο τρεις άγγελοι μικρού μεγέθους , ένας πάνω από την θέση της εικόνας του Χριστού και δυο άγγελοι πάνω από την ωραία πύλη την κεντρική είσοδο δηλαδή προς την Αγία Τράπεζα. Ακόμη, παρατηρείται ότι δεν υπάρχουν πόρτες στην ωραία πύλη . Επιπλέον, ο ναός φαίνεται να μην είναι αγιογραφημένος , αλλά βαμμένος με λευκό χρώμα και έχει ξύλινες λεπτομέρειες. Κατά την λήψη της φωτογραφίας φαίνεται ότι έπεφταν θραύσματα από την οροφή ενώ επίσης και το πάτωμα του ναού φαίνεται μερικώς κατεστραμμένο. Τέλος , η φωτογραφία είναι ιδιαίτερα φωτεινή γεγονός που οφείλεται ενδεχομένως στην κατεστραμμένη οροφή.
-
Η πόλη ξανακατοικείται: Η γωνιά των κρεοπωλών στα παζάρια Το πλάνο δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένο, καθώς κανένας από τους εικονιζόμενους δεν κοιτάζει προς την κάμερα, ενώ η κίνηση των σωμάτων τους δείχνει φυσιολογική.
Ο φωτογράφος τράβηξε την φωτογραφία στην περιοχή των παζαριών, στην πόλη της Φλώρινας, από την πλευρά των κρεοπωλείων. Στο κέντρο της φωτογραφίας, όπου, λογικά είναι ο υπαίθριος χώρος του παζαριού, υπάρχει αρκετός κόσμος και εμπορεύματα.
Πέρα από τις κατασκευές που στέγαζαν, τα εμπορεύματα, τις πραγματείες και τις οικονομικές δραστηριότητες των πωλητών, υπάρχουν και οικήματα. Στο βάθος φαίνονται σπίτια με παράθυρα και καμινάδες, υποδηλώνοντας ότι το παζάρι λάμβανε χώρα σε κεντρικό σημείο της πόλης, η λαϊκή αγορά τότε γινόταν, όπου σήμερα βρίσκεται το κτήριο του Αριστοτέλη και η Πλατεία των 7 Ηρώων 1944. Ακόμη, το ανθρωπογενές στοιχείο είναι έντονο, καθώς υπάρχουν κτήρια και δρόμος, μαρτυρώντας μας την ανθρώπινη δραστηριότητα της εποχής.
Οι άνθρωποι που προβάλλονται στην φωτογραφία, εικάζεται ότι είναι και των δύων φύλων, κάθε ηλικίας, ακόμη υπάρχουν και παιδιά. Οι γυναίκες φορούν μακριά ρούχα (φούστες ή φορέματα) και κάλυμμα κεφάλης, από αυτό κρίνουμε ότι οι περισσότεροι/ές είναι χριστιανοί/ές. Οι άνδρες φορούν καπέλο, παντελόνι και μακρύ πανωφόρι. Ένα μικρό αγόρι στα δεξιά της φωτογραφίας φοράει άσπρο παντελόνι και ένα κορίτσι στα αριστερά φοράει άσπρο κάλυμμα κεφαλής, φανερώνοντας το νεαρό της ηλικίας τους. Πρόκειται για άτομα χαμηλών κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων.
Στα αριστερά της φωτογραφίας υπάρχει ένας πάγκος με κρέατα και στα δεξιά υπάρχουν αυτοσχέδια τσιγκέλια και γάντζοι, όπου κρέμονται κρέατα.
Στο πλάνο φαίνονται κάποια ξέρα δέντρα, χωρίς φύλλα και στο βάθος φαίνονται οι κορυφές κάποιου βουνού.
Οι άνθρωποι δεν είναι ντυμένοι ελαφριά, άλλα ούτε πολύ βάρια και τα δέντρα είναι ξερά, χωρίς φύλλα, αποκλείουμε να είναι χειμώνας, ίσως είναι περίοδος φθινοπώρου.
-
Δρόμος από την Banitsa (Βεύη) προς Eksisu (Ξινό νερό): Ανατροπή και επαναφορά αυτοκινήτου Σύμφωνα με την λεζάντα της φωτογραφίας, διακρίνουμε ένα αναποδογυρισμένο αυτοκίνητο το οποίο “στάθηκε ξανά τα πόδια του”. Για τον σκοπό αυτό χρειάστηκε ένα φορτηγό για να τραβήξει το αυτοκίνητο, από το μέρος που είχε αναποδογυρίσει, πάνω στον χωματόδρομο. Επιπλέον, είναι απαραίτητη και η ανθρώπινη βοήθεια. Στα δεξιά της φωτογραφίας, διακρίνουμε έναν στρατιώτη να σπρώχνει με δύναμη το αυτοκίνητο, κοιτώντας ταυτόχρονα και προς την κάμερα. Παρομοίως στην μπροστινή μεριά του αυτοκινήτου, δύο στρατιώτες ελέγχουν το αυτοκίνητο που ρυμουλκείται από το φορτηγό. Ένας τρίτος στρατιώτης τους παρατηρεί. Παρόλο που αυτές οι τρεις αντρικές φιγούρες δεν κοιτάζουν στον φακό, θεωρούμε πώς η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, καθώς ο οδηγός του αυτοκινήτου έχει στρέψει το σώμα του προς την κάμερα και ποζάρει χαμογελώντας. Η ενδυμασία του οδηγού διαφέρει από τους υπόλοιπους στρατιώτες. Ενώ όλοι φορούν μακριές καμπαρντίνες και στρατιωτικά καπέλα, αυτός φορά ένα μαύρο, χοντρό παλτό, ανοιχτόχρωμο παντελόνι και σκούρο καπέλο. Πάνω στο καπέλο έχει τοποθετήσει τα ανοιχτόχρωμα γυαλιά του. Ίσως χρησιμοποιεί τα γυαλιά όταν οδηγεί το αυτοκίνητο, για να τον προστατεύουν από τον ήλιο και τον αέρα. Η φωτογραφία λήφθηκε την 1η Οκτωβρίου και μέρα είναι ηλιόλουστη.Υπάρχει ήλιος και δημιουργείται σκιά προς τα δεξιά της φωτογραφίας. Θεωρούμε λοιπόν ότι ο φωτογράφος έχει τοποθετήσει την κάμερα στον νότο και φωτογραφίζει προς τον βορρά. Τέλος, από τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος είναι ορατό ένα βουνό στο βάθος της φωτογραφίας, λίγα δέντρα, μια μικρή και αραιή βλάστηση.
-
Συνοδεία από μουλάρια που πηγαίνουν για προμήθειες H φωτογραφία έχει τραβηχτεί στο χωριό Ιτέα ή αλλιώς Βύρμπενη της Φλώρινας και φωτογράφος είναι ο Μπιλόφσκι. Σε αυτή παρατηρούμε μία συνοδεία απο μουλάρια στο βάθος που μεταφέρουν προμήθειες προς το χωριό, διακρίνουμε πολλούς ανθρώπους κυρίως άνδρες οι περισσότεροι είναι στρατιώτες και φορούν την στρατιωτική στολή ωστόσο παρατηρούμε και κάποια κτίρια άγνωστης ιδιότητας. Επίσης διακρίνουμε ένα ποτάμι στο οποίο οι στρατιώτες πλένουν τα ρούχα τους. Στο τοπίο παρατηρούμε πολλά ζώα κυρίως μουλάρια. Επίσης βλέπουμε δέντρα στο βάθος αλλά και στο μπροστινό μέρος της φωτογραφίας, Τέλος η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη καθώς οι στρατιώτες έχουν πλάτη αλλά και γενικότερα δεν είναι μία προετοιμασμένη λήψη.
-
Μεταφορά τραυματιών με μουλάρια στο ασθενοφόρο Η συγκεκριμένη φωτογραφία(η οποία είναι ασπρόμαυρη) είναι μία σκηνοθετημένη λήψη αφού σχεδόν όλοι οι εικονιζόμενοι κοιτάνε προς τον φακό και μάλιστα κάποιοι χαμογελάνε(εκτός από αυτούς που είναι πάνω στα άλογα και αυτούς που είναι λίγο πιο πίσω). Στην φωτογραφία βλέπουμε 6 άτομα αλλά και 2 άλογα. Όλοι είναι άντρες, όλοι είναι μεγάλης ηλικίας(έτσι φαίνεται σε μένα) και κάποια άτομα περπατάνε ενώ οι υπόλοιποι είναι πάνω στα άλογα. Βλέπουμε ότι όλοι φοράνε σχετικά χοντρά ρούχα λόγω της εποχής. Πέρα από τα 6 άτομα και τα 2 άλογα μπροστά, βλέπουμε πιο πίσω να τους ακολουθεί κι’άλλο άλογο με λίγα άτομα ακόμα. Επίσης, τα άτομα που είναι πίσω, δεν μπορούμε να καταλάβουμε αν είναι άντρες ή γυναίκες ή πόσοι είναι περίπου. Ο τραυματισμένος που αναφέρεται στην λεζάντα ίσως είναι πάνω σε κάποιο από τα 2 άλογα που βλέπουμε μπροστά ( αν και σε μένα και οι 2 που είναι πάνω στα άλογα μου φαίνονται κάπως) ή στα άτομα που είναι πιο πίσω και μεταφέρεται από τους υπόλοιπους σε αυτό το «ασθενοφόρο». Λίγο παραδίπλα αγνοφαίνεται ένα ακόμη άλογο, άσπρο( ή έτσι μου φαίνεται εμένα) και άρα ίσως έχουμε κάποια άτομα που προπορεύονται. Βλέπουμε επίσης στην φωτογραφία μια πεδιάδα να εκτείνεται. Δυστυχώς δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι καιρό έχει ακριβώς γιατί η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη. Αν και βλέπω τις σκιές των ατόμων, συνεπώς θα έλεγα ότι έχει ήλιο. Επιπρόσθετα, η φωτογραφία τραβήχτηκε κοντά σε αυτά τα άτομα και όχι από μακριά. Τέλος, η εποχή που δραματοποιούνται τα γεγονότα αυτά είναι τον χειμώνα και συγκεκριμένα στις 01/11/1916. Παρατηρώ ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει την ίδια ημερομηνία με τις 2 προηγούμενες( την 263 και την 264). Άρα ίσως έχουν κάποια σύνδεση μεταξύ τους αυτές οι φωτογραφίες.
-
Ο σερβικός μιναρές και το ασθενοφόρο Η συγκεκριμένη φωτογραφία(η οποία είναι ασπρόμαυρη) είναι μία μη σκηνοθετημένη λήψη αφού οι εικονιζόμενοι αγνοούν την ύπαρξη του φωτογράφου, πάντως σίγουρα δεν ποζάρουν και τους βλέπουμε να εκτελούν με απόλυτη φυσικότητα αυτό που κάνουν. Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε 2 στρατιωτικούς(οι οποίοι είναι άντρες αλλά δεν είναι ευδιάκριτη η ηλικία τους) να κατευθύνονται κάπου αλλά δυστυχώς δεν μπορούμε να καταλάβουμε που ακριβώς. Βλέπουμε ότι οι στρατιωτικοί φοράνε χοντρά ρούχα λόγω της εποχής. Πέρα από τους 2 στρατιωτικούς βλέπουμε ότι γύρω τους υπάρχουν πολλές σκηνές τοποθετημένες στις οποίες ίσως βρίσκονται κι’άλλα άτομα (κατά πάσα πιθανότητα στρατιωτικοί αλλά δεν φαίνονται στην εικόνα). Παρατηρώ ότι ο ένας από τους 2 φοράει και ένα παλτό και θα έλεγα ότι ίσως είναι κάποιος ανώτερος του( έτσι υποθέτω εγώ ο ίδιος). Πίσω από τις σκηνές βλέπουμε ένα κτίριο( το οποίο ίσως είναι κάποιο σπίτι) και πίσω από το κτίριο βλέπουμε κάποια δέντρα. Επίσης, πίσω από τους στρατιώτες βλέπουμε αυτό που ονομάζει και στις πληροφορίες της εικόνας ως σερβικός μιναρές. Λίγο παραδίπλα από το κτήριο που ονομάζεται μιναρές βλέπουμε έναν άνθρωπο(ο οποίος κάπου πηγαίνει, νομίζω). Παρατηρούμε επίσης μπροστά στην εικόνα 2 σκηνές αλλά και 1 σακίδιο( δίπλα στην μία σκηνή). Δυστυχώς δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι καιρό έχει ακριβώς γιατί η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη. Επίσης, η φωτογραφία τραβήχτηκε κοντά σε αυτά τα άτομα και όχι από μακριά. Τέλος, η εποχή που δραματοποιούνται τα γεγονότα αυτά είναι τον χειμώνα και συγκεκριμένα στις 01/11/1916. Παρατήρησα ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία τραβήχτηκε την ίδια μέρα με την εικόνα 263 και ίσως μας δείχνει κάποιο άλλο σημείο που κατασκήνωσαν άτομα. Σε αυτήν την εικόνα ίσως οι στρατιωτικοί κατασκήνωσαν κοντά με τα άτομα στην προηγούμενη εικόνα( ή ίσως βλέπουμε ξανά την ίδια εικόνα αλλά από διαφορετική σκοπιά).
-
Το στρατόπεδο διάλυσης του 35ου αποικιακού συντάγματος για να πάει στην 1η γραμμή Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί κοντά χωριό Ιτέα της Φλώρινας που τότε ονομαζόταν Βύρμπενη τον Μάιο του 1916 από τον φωτογράφο Μπιλόφσκι. Σε αυτή διακρίνουμε πολλούς άνδρες στρατιώτες που ετοιμάζονται να πάνε στην πρώτη γραμμή πολέμου σύμφωνα με την περιγραφή. Όλοι οι άνδρες της φωτογραφίας φορούν στρατιωτική στολή με καπέλα και χωρίς. Αριστερά της φωτογραφίας βλέπουμε έναν δρόμο με κάρα τα οποία χρησίμευαν για μεταφορές. Στο πλάνο παρατηρούμε διαφορά αντικείμενα όπως σκηνές που δείχνει πως έμεναν εκεί οι άνθρωποι, όπλα , κράνη, ρούχα, υφάσματα που ίσως να είναι και σκεπάσματα αριστερά της φωτογραφίας και πολλά αλλά που δεν αναγνωρίζονται λόγω ανάλυσης. Στο βάθος υπάρχουν κάποια κτήρια άγνωστης ιδιότητας. Η βλάστηση η είναι αισθητή καθώς βρισκόμαστε στον μήνα Μάιο. Η φωτογραφία δείχνει να μην είναι σκηνοθετημένη αρχικά λόγω της κατάστασης που διαδραματίζεται και έπειτα διότι πολλοί από τους άνδρες έχουν πλάτη τον φωτογράφο.
-
Γερμανοί και Βούλγαροι κρατούμενοι που εργάζονται για την κατασκευή του σταθμού (1) Η φωτογραφία αυτή έχει ληφθεί στο χωριό Μαρίνα της Φλώρινας και στον υπο κατασκευή σιδηροδρομικό σταθμό. Στην φωτογραφία απεικονίζονται Γερμανοί και Βούλγαροι κρατούμενοι εργάτες εν ώρα εργασίας . Είναι αρκετοί στον αριθμό και απεικονίζονται να πηγαινοέρχονται μεταφέροντας βαριά και μεγάλα υλικά . Δυο από αυτούς είναι ανεβασμένοι σε μια καρότσα και ξεφορτώνουν υλικά. Στο πίσω μέρος της καρότσας διακρίνεται και ένας αριθμός , γεγονός που δείχνει ότι ήταν αριθμημένες και προέρχονταν από τον στρατό . Στο ίδιο σημείο επίσης βρίσκονται και δυο στρατιώτες που επιβλέπουν . Ένας από αυτούς ο οποίος ίσως και να είναι ανώτερος καθώς η στάση του σώματός του (χέρια στις τσέπες) και το γεγονός ότι δεν ασχολείται με τις εργασίες έχει αντιληφθεί τον φωτογράφο και κοιτάζει προς το μέρος του. Επιπλέον, παρόλο του ότι είναι Δεκέμβριος οι κρατούμενοι φορούν λεπτά ρούχα ενώ οι στρατιώτες οι οποίοι επιβλέπουν και κάποιοι βοηθούν στην κατασκευή τόσο πάνω στην καρότσα όσο και κάτω αριστερά της φωτογραφίας φορούν μακριά παλτά . Στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας διακρίνεται μια σκηνή που έχει στηθεί για τις ανάγκες των εργατών ενώ στο βάθος απλώνονται τα γύρω χωράφια . Ακόμη, ο αριθμός που διακρίνεται δεξιά στο κάτω μέρος της φωτογραφίας μαρτύρα ότι η φωτογραφία περιεχόταν ενδεχομένως σε κάποια συλλογή .
-
Στρατόπεδο αιχμαλώτων από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου μπροστά στο Μοναστήρι (2) Στην συγκεκριμένη εικόνα παρατηρούμε την ύπαρξη καθήμενων δεκαέξι αντρών, νεαρής ηλικίας κατά τη πλειοψηφία, μερικών εκ των οποίων( τρεις)παρουσιάζονται όρθιοι. Στην εικόνα υπάρχουν ακόμα δύο σκηνές και επιπλέον μία στο βάθος. Επρόκειτο για αιχμάλωτους στρατιώτες, Γερμανοί και Βούλγαροι, από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου στο ύψωμα μπροστά στο Μοναστήρι. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, καθώς παρουσιάζονται στοιχεία που προδίδουν την σκηνοθεσία της, όπως ο στρατιώτης στα αριστερά της εικόνας, ο οποίος στέκεται όρθιος και έχει στραμμένο το βλέμμα του προς την κάμερα. Ως ανθρώπινα στοιχεία παρουσιάζονται οι τρεις σκηνές και ως περιβαλλοντικά στοιχεία το ξηρό έδαφος και οι θάμνοι στο βάθος της εικόνας. Ως αντικείμενα κατατάσσονται οι κουβέρτες που έχουν απλωμένες κάτω για να κάθονται οι στρατιώτες , τα είδη ρουχισμού που κρατούν στα χέρια τους και ένα μικρό κατσαρόλι που κρατάει ο δεύτερος καθήμενος στρατιώτης από τα αριστερά της εικόνας. Σύμφωνα με την ενδυμασία των στρατιωτών η οποία θεωρείται βαριά , και παράλληλα λόγω της ηλιόλουστης μέρας που επικρατεί αλλά και της έκφρασης που παίρνει ο όρθιος στρατιώτης στα αριστερά της εικόνας, ο οποίος ενοχλείται από τον ήλιο, συμπεραίνουμε ότι η εποχή λήψης της εικόνας είναι στις αρχές της άνοιξης.
-
Το χωριό. Στο βάθος τα βουνά και το πρώτο χιόνι Η συγκεκριμένη φωτογραφία τραβήχτηκε στο Ξινό Νερό, της Φλώρινας. Στον χώρο δεν παρατηρούνται άνθρωποι, όμως υπάρχουν αρκετά στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Παρατηρείται ένας χωμάτινος δρόμος, στο κέντρο του οποίου έχει σταθεί ο φωτογράφος για την λήψη της φωτογραφίας. Ο δρόμος οδηγεί στο χωρίο, το οποίο διακρίνεται από μακριά στο βάθος. Πίσω από το χωριό ξεπροβάλλουν τα βουνά, χιονισμένα. Αριστερά του δρόμου υπάρχουν τοποθετημένα, το ένα επάνω στο άλλο, βαρέλια και κιβώτια σε διαφορετικά μεγέθη. Στα μεγάλα βαρέλια, συνήθως γέμιζαν καύσιμα ή υγρά, καθώς λόγω των ραβδώσεων τους κυλούσαν με ευκολία στο έδαφος και μετέφεραν ποσότητες. Τα μικρότερα λευκά βαρέλια, δεν διαθέτουν ραβδώσεις, άρα να ήταν ελαφρύτερα στην μεταφορά και ενδεχομένως να περιείχαν εργαλεία, τρόφιμα και γενικώς εφόδια για τους στρατιώτες. Στα στρατιωτικά κιβώτια, τοποθετούσαν συνήθως όπλα, αφού ήταν πιο εύθραυστα και έχριζαν προσοχής. Πιο μακριά διακρίνονται λευκές σκηνές, στις οποίες διαμένουν στρατιώτες που πιθανόν να φυλούν τα πυρομαχικά. Η φωτογραφία τραβήχτηκε την ημέρα και η εποχή του χρόνου είναι μεταξύ φθινοπώρου και χειμώνα.
-
Φλώρινα, Ορθόδοξες γυναίκες Στη παρούσα φωτογραφία αντικρίζουμε 4 γυναίκες σε μια γειτονιά. Η στάση των γυναικών μαρτυρά το γεγονός ότι η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη. Επίσης, συναντάμε αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, βλέπουμε δέντρα, ενώ πίσω υπάρχει και το βουνό. Επιπλέον, παρουσιάζονται και πολλά στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Για την ακρίβεια, βλέπουμε σπίτια, έναν πέτρινο τοίχο, την ενδυμασία των ανθρώπων, καθώς και ένα ψηλό κτήριο που φαίνεται πίσω και ενδεχομένως να είναι κάποιο ρολόι. Οι δύο γυναίκες που βρίσκονται στη μέση της φωτογραφίας είναι νεαρής ηλικίας, ενώ οι δύο γυναίκες που βρίσκονται δεξιά και αριστερά φαίνονται μεγαλύτερες. Φορούν παλιά ρούχα και παπούτσια, ποδιές και μαντίλι στο κεφάλι. Σχετικά με τη στάση του σώματός τους, καταλαβαίνουμε ότι είναι χαλαρή και ελεύθερη και κοιτάνε στον φακό, ενώ η γυναίκα δεξιά έχει στραμμένο το βλέμμα της προς τα αριστερά της και έχει τοποθετήσει τα χέρια της στις τσέπες. Οι εκφράσεις των προσώπων τους είναι επίσης χαλαρές και ήρεμες, χωρίς όμως να χαμογελούν. Η εικόνα μας προδίδει ότι η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση δεν είναι καλή. Επιπρόσθετα, βλέπουμε πως γύρω από τις γυναίκες υπάρχουν ορισμένα δέντρα, επομένως βρίσκονται σε ένα φυσικό περιβάλλον.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (1916). Ο ζωγράφος Alméry Lobel-Riche κάνει ένα σκίτσο με γυναίκες της επαρχίας Σε αυτή την φωτογραφία βλέπουμε τρεις γυναίκες, έναν άντρα, τον ζωγράφο Alméry Lobel-Riche και ένα παιδάκι. Οι τρεις γυναίκες φοράνε μαντίλα, αλλά και τα ρούχα τους είναι σκουρόχρωμα και φαίνονται να είναι μεγάλης ηλικίας , οπότε πιθανόν να είναι και παντρεμένες και ειδικότερα η μία η γυναίκα η οποία είναι όρθια κρατάει στην αγκαλιά της και ένα παιδάκι. Οι άλλες δύο γυναίκες οι οποίες είναι κάτω στην γη ασχολούνται με κάποιο είδος γεωργικής εργασίας και έχουν δίπλα τους ένα τσουβάλι, όπου είναι η κύρια τους ασχολία στην καθημερινότητα τους. Η στάση του σώματος τους είναι στραμμένη προς την δουλειά και μοιάζουν να είναι αφοσιωμένες και πολύ εργατικές. Επιπλέον, βρισκόμαστε προς την εποχή της άνοιξης για το λόγο ότι κάθονται και κάτω στην γη και φοράνε λεπτά ρούχα. Ακόμη, ο άντρας που είναι όρθιος τις κοιτάει και τις παρατηρεί με μεγάλη προσοχή με τι ασχολούνται και έτσι δημιουργούν έναν κύκλο όλοι μαζί. Πίσω από αυτούς υπάρχει και ένα διώροφο σπίτι βομβαρδισμένο το οποίο πιθανόν θα έχει γίνει από τον πόλεμο. Επίσης, αντικρίζουμε και το φυσικό περιβάλλον από πίσω από το σπίτι όπου υπάρχουν δέντρα. Τέλος, η φωτογραφία είναι αυθόρμητη και δεν είναι σκηνοθετημένη καθώς δείχνει την καθημερινότητα τους.
-
Διάλυση στρατοπέδου του 35ου αποικιακού συντάγματος για να πάει στην 1η γραμμή Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί κοντά χωριό Ιτέα της Φλώρινας που τότε ονομαζόταν Βύρμπενη τον Μάιο του 1916 από τον φωτογράφο Μπιλόφσκι. Σε αυτή διακρίνουμε πολλούς άνδρες στρατιώτες που ετοιμάζονται να πάνε στην πρώτη γραμμή πολέμου σύμφωνα με την περιγραφή. Όλοι οι άνδρες της φωτογραφίας φορούν στρατιωτική στολή με καπέλα και χωρίς. Αριστερά της φωτογραφίας βλέπουμε έναν δρόμο με κάρα τα οποία χρησίμευαν για μεταφορές. Στο πλάνο παρατηρούμε διαφορά αντικείμενα όπως σκηνές που δείχνει πως έμεναν εκεί οι άνθρωποι, όπλα , κράνη, ρούχα, υφάσματα που ίσως να είναι και σκεπάσματα αριστερά της φωτογραφίας και πολλά αλλά που δεν αναγνωρίζονται λόγω ανάλυσης. Στο βάθος υπάρχουν κάποια κτήρια άγνωστης ιδιότητας. Η βλάστηση η είναι αισθητή καθώς βρισκόμαστε στον μήνα Μάιο. Η φωτογραφία δείχνει να μην είναι σκηνοθετημένη αρχικά λόγω της κατάστασης που διαδραματίζεται και έπειτα διότι πολλοί από τους άνδρες έχουν πλάτη τον φωτογράφο.
-
Άνθρωποι στο χωριό Πολυπόταμος Στη φωτογραφία αυτή παρουσιάζεται ένας λόφος του χωριού Πολυπόταμος στην Φλώρινα. Πιο συγκεριμένα παρατηρείται μία ομάδα ανθρώπων να κάθεται στο ύπαιθρο. Η φωτογραφία δεν φάινεται να είναι σκηνοθετημένη καθώς οι άνρθωποι δεν κοιτούν τον φακό και κάποιοι έχουν γυρισμένη πλάτη. Βέβαια, κάτι που γεννά αμφιβολίες είναι το αγόρι στο κέντρο της φωτογραφίας, του οποίου το βλέμμα είναι γυρισμένο στον φακό και ίσως είναι ο μόνος που αντιλήφθηκε τη λήψη της εικόνας. Τα στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος είναι αυτά που κυριαρχούν. Αυτό επιβεβαιώνεται από την ύπαρξη βουνών και λόφων. Στην εικόνα βρίσκονται έξι άνθρωποι. Οι πέντε από αυτούς είναι καθιστοί και ο ένας βρίσκεται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας δεξιά και φαίνεται να φροντίζει ένα άλογο. Επρόκειτο για τέσσεις γυναίκες και δύο αγόρια. Οι άνρθωποι που είναι καθιστοί ίσως κοιτάνε κάποια υφάσματα. Οι γυναίκες φορούν άσπρες μαντήλες. Το χρώμα της μαντήλας θα μπορούσε να δηλώνει την οικογενειακή κατάσταση των γυναικών της εποχής. Πιο αναλυτικά, η άσπρη μαντήλα θα μπορούσε να σημαίνει πως η γυναίκα είναι ανύπαντρη ή μικρής ηλικίας. Ακόμη, φορούν λευκά πουκάμισα και από επάνω ένα μάυρο φόρεμα ή ποδιά. Οι δύο από αυτές φαίνεται να φορούν στα αυτιά τους λευκά σκουλαρίκια. Σχετικά με τα αγόρια, φορούν και αυτά λευκά πουκάμισα όμως από επάνω φαίνεται να φορούν μακρύ γιλέκο. Το αγόρι που είναι γυρισμένο στον φακό φορά καπέλο και το πρόσωπο του είναι παραξενεμένο. Η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση φαίνεται καλή. Αυτό προκύπτει από τα πουκάμισα, τα σκουλαρίκια αλλά ίσως και από την κατοχή αλόγου. Τα δύο άλογα τς εικόνας φαίνεται να έχουνμ σκουρόχρωμο τρίχωμα και να είναι ήμερα. Ακόμη, στο βάθος της φωτογραφίας φαίνονται πολλά δέντρα, Η εποχή του χρόνου φαίνεται να είναι άνοιξη ή καλοκαίρι καθώς τα ρούχα τους είναι ελαφριά και οι άνθρωποι κάθονται στο ύπαιθρο.
-
Περίβολος εκκλησίας στη Φλώρινα Η φωτογραφία απεικονίζει τμήμα από τον περίβολο Χριστιανικής Εκκλησίας. Διακρίνεται το Καμπαναριό στο κέντρο της φωτογραφίας και άλλα κτίσματα όπως υπόγειο κτίσμα με σκάλες και κεραμοσκεπή, το οποίο γειτνιάζει με ακόμη ένα κτίσμα του οποίου διακρίνονται μόνο τα κεραμίδια. Στα δεξιά της εικόνας βρίσκεται μάλλον η είσοδος στον περίβολο του Ναού που πλαισιώνεται από κάποιο τοίχο. Εντός του περιβόλου διακρίνονται κάποια μνήματα, πιθανόν να αφορούν Ιερείς του Ναού που τάφηκαν εκεί ή άτομα που σχετίζονταν με την Εκκλησία και ένας χωματόδρομος που να συνδέει τα διάφορα τμήματα πέριξ του Ναού. Στο κτίσμα που βρίσκεται εντός του περιβόλου βρίσκονται καθισμένοι κάποιοι ενήλικες αλλά και κάποιο μικρό παιδί και από την εξωτερική καμάρα που έχει το κτίσμα και βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο από την εκκλησία μας υποδηλώνει ότι ίσως πρόκειται για κάποιο βοηθητικό χώρο του Ναού για συναθροίσεις των πιστών μετά τη Θεία Λειτουργία ή κάποια θρησκευτικά γεγονότα. Οι τρεις ενήλικες είναι άντρες και φοράν χαρακτηριστικά γιλέκα και άσπρα πουκάμισα όπως συνήθιζε ο ντόπιος πληθυσμός, το δε νεαρό άτομο δε διακρίνεται με ευκρίνεια αλλά μάλλον πρόκειται για μικρό κοριτσάκι που φορά ενα φουστανάκι. Την παρέα των ανθρώπων πλαισιώνει πάνω από τις σκάλες και ένας μικρόσωμος σχετικά σκύλος που παρακολουθεί την συντροφιά από την απόσταση που του επιτρέπεται. Οι ενήλικες μάλλον έχουν αντιληφθεί την παρουσία του φωτογράφου και κοιτούν προς την κάμερα καθιστώντας την φωτογραφία μη αυθόρμητη. Δεν διακρίνονται κάποια τεχνουργήματα στη φωτογραφία. Τα κτίσματα φέρουν στοιχεία από ξύλο και από σοβά και υποψία χρήσης υλικού πρόδρομου του τσιμέντου, ίσως και ασβέστη. Στοιχεία του ορίζοντα δε μπορούμε να εξάγουμε, ούτε και την ώρα της ημέρας, για την εποχή μπορούμε να συμπεραίνουμε όμως ότι πρόκειται για αρχές καλοκαιριού ή άνοιξη αν λάβουμε υπόψη την ένδυση των ανθρώπων αλλά και τα φύλλα των δέντρων που είναι πυκνά και πράσινα και τα χόρτα στο σημείο. Η αναγραφή στα δεξιά του φιλμ του αριθμού 361 μας υποδηλώνει κάποιος είδος αρίθμησης της συλλογής ή του άλμπουμ στο οποίο πιθανό περιεχόταν σαν τμήμα η υπό ανάλυση φωτογραφία
-
Στράτευμα κατευθύνεται προς το Μοναστήρι Η φωτογραφία εικονίζει το Γαλλικό στράτευμα που κατευθύνεται προς τα Μπίτολα ή αλλιώς Μοναστηράκι. Στην συγκεκριμένη φωτογραφία εικονίζονται τρείς άνδρες στρατιώτες που συνομιλούν μεταξύ τους στην άκρη του δρόμου. Αναλυτικότερα, ο ένας στρατιώτης είναι έξω από το δεύτερο στρατιωτικό όχημα και οι άλλοι δύο είναι απέναντι του. Οι δύο άνδρες φοράνε στρατιωτικό καπέλο, παλτό και ο ένας φοράει και κασκόλ. Ο τρίτος άνδρας δεν φαίνεται καθαρά όμως διακρίνεται ότι φοράει και αυτός παλτό. Παρόλα αυτά, και οι τρείς άνδρες είναι στρατιώτες γεγονός που το αποδεικνύει η ενδυμασία τους και η παρουσία στρατιωτικών οχημάτων. Επίσης, οι στρατιώτες φαίνεται ότι πιθανόν συνομιλούν μεταξύ τους καθώς βρίσκονται απέναντι και το βλέμμα τους είναι στραμμένο στο συνομιλητή τους. Ακόμη, παρατηρείται ότι στην εικόνα εντοπίζονται τρία στρατιωτικά οχήματα εκ των οποίων τα δύο είναι σταματημένα και το τρίτο εν κινήσει έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανώς επιστρέφει από το Μοναστηράκι. Πρόκειται για στράτευμα από την λεγόμενη στρατιά της Ανατολής υπό τον διοικητή Σαράιγ και αποτελούνταν από Γάλλους. Στο βάθος της φωτογραφίας διακρίνεται μια αποθήκη, που βρίσκεται στην άκρη του δρόμου. Η εποχή της φωτογραφίας είναι χειμώνας (Ιανουάριος του 1917). Αυτό επιβεβαιώνεται από την ενδυμασία των στρατιωτών που φοράνε χοντρά ρούχα, από τον καιρό που είναι μουντός αλλά και από τα χιόνια στις κορυφές των βουνών. Επιπλέον, στα δεξιά των δύο ανδρών παρατηρείται παγωμένο χιόνι που δεν έλιωσε και έτσι επιβεβαιώνεται και ο ισχυρισμός ότι η θερμοκρασία ήταν χαμηλή και έκανε κρύο. Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί ότι στη πισινή ρόδα του πρώτου φορτηγού εντοπίζεται μια συστάδα από πέτρες τις οποίες σταμάτησαν για να τις μαζέψουν και να τις χρησιμοποιήσουν αργότερα ενδεχομένως για τη δημιουργία κάποιου οχυρού. Τέλος, η φωτογραφία δεν φαίνεται σκηνοθετημένη καθώς οι άνθρωποι δεν κοιτάζουν τον φακό. Όμως, μπορεί να γνώριζαν ότι κάποιος εκείνη την στιγμή τους βγάζει φωτογραφία.
-
Φλώρινα - Ορθόδοξη τελετή Στην εικόνα απεικονίζεται μια θρησκευτική τελετή που πιθανόν να είναι τα Θεοφάνια αυτό μπορούμε να το υποθέσουμε διότι βλέπουμε πλήθος κόσμου να στέκεται πάνω στην ξύλινη γέφυρα κρατώντας ελληνικές σημαίες ,εκκλησιάστηκα λάβαρα και εξαπτέρυγα. Χαρακτηρίστηκα βλέπουμε διακοσμήσεις και γιρλάντες κατά μήκος της γέφυρας καθώς και τρείς ιερείς στο κέντρο ,ο ένας από αυτούς φαίνεται από την ενδυμασία να είναι ο μητροπολίτης της πόλης. Από τις εκφράσεις του κόσμου μπορούμε να πούμε ότι πρόκειται για ένα ευχάριστο γεγονός όπως τα Θεοφάνια όπου ο ιερέας ρίχνει τον σταυρό στα ύδατα και οι πιστοί προσπαθούν να τον βρουν. Τέλος στο βάθος μπορούμε να διακρίνουμε ένα ψηλό κτίριο που πιθανόν να είναι καμπαναριό. Ο φωτογράφος φαίνεται να αποτυπώνει την εικόνα από την αριστερή όχθη του ποταμού όπου μπορεί με ευκρίνεια και σταθερότητα να αποτυπώσει το γεγονός
-
Η επίθεση στο ύψωμα 1248 μπροστά στο Μοναστήρι (16-26 Μαρτίου 1917). Βούλγαροι αξιωματικοί κρατούμενοι Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 161) παρατηρούμε δώδεκα ανθρώπους, αξιωματικούς όπως μας πληροφορεί η εικόνα, οι οποίοι φαίνονται να είναι μαζεμένοι, συγκεντρωμένοι σε ένα σημείο ενός εξωτερικού χώρου και να συζητούν. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από χαμηλό σημείο, περίπου στο ύψος των γονάτων των αξιωματικών και κοιτάει προς την ανατολή. Παρατηρούνται αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, όπως ουρανός, το έδαφος, το γρασίδι καθώς και στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος όπως το αντίσκηνο, το κάρο στο βάθος δεξιά, όπλα, ξύλινους πάσαλους καρφωμένους στο έδαφος και περίφραξη. Οι άνθρωποι είναι δώδεκα στο σύνολο, όλοι άντρες, ντυμένοι με παλιές στρατιωτικές στολές και άρβυλα, κάποιοι από αυτούς είναι αρματωμένοι. Φαίνονται να είναι μεγάλοι σε ηλικία, δηλαδή κοντά στα 50-60, οι περισσότεροι είναι ξυρισμένοι με ελάχιστα γένια, το ύφος τους είναι σκεπτικό και ψυχρό και είναι όλοι όρθιοι και η στάση τους μαρτυρά μια κούραση. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς οι άνθρωποι φορούν χοντρά ρούχα και παλτά.
-
Κοντά στον ποταμό Sakulova, ο δρόμος προς το Μοναστήρι και το λόφο 607 που ταυτόχρονα δεσπόζει στο Virbeni. Στα νότια, το Petorak, και στα ανατολικά, σε μικρή απόσταση, ο σιδηρόδρομος Μοναστηρίου. Με βάση τα στοιχεία που δύναται να εκμαιεύσουμε από την φωτογραφία, μπορούμε να σχηματίσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το περιεχόμενο της. Αρχικά, δεν μπορούμε να διακρίνουμε κάποιο ιδιαίτερο στοιχείο σκηνοθεσίας, καθώς τα εικονιζόμενα πρόσωπα δεν δίνουν την εντύπωση να έχουν λάβει οδηγίες για κάποιες συγκεκριμένες πόζες ή εκφράσεις αλλά αντιθέτως φαίνεται να κινούνται αυθόρμητα στον χώρο και να μην έχουν ιδιαίτερη επίγνωση ότι φωτογραφίζονται. Συνεχίζοντας την προσεκτική παρατήρηση της φωτογραφίας, είμαστε σε θέση να πάρουμε κάποιες πληροφορίες τόσο για το σημείο λήψης της φωτογραφίας και της κατεύθυνσης του φακού, όσο και για το σημείο του ορίζοντα. Αναζητώντας λοιπόν το εικονιζόμενο κτήριο και συγκρίνοντας φωτογραφίες της ίδιας περιόδου αλλά και της σημερινής μεταξύ τους -τραβηγμένες από διαφορετικές οπτικές- διαπιστώνουμε ότι πρόκειται για την πίσω μεριά της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου στην περιοχή Παπαγιάννη της Φλώρινας. Έχοντας λοιπόν ως δεδομένο ότι τα ιερά των εκκλησιών κοιτάνε προς την Ανατολή, τότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το σημείο του ορίζοντα στην συγκεκριμένη φωτογραφία είναι η Δύση, ενώ σημείο λήψης του φωτογράφου είναι Ανατολή και το σημείο κατεύθυνσης του φακού είναι πάλι δυτικά. Επιπρόσθετα, δεν εικονίζεται κάποιο γεωγραφικό ορόσημο όπως βουνό ή ποτάμι, οπότε η φωτογραφία δεν έχει στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος, διαθέτει όμως δύο στοιχείο ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, τα οποία είναι η εκκλησία του Αγίου Νικολάου που αναφέρθηκε και παραπάνω, καθώς και ένα κτήριο –λογικά σπίτι- που φαίνεται στα αριστερά της εικόνας και το κρύβουν τα φυλλώματα των δέντρων. Όσον αφορά τώρα τους ανθρώπους που εικονίζονται στην φωτογραφία, είναι περίπου 20 στον αριθμό, με την πλειονότητα αυτών να είναι γυναίκες και μόνος ένας εξ αυτών άντρας. Καθώς η απόσταση είναι μεγάλη και όλοι οι εικονιζόμενοι δεν αντικρίζουν το φακό, δεν μπορούμε να δούμε τα χαρακτηριστικά τους και να πούμε με βεβαιότητα την πραγματική τους ηλικία, παρόλα αυτά με βάση τις μαντίλες στα κεφάλια των περισσότερων γυναικών, εικάζουμε ότι είναι μέσης ηλικίες ή ηλικιωμένες, παντρεμένες ή χήρες, ενώ υπάρχει μόνο ένα κορίτσι μικρής ηλικίας στα αριστερά της εικόνας• ο άντρας είναι απροσδιόριστης ηλικίας. Όλες οι γυναίκες είναι ντυμένες με πανομοιότυπα ρούχα, μαύρα φορέματα, άσπρα μεσοφόρια και μαύρες μαντίλες με μόνη διαφορά το κοριτσάκι το οποίο φοράει άσπρη, ενώ ο άντρας είναι ντυμένος με ανοιχτόχρωμα ρούχα και στο κεφάλι του φοράει καπέλο. Οι περισσότερες γυναίκες είναι είτε σκυμμένες, είτε γονατισμένες είτε καθισμένες κατάχαμα, με μερικές στα αριστερά τις φωτογραφίες να είναι όρθιες, ενώ ο άντρας είναι και αυτός όρθιος. Ξανά λόγω απόστασης και στάσης των εικονιζόμενων δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα πρόσωπά τους και τις εκφράσεις που μπορεί να έχουν, ενώ λόγω έλλειψης περαιτέρω στοιχείων δεν μπορούμε να αντλήσουμε κάποιες πληροφορίες για την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση• μπορούμε όμως να πούμε ότι όλοι φαίνεται να είναι αξιοπρεπώς ντυμένοι, αλλά δεν φαίνεται να είναι κάποιου υψηλού επιπέδου. Ακόμα, δεν απεικονίζονται ζώα, αντικείμενα ή τεχνουργήματα στην φωτογραφία και από φυτά το μόνο που μπορούμε να διακρίνουμε είναι τα δέντρα και τα αγριόχορτα που περιβάλλουν την εκκλησία. Τέλος, το περιστατικό που εικονίζεται έχει σχέση με την θρησκευτική πίστη και πιθανώς να πρόκειται για κάποια κηδεία ή μνημόσυνο ή ίσως κάποιο άλλο θρησκευτικό γεγονός, δεδομένου ότι οι γυναίκες φαίνεται να συγκεντρώνονται γύρω από τον σταυρό στο χώμα, ενώ η εποχή είναι καλοκαίρι –Ιούλιος συγκεκριμένα- , πληροφορία που αντλούμε από τα στοιχεία της φωτογραφίας και το επιβεβαιώνει και το ηλιόλουστο και ανθισμένο τοπίο.