-
Φλώρινα Μουσουλμάνες Στη συγκεκριμένη φωτογραφία αντικρίζουμε μουσουλμάνες γυναίκες που κάθονται σε κύκλους στην αυλή ενός σπιτιού. Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη, καθώς οι γυναίκες δεν κοιτάνε προς τον φακό εκτός από μία γυναίκα που βρίσκεται στο κέντρο της φωτογραφίας. Ως προς τα στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος εντοπίζουμε το σπίτι και τα ρούχα, αλλά δεν αντικρίζουμε κάποιο στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν μπορούμε να διακρίνουμε τον ακριβή αριθμό των γυναικών, όμως θα λέγαμε ότι είναι περίπου δέκα, ίσως και περισσότερες. Επιπλέον, δεν είναι φανερή ούτε η ηλικία τους, αλλά ούτε και η έκφραση του προσώπου τους, καθώς οι γυναίκες φορούν άσπρες μαντίλες και μακριά φαρδιά φορέματα. Μάλιστα, κάθονται στο έδαφος σε τρεις διαφορετικούς κύκλους, ο καθένας εκ των οποίων αποτελείται από περίπου τρεις γυναίκες. Επιπρόσθετα, στον μεσαίο κύκλο φαίνεται πως δύο γυναίκες κρατούν ένα αντικείμενο που μοιάζει με σχοινί. Επίσης, στο έδαφος υπάρχουν κλαδιά από κάποιο φυτό. Όλα τα παραπάνω μας μαρτυρούν το γεγονός ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια μιας οικιακής εργασίας.
-
Γυναίκες που επιστρέφουν από την πηγή Στην φωτογραφία παρατηρούνται δύο γυναίκες που κουβαλάνε νερό με τις στάμνες. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες επιστρέφουν από την πηγή στο χωριό Ιτέα της Φλώρινας. Στο βάθος της φωτογραφίας φαίνεται ένας άνδρας και δίπλα του ένα άλλο άτομο που δεν διακρίνεται καθαρά. Επίσης, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σε δεύτερο πλάνο φαίνονται δύο σπίτια και στο βάθος αριστερά ενδεχομένως εντοπίζεται η προέκταση του χωριού καθώς γίνονται διακριτά και άλλα σπίτια. Οι δύο γυναίκες είναι ντυμένες παρόμοια και συγκεκριμένα η γυναίκα που κοιτάζει το φωτογραφικό φακό φοράει μια μαύρη μαντήλα στο κεφάλι της, παπούτσια και μία μακριά φούστα. Η δεύτερη γυναίκα που δεν κοιτάζει τον φωτογράφο και του έχει γυρισμένη την πλάτη της φοράει ένα μακρύ φόρεμα, μία ανοιχτόχρωμη μαντήλα και παπούτσια. Αξίζει να επισημανθεί ότι και οι δύο στηρίζουν την στάμνα με το νερό στο κεφάλι τους. Η εποχή είναι χειμώνας και συγκεκριμένα Δεκέμβριος, γεγονός που επιβεβαιώνεται τόσο από την ενδυμασία των γυναικών όπου φοράνε χοντρά ρούχα όσο και από το φύλλωμα του δέντρου στα αριστερά της φωτογραφίας. Πίσω από τις γυναίκες υπάρχει αρκετό χώμα συσσωρευμένο, το οποίο στα αριστερά έχει δημιουργήσει ένα μικρό βουναλάκι περίπου στο ύψος των γυναικών. Η γυναίκα που κοιτάζει τον φωτογράφο φαίνεται ότι είναι νεαρής ηλικίας. Επιπλέον, η λήψη της φωτογραφίας είναι σε πολύ κοντινή απόσταση οπότε οι γυναίκες είχαν εις γνώσιν τους ότι κάποιος τους βγάζει φωτογραφία και ίσως για αυτό η δεύτερη γυναίκα γύρισε την πλάτη της έτσι ώστε να μην φαίνεται στην φωτογραφία. Παρόλα αυτά η φωτογραφία δεν φαίνεται σκηνοθετημένη.
-
Ο στρατηγός Gérôme διοικητής της 17ης Μεραρχίας Πεζικού Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, καθώς ο στρατηγός στέκεται όρθιος και κοιτάει την κάμερα. Ο φωτογράφος βρίσκεται στην ίδια ευθεία και σε μικρή απόσταση από το πρόσωπο που φωτογραφίζει. Πιο αναλυτικά, στην φωτογραφία απεικονίζεται ο στρατηγός Gerome διοικητής της 17ης Μεραρχίας Πεζικού. Στέκεται όρθιος κοιτώντας την κάμερα, ενώ τα χέρια του είναι κολλητά στο σώμα του και το δεξί του πόδι λίγο πιο μπροστά από το αριστερό. Το πρόσωπό του είναι ήρεμο, ενώ στη στρατιωτική του στολή διακρίνονται και τα παράσημα του αξιώματός του. Πίσω του με πλάτη στην κάμερα φαίνονται δύο στρατιώτες με τον έναν σε κίνηση να κρατά στο δεξί του χέρι ένα σιδερένιο αντικείμενο και στο αριστερό ένα λευκό σάκο με πράγματα μέσα, ενώ ο άλλος στέκεται όρθιος. Επίσης, από πίσω διακρίνεται ένα σπίτι, το οποίο έχει και ξύλινη στήριξη και ακουμπημένο στον τοίχο του ένα ποδήλατο. Από την αριστερή μεριά πίσω φαίνεται ένα άλλο σπίτι και ένα χαμηλό κτήριο με αχυρένια σκεπή σαν αποθήκη. Ενδιάμεσα από τα δύο σπίτια βρίσκονται δέντρα, Η εποχή είναι φθινόπωρο και συγκεκριμένα Οκτώβριος.
-
Γυναίκες διασχίζουν ένα ποταμό Στην φωτογραφία υπάρχουν τρείς γυναίκες που διασχίζουν ένα ποτάμι στο χωρίο Ιτέα της Φλώρινας. Η φωτογραφία δεν φαίνεται σκηνοθετημένη, όμως η δεύτερη και η τρίτη κατά σειρά γυναίκα κοιτάζουν το φωτογραφικό φακό, άρα γνωρίζουν ότι κάποιος εκείνη την στιγμή τους βγάζει φωτογραφία. Ο ισχυρισμός αυτός επιβεβαιώνεται και από την λήψη της φωτογραφίας όπου είναι σε κοντινή απόσταση περίπου τριών-τεσσάρων μέτρων καθώς ο φακός έχει καταφέρει να διαγράψει αρκετές λεπτομέρειες της. Επομένως, οι άνθρωποι έχουν επίγνωση ότι υπάρχει και τέταρτο άτομο στον χώρο. Αναλυτικότερα, παρατηρείται ότι η δεύτερη γυναίκα είναι μέσης προς μεγάλης ηλικίας ενώ όσο αφορά την δεύτερη γυναίκα δεν φαίνεται καθαρά το πρόσωπό της. Ακόμη, το τρίτο άτομο στο βάθος της φωτογραφίας δεν είναι εφικτό να διακριθεί καθαρά. Παρόλα αυτά, πιθανόν να είναι γυναίκα καθώς φαίνεται ότι φοράει φούστα η φόρεμα και μαντήλα. Οι δύο γυναίκες που βρίσκονται σε πρώτο πλάνο είναι και αυτές ντυμένες με μακριά φορέματα ή φούστες και φοράνε στο κεφάλι τους σκουρόχρωμες μαντήλες. Επίσης, στο χέρι τους κρατάνε ένα λεπτό μακρύ ξύλο ενδεχομένως για να διατηρήσουν την ισορροπία τους. Η τρίτη γυναίκα είναι πάνω σε ένα μουλάρι και κρατάει και αυτή ξύλο πιθανόν για να κινητοποιήσει το ζώο σε περίπτωση που σταματήσει. Η εποχή της φωτογραφίας είναι χειμώνας και αυτό επιβεβαιώνεται από το φύλλωμα των δέντρων αλλά και από την ένδυση των γυναικών (φοράνε χοντρά ρούχα). Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο πρώτες γυναίκες διασχίζουν το ποτάμι με τα πόδια τους και βρέχονται, γεγονός που κινεί το ενδιαφέρον καθώς η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Δεκέμβριο στη Φλώρινα όπου το νερό είναι παγωμένο. Γύρω από το ποτάμι παρατηρούνται χώμα και αρκετά δέντρα. Τέλος, η κοινωνικοοικομική κατάσταση των γυναικών δεν μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά αλλά μάλλον προέρχονται από κατώτερα κοινωνικά στρώματα.
-
Πάρκο πυροβολικού Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη καθώς όλες οι κινήσεις μέσα στην φωτογραφία είναι αυθόρμητες παρά το γεγονός ότι κοιτάει την κάμερα ένας από τους στρατιώτες. Η λήψη είναι πανοραμική. Στην φωτογραφία απεικονίζεται η στρατοπέδευση του ιππικού όπως φαίνεται και από τα πολλά άλογα. Πιο αναλυτικά, στην φωτογραφία διακρίνονται δεκάδες άλογα και κάρα με πυρομαχικά όπως και στρατιώτες, οι οποίοι έχουν στρατοπεδεύσει σε μέρος όπου από πίσω φαίνεται ένα δάσος πιθανώς για να μην εντοπίζονται από τον εχθρό. Επίσης, στην φωτογραφία απεικονίζονται γύρω στις δέκα στρατιωτικές σκηνές λευκού χρώματος, χαμηλές σε ύψος. Λίγο πιο πίσω από το ιππικό διακρίνονται δύο σπίτια και ακόμη πιο πίσω ένα βουνό. Η εποχή είναι φθινόπωρο και πιο συγκεκριμένα Οκτώβριος.
-
Στο δρόμο για το Μοναστήρι (Νοέμβριος 1916). Τρένο εκκένωσης αρρώστων και τραυματιών. • Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει τον χώρο του στρατού με διοικητή τον στρατηγό Sarrail στον χώρο του σιδηροδρόμου στο Ξινό Νερό.
• Η παρούσα φωτογραφία δεν χαρακτηρίζεται σκηνοθετημένη καθώς ακόμη και οι άνθρωποι που απεικονίζονται δεν φαίνεται να έχουν αντιληφθεί καν το ότι τους φωτογραφίζουν. Πιθανότατα ο φωτογράφος να ήθελε απλά να απεικονίσει την στιγμή όπου οι άρρωστοι και οι τραυματίες επιβιβάζονται στο τρένο με σκοπό να φύγουνε. Ωστόσο μερικοί άνθρωποι που έχουν ήδη επιβιβαστεί φαίνεται να κοιτούν την κάμερα αλλά αυτό δεν δείχνει κάποια σκηνοθεσία.
• Από στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος διακρίνονται δέντρα. Το δέντρο που φαίνεται εμφανώς είναι ανθισμένο παρά το γεγονός που μαζί με την ημερομηνία που υπάρχει στην περιγραφή, μας επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για φθινόπωρο και συγκεκριμένα τον μήνα Νοέμβριο. Επίσης στο έδαφος υπάρχουν και διάφορα φυτά.
• Από στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος παρατηρούμε εμφανώς τους ανθρώπους που επιβιβάζονται στα βαγόνια του τρένου με σκοπό να φύγουν. Στη συγκεκριμένη φωτογραφία επίσης παρατηρούμε ότι οι άνθρωποι που υπάρχουν είναι άνδρες οι οποίοι σύμφωνα με την ενδυμασία τους κάποιοι πρέπει να είναι στρατηγοί άρα και να βρίσκονται σε καλή οικονομική κατάσταση. Ωστόσο υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι φαίνονται πως είναι οι τραυματίες και οι άρρωστοι και από την ενδυμασία τους καταλαβαίνουμε πως δεν είναι εύποροι άνθρωποι.
• Από τεχνουργήματα εμφανίζονται ξεκάθαρα το τρένο
-
Αναπαυόμενοι Ρώσοι στρατιώτες Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη καθώς ο ένας από τους δύο στρατιώτες κοιτάει την κάμερα. Ο φωτογράφος βρίσκεται στην ίδια ευθεία με τους στρατιώτες και σε μικρή απόσταση. Η φωτογραφία απεικονίζει δύο Ρώσους στρατιώτες σε κατάσταση ανάπαυσης. Πιο αναλυτικά, στην εικόνα φαίνονται δύο στρατιώτες έξω από ένα σπίτι, με τον έναν να κάθεται δίπλα από την πόρτα του σπιτιού και να τρώει το γεύμα του και τον άλλο να στέκεται όρθιος δίπλα από στρατιωτικά πράγματα κοιτώντας την κάμερα. Στο σπίτι βρίσκονται κρεμασμένα στρατιωτικά παγούρια, ενώ κάτω σε όλο το μήκος του σπιτιού βρίσκεται στρατιωτικός εξοπλισμός όπως όπλα, κράνη παγούρια και στρατιωτικά ρούχα. Μερικά από αυτά τα πράγματα είναι καλυμμένα με πανιά. Επίσης, από την αριστερή μεριά του σπιτιού βρίσκεται ένα σχοινί και πάνω σε αυτό κρέμεται ένα άσπρο πανί σαν μπουγάδα. Το σπίτι είναι τσιμεντένιο, έχει σκεπή από κεραμίδια και τρία παράθυρα. Πίσω από τους στρατιώτες σε απόσταση βρίσκονται άλλα δύο σπίτια, έξι δέντρα μερικά ψηλά και μερικά χαμηλά αλλά και θάμνοι. Η εποχή είναι φθινόπωρο και συγκεκριμένα Οκτώβριος.
-
Στον τομέα Φλώρινας (Φεβρουάριος 1917). Σέρβος διοικητής σταθμού Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι μη σκηνοθετημένη, καθώς κανένας από όσους απεικονίζονται δεν έχει στραμμένο το βλέμμα του στο φακό του φωτογράφου. Η τοποθεσία είναι ο σιδηροδρομικός σταθμός του Αμυνταίου. Διακρίνονται τρία κτήρια, ένα ξέχωρο και δύο ενωμένα στη δεξιά πλευρά της εικόνας πλάι από τη μία σιδηροδρομική γραμμή που απεικονίζεται. Αριστερά στο βάθος διακρίνονται αμυδρά δύο ακόμη κτήρια, σαν σκιά, χωρίς να είναι εφικτό να εντοπιστούν διακριτικά που φανερώνουν περί τίνος πρόκειται. Τα κτήρια που φαίνονται καθαρά έχουν διακριτικά που φανερώνουν πως πρόκειται για κτήρια του σταθμού. Είναι λευκά, σοβατισμένα και έχουν κεραμίδια στη σκεπή. Φαίνονται καλοδιατηρημένα και καινούρια. Το πρώτο στα δεξιά έχει δύο πόρτες με ξύλινο κούφωμα και πάνω από αυτό καμάρα με πέτρα. Ανάμεσα στις πόρτες υπάρχει φανοστάτης. Το δεύτερο κτήριο που φαίνεται πλαγίως έχει δύο ξύλινα παράθυρα κλειστά χωρίς παντζούρια. Το τρίτο στη σειρά κτήριο, είναι σκουρόχρωμο βαμμένο στο πάνω μέρος, φέρει διπλή, ξύλινη πόρτα κλειστή και καμινάδα. Ανάμεσα στο πρώτο και δεύτερο κτήριο, στο πίσω μέρος, φαίνεται κιγκλίδωμα, πιθανόν από ξύλινα δοκάρια. Επίσης, ανάμεσα στα δύο πρώτα κτήρια από τη μέσα μεριά του κιγκλιδώματος υπάρχουν ψηλά δέντρα χωρίς φύλλωμα. Ο ανθρωπογενής παράγοντας είναι έντονος στο σταθμό. Μπροστά από το πρώτο κτήριο στέκονται πέντε στρατιώτες. Ο πρώτος δεξιά της φωτογραφίας, φορά παλτό πάνω από τα στρατιωτικά του ρούχα, μπότες και πηλίκιο. Καπνίζει πίπα και έχει τα χέρια στις τσέπες. Πλάι του άλλοι δύο φαίνεται πως είναι παρέα, επειδή το σώμα τους είναι στραμμένο του ενός ενώπιον του άλλου, παρόλο που δεν φαίνεται να συνομιλούν τη στιγμή της λήψης. Αυτοί δε φορούν παλτό. Δίπλα σε αυτούς, αλλοι δύο συνομιλούν ευκρινώς. Ο ένας έχει στραμμένη την πλάτη στο φακό και δε φορά παλτό. Ο έτερος φορά παλτό και κρατά μπαστούνι. Μπροστά από αυτούς, στο κέντρο της φωτογραφίας, αλλά και πάνω στις γραμμές του τρένου, βρίσκεται άλλη μια παρέα στρατιωτών περίπου 3-4 ατόμων που συνομιλούν κι ένας που τους παρατηρεί. Όλοι φορούν παλτό. Πίσω από αυτούς και προς το βάθος της γραμμής και της φωτογραφίας βρίσκεται πλήθος άλλων στρατιωτών, ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να διαφανεί, εικάζεται πως είναι πάνω από 20. Κανείς δεν έχει μαζί του αποσκευές, παρά μόνο ένας ή δύο στρατιώτες που βρίσκονται πίσω από αυτόν που παρατηρεί την παρέα που συνομιλεί πάνω στις γραμμές. Αυτοί, λοιπόν, φαίνεται να έχουν σακίδια πλάτης. Πολλοί από τους στρατιώτες έχουν τα χέρια στις τσέπες σε στάση αναμονής. Από τα παλτό που φορά η πλειοψηφία πιθανολογείται πως είναι χειμώνας.
-
Γυναίκες και παιδιά έξω από την αυλή ενός σπιτιού
Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη καθώς οι άνθρωποι κοιτάζουν το φωτογραφικό φακό και έχουν επίγνωση ότι κάποιος τους βγάζει φωτογραφία. Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι κοιτάζουν με περιέργεια και απορία. Αναλυτικότερα, στην συγκεκριμένη φωτογραφία υπάρχουν τρείς γυναίκες και τέσσερα παιδιά που δεν έχουν την ίδια ηλικία. Στην εικόνα παρατηρείται μία γυναίκα που είναι όρθια, δύο καθιστές και τέσσερα παιδιά. Αυτή που είναι όρθια φαίνεται να έχει μεγαλύτερη ηλικία από τις υπόλοιπες που είναι καθιστές. Στη φωτογραφία απεικονίζονται οι γυναίκες και τα παιδιά να είναι έξω από την αυλή ενός σπιτιού στο Μεσονήσι της Φλώρινας. Ίσως πρόκειται για μία ή δύο οικογένειες που κάθονται στην αυλή του σπιτιού τους. Το σπίτι φαίνεται ότι έχει κεραμίδια και μία καμινάδα. Το κομμάτι του σπιτιού που δεν έχει κεραμίδια πιθανόν είναι η είσοδος του σπιτιού ή ένα μικρό μπαλκονάκι. Αξίζει να σημειωθεί, ότι στην φωτογραφία εντοπίζεται και ένα δεύτερο σπίτι στο οποίο μπορούν να διακριθούν μόνο δύο παράθυρα. Ακόμη, στην αυλή του σπιτιού και συγκεκριμένα στην δεξιά και αριστερή πλευρά της εικόνας παρατηρούνται ξύλα στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο, που χρησίμευαν για το τζάκι ή για τον φούρνο. Στην δεξιά πλευρά της εικόνας, πάνω στα ξύλα υπάρχουν σεντόνια, ρούχα και στο βάθος εντοπίζεται μία κουβέρτα, που προφανώς οι γυναίκες είχαν πλύνει και τα άπλωσαν εκεί για να στεγνώσουν. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι στην φωτογραφία διακρίνονται τέσσερις καμινάδες γεγονός που επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό ότι πίσω από το δεύτερο σπίτι υπήρχαν και άλλα. Η εποχή της φωτογραφίας είναι χειμώνας και αυτό επιβεβαιώνεται από το φύλλωμά των δέντρων αλλά και από την ενδυμασία των ανθρώπων. Οι γυναίκες είναι ντυμένες με χοντρά ρούχα και φοράνε κυρίως μακριά φορέματα και μαντήλια στο κεφάλι τους. Συγκεκριμένα, φοράνε μαύρα μαντήλια ενώ τα κοριτσάκια που είναι μικρότερης ηλικίας φοράνε άσπρα και γενικότερα ανοιχτόχρωμα μαντήλια. Η λήψη της φωτογραφίας είναι κοντινή και επικεντρώνεται στα πρόσωπα για αυτό δεν είναι δυνατόν να εστιάσει κανείς στο σπίτι έτσι ώστε να συλλέξει περισσότερες πληροφορίες για αυτό. Δίπλα από το κοριτσάκι με την άσπρη μαντήλα σε πρώτο πλάνο υπάρχει ένα πέτρινο τοιχάκι. Επιπλέον, ενδεχομένως η λήψη να εστιάζει περισσότερο ίσως στην αποθήκη ή στο στάβλο του σπιτιού. Τέλος, μπορεί να γίνει διακριτή η κοινωνικοοικομική κατάσταση των ανθρώπων όπου ανήκουν σε κατώτερα κοινωνικά στρώματα και προσπαθούν να επιβιώσουν εν καιρώ πολέμου.
-
Στο δρόμο για το Μοναστήρι (Νοέμβριος 1916). Τρένο εκκένωσης αρρώστων και τραυματιών
-
Η σιδηροδρομική γραμμή στο Ξινό Νερό (Δεκέμβριος 1916). Σταθμός πολυβόλων αντιαεροπορικής εγκατάστασης στον ίδιο τον σταθμό Η εικόνα δεν είναι σκηνοθετημένη, γιατί οι άνθρωποι δεν κοιτούν το φακό του φωτογράφου. Η τοποθεσία είναι ο σιδηροδρομικός σταθμός στο Ξινό Νερό στο Ανύνταιο. Απεικονίζονται περίπου 6 σταματημένα βαγόνια με στρατιώτες σε κάποια από αυτά, ενώ σε πρώτο πλάνο 5 στρατιώτες πλαγίως του τρένου, πέριξ κάποιων υλικών του στρατού που ίσως παρέλαβαν, είτε επρόκειτο να τοποθετήσουν στο τρένο μαζί με τους ίδιους που πρόκειται να αναχωρήσουν. Ειδικότερα, στο πρώτο αυτό πλάνο, βρίσκονται κάποιοι μπόγοι και όπλα. Δύο στρατιώτες ακουμπάνε σε αυτά με πλάτη στο φακό αριστερά του φορτίου. Δεξιά του φορτίου βρίσκεται ένας ακόμη στρατιώτης που ακουμπά το δεξί του χέρι και κοιτά κάτω. Πλάι του βρίσκεται ελάχιστα μακριά ένας ακόμη στρατιώτης όρθιος με τα χέρια στις τσέπες, ενώ, τέλος μπροστά από το φορτίο κάθεται ένας τελευταίος στρατιώτης που κοιτά μπροστά. Όλοι τους φορούν παλτό, παντελόνι, μπότες, κράνος ή στρατιωτικό πηλίκιο. Πάνω από το παλτό φέρουν στρατιωτική ζώνη με την απαραίτητη εξάρτυση. Πλάι από αυτούς βρίσκεται η γραμμή του τρένου με τα ενωμένα βαγόνια. Πρόκειται για 6 κλειστά βαγόνια, ενώ το 4ο στη σειρά είναι ανοιχτή πλατφόρμα. Στο δεύτερο βαγόνι φαίνονται 2 στρατιώτες καθιστοί στην ανοιχτή πόρτα κι ένας όρθιος. Στο 3ο βαγόνι επίσης, φαίνονται κάποιοι καθιστοί στρατιώτες, αλλά δεν διακρίνονται λεπτομέρειες, ούτε ο ακριβής αριθμός τους. Στην ανοιχτή πλατφόρμα (4ο βαγόνι) βρίσκονται περισσότεροι στρατιώτες, ο αριθμός των οποίων δεν διακρίνεται (ίσως 10) κι ένας με πλάτη στο φακό που κοιτά όπου κοιτούν κι αυτοί οι περίπου 10, οι οποίοι έχουν στραμμένη την πλάτη πίσω από το τρένο που φαίνεται στο φακό. Στο 6ο βαγόνι φαίνονται πάλι κάποιοι στρατιώτες στην ανοιχτή πόρτα και ένας ή δύο ακριβώς μπροστά κάτω από το τρένο. Στο έδαφος πλάι στο τρένο είναι τοποθετημένες πέτρες, ενώ πέρα από το όριο εκτείνεται ο χωματόδρομος, πάνω στον οποίο διακρίνονται μικρές λακούβες με νερό από πιθανή βροχή. Μπροστά από τα τελευταία βαγόνια βρίσκεται μία κολώνα με σύρματα, ενώ πίσω από το τρένο διακρίνονται στο βάθος βουνά. Η περίοδος είναι πιθανόν χειμερινή λόγω της βαριάς ενδυμασίας και του νερού στις λακούβες.
-
Σε σερβικό στρατόπεδο Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη, καθώς οι απεικονιζόμενοι κοιτούν στο φακό του φωτογράφου. Σε πρώτο πλάνο στέκονται 9 στρατιώτες, πιθανότατα Σέρβοι, όπως πληροφορούμαστε από τη λεζάντα. Οι 6 βρίσκονται μπροστά, ενώ οι άλλοι 2 πίσω τους. Από τους 6 που στέκονται μπροστά, ο 4ος εκ δεξιών κάθεται ενώ όλοι οι υπόλοιποι στέκονται όρθιοι. Οι στρατιώτες φέρουν στρατιωτική στολή (χιτώνιο, παντελόνι) και κάποιοι φορούν παλτό. Όλοι φορούν μπότες και στρατιωτικό καπέλο. Το υποκάμισά τους είτε είναι ανοιχτόχρωμα είναι πιο σκουρόχρωμα, όπως φορά ένας εξ αυτών. Η στολή φανερώνει ίσως πως δεν είναι απλοί φαντάροι αλλά στρατιωτικοί. Όλοι έχουν μουστάκι και οι περισσότεροι καπνίζουν τσιγάρο. Οι στρατιωτικοί βρίσκονται μπροστά από τα καταλύματα του στρατού, τις σκηνές που έχουν στήσει. Στα καταλύματα /σκηνές, τριγωνικές, με επέκταση/τέντες, βρίσκονται ξύλινα καφάσια. Εξαιτίας του μήκους των σκηνών που είναι μεγάλες κι ευρύχωρες και των καφασιών, αλλά και της χαλαρότητας των ανθρώπων, πιθανολογείται πως είναι τα μαγειρεία ή η τραπεζαρία. Μάλιστα, μπορεί να είναι μεσημεριανή ώρα μετά το φαγητό επειδή, φαίνεται να έχει ήλιο, αφού ένας εξ αυτών βάζει το χέρι μπροστά για αντηλιά, καπνίζουν και είναι χαλαροί. Ανάμεσα στις σκηνές διακρίνονται κολώνες πάνω στο χωμάτινο έδαφος. Οι άνθρωποι βρίσκονται πάνω σε ένα σκαμμένο ανάχωμα με υψωμένα τα πλάγια μέρη. Αριστερά βρίσκονται δύο ξύλα χωμένα στο έδαφος. Ίσως κρεμάνε κάτι σε αυτά για να στεγνώνουν ή αποτελούν όρια/μέρος κάποιας κατασκευής που βρίσκεται σε εξέλιξη. Πιθανόν να είναι Άνοιξη λόγω του ήλιου και της απουσίας παλτών στην πλειοψηφία τους.
-
Ανναμίτης στρατιώτης Η φωτογραφία φαίνεται μη σκηνοθετημένη επειδή ο στρατιώτης δεν κοιτά το φακό. Ωστόσο, θα μπορούσαν να έχουν δοθεί οδηγίες από το φωτογράφο για να μην κοιτά, ώστε να φαίνεται αυθόρμητη. Η λήψη είναι αρκετά κοντινή στον στρατιώτη κάπου στα δύο τρία μέτρα μπροστά του. Ο στρατιώτης με την πρώτη ματιά φαίνεται πως δεν είναι Ευρωπαίος. H λεζάντα (Αnnamese) μας πληροφορεί πως πρόκειται για Βιετναμέζο. Εκεί ήταν γαλλικό προτεκτοράτο, με αποτέλεσμα ο συγκεκριμένος στρατιώτης να βρέθηκε στην περιοχή της Φλώρινας μς το γαλλικό στρατό. Ο στρατιώτης φορά κράνος, μπότες και ελαφριά στολή στρατού, παντελόνι, χιτώνιο και πουκάμισο από μέσα. Φέρει θήκες για πυρομαχικά και περίεργο οπλισμό στην πλάτη, τουφέκι με μακριά ξιφολόγχη. Φαίνεται να φρουρεί τα υλικά που διακρίνονται στην εικόνα. Ο ίδιος βρίσκεται με τα χέρια στις τσέπες και σαν να κάνει ένα βήμα με το δεξί πόδι μπροστά, πάνω σε μία στίβα από ξύλινα δοκάρια. Διακρίνονται πέντε στίβες των 8-10 δοκαριών. Μπροστά από αυτά βρίσκονται 4 κύλινδροι τσιμεντένιοι που χρησιμεύουν στην οικοδόμηση δρόμων, γεφυρών κτλ. Δεξιά του στρατιώτη βρίσκεται ένα μεγάλο βαγόνι που φέρει πάνω 15 περίπου ξύλινα καφάσια. Πίσω του φαίνονται γραμμές τρένου και τρία ακόμα βαγόνια. Ο δρόμος κάτω και γύρω από τις ράγες είναι χωμάτινος. Στο βάθος υπάρχει ομίχλη και πολύ αμυδρά φαίνονται βουνά. Από την ελαφρά περιβολή του στρατιώτη φαίνεται πως είναι μάλλον Άνοιξη και γίνονται εργασίες από το στρατό για κάποιο δημόσιο έργο (πιθανόν γέφυρα στον ποταμό Σακουλέβα). Στο σιδηροδρομικό σταθμό παραλαμβάνουν τα κατασκευαστικά υλικά και τοποθετούνται φρουροί για τυχόν κλοπές.
-
Το σερβικό κανόνι έσκασε και επανήλθε στο βαγόνι Η εικόνα είναι σκηνοθετημένη, καθώς οι άνδρες έχουν στραμμένο το βλέμμα τους προς την κάμερα και μάλιστα οι 2 από τους 4 κάθονται σε θέση προσοχής. Ειδικότερα, εδώ απεικονίζεται το κατεστραμμένο κανόνι των Σέρβων, όπου το πλήρωμα του, το έχουν φορτώσει σε ένα βαγόνι προκειμένου να επιστραφεί στο εργοστάσιο του στρατού για επισκευή ή ακόμα και για απόσυρση σε περίπτωση που δεν επιδιορθώνεται. Οι 4 άνδρες φορούν την ίδια στολή, καπέλο και γαλοτσες. Από τα πρόσωπα τους αλλά και από το σκυμμένο κεφάλι του ενός, διακρίνουμε τόσο την εξάντληση και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν για την φόρτωση του κανονιού στο βαγόνι χωρίς υλικοτεχνικά μέσα όσο και τον φόβο τους ότι θα μείνουν ανυπεράσπιστοι χωρίς οπλικά συστήματα
-
Φύλακας μιας γέφυρας Η φωτογραφία δε φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη, καθώς ο στρατιώτης που βρίσκεται σε πρώτο πλάνο δεν κοιτάει προς το φακό της κάμερας. Το σημείο λήψης τοποθετείται πάνω στη γέφυρα και απαθανατίζει το τοπίο αριστερά του κιγκλιδώματος. Σε πρώτο πλάνο φαίνεται ένας στρατιώτης με την κλασική στρατιωτική περιβολή (παλτό, παντελόνι, κράνος, αρβύλες). Στο στόμα έχει μία πίπα καπνού και φέρει μουστάκι. Κάθεται πάνω στο κιγκλίδωμα της γέφυρας. Ακουμπά το ένα πόδι στο δρόμο και το άλλο αιωρείται, ενώ τα χέρια του βρίσκονται στις τσέπες του παλτό. Ατενίζει στην ευθεία, όπως εκτείνεται η γέφυρα και όχι στο μέρος που δείχνει η εικόνα. Το κιγκλίδωμα της γέφυρας είναι ξύλινο. Δύο δοκάρια σχηματίζουν γωνία, η οποία και πάλι κόβεται στη μέση με κάθετο δοκάρι. Όλα αυτά στηρίζουν το δοκάρι όπου κάθεται ο φρουρός. Στο βάθος της εικόνας, πλαγίως του στρατιώτη που φρουρεί τη γέφυρα, διακρίνονται ζώα. Πιθανόν να είναι γαϊδούρια ή άλογα. Φέρουν στη ράχη τους φορτίο μεσαίου μεγέθους. Διασχίζουν το ποτάμι, τα νερά του οποίου είναι ρηχά σε σημείο αστραγάλου. Το πλάτος του ποταμού είναι περίπου δυο μέτρα και συνεχίζει με διακλαδώσεις. Δεξιά κι αριστερά του ποταμού υπάρχει λάσπη και χώμα. Δεν διακρίνεται κάποιου είδους βλάστηση. Τα ζώα είναι πάνω από είκοσι ενώ στο βάθος δυσδιάκριτα πρέπει να είναι πολλά ακόμα. Αχνά διακρίνονται ανάμεσα στα ζώα κι άλλοι στρατιώτες με παρόμοια περιβολή με αυτή του φρουρού. Η ομίχλη που καλύπτει το βάθος δεν επιτρέπει τη διάκριση λεπτομερειών. Πολύ αμυδρά ίσως να φαίνονται κάποια οικήματα ή στρατιωτικές σκηνές, αλλά δεν μπορεί να ειπωθεί κάτι τέτοιο με ακρίβεια. Πίσω από το στρατιώτη που φρουρεί τη γέφυρα φαίνεται κάτι που ίσως είναι πινακίδα, ίσως κάποιο βαρέλι. Ο δρόμος πάνω στη γέφυρα είναι χωμάτινος-λασπωμένος, ενώ διακρίνεται και ένα πεζουλάκι-πεζοδρόμιο πιο ψηλό του δρόμου. Από το παλτό του στρατιώτη, την ομίχλη και το λιγοστό νερό του ποταμού πιθανολογείται ότι είναι Φθινόπωρο ή Άνοιξη.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). 28 άλογα σκοτώθηκαν από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε την θανάτωση 28 αλόγων από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών στην Ιτέα σε ένα χωριό της Φλώρινας . Στην φωτογραφία βλέπουμε ότι κάποια άλογα είναι πεσμένα στο έδαφος επειδή έχουν σκοτωθεί ενώ κάποια άλλα άλογα είναι το ένα δίπλα στο άλλο στην σειρά . Επίσης , όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον παρατηρούμε ότι το τοπίο έχει δένδρα στο βάθος της φωτογραφίας , αποξεραμένα χόρτα και χώματα . φαίνεται δηλαδή ότι είναι σε πεδινή ανοιχτή περιοχή και συγκεκριμένα σε κάποιο χωράφι . Έπειτα , όσον αφορά το ανθρωπογενές περιβάλλον , παρατηρούμε ότι στην φωτογραφία υπάρχουν κάποιοι άνδρες οι οποίοι μερικοί από αυτούς κάθονται στο έδαφος και ξεκουράζονται και συζητάνε . Ένας άνδρας στέκεται πάνω από τα σκοτωμένα άλογα και τα παρατηρεί ενώ ένας είναι πάνω στο άλογο δηλαδή είναι αναβάτης και ένας ακόμα άνδρας τον βλέπουμε στα αριστερά της εικόνας να τρέχει . Η ενδυμασία των ανδρών της φωτογραφίας παρατηρούμε ότι είναι οι μπότες , το παντελόνι , το σακάκι και το καπέλο . Επιπλέον , παρατηρούμε ότι τα πρόσωπα και οι εκφράσεις των ανδρών της φωτογραφίας δεν φαίνονται Η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο .
-
Ασθενοφόρα και κοκτέιλ στην πλατεία Στην περίπτωση αυτή, η εικόνα είναι σκηνοθετημένη και απεικονίζει την μεταφορά τραυματιών και ασθενών από την πλατεία του χωριού σε κάποιο νοσοκομείο της πόλης. Ειδικότερα, υπάρχουν 5 ασθενοφόρα της εποχής, όπως γίνεται φανερό και από την σημαία που διαθέτουν με τον κόκκινο σταυρό, τα οποία στοιβάζονται σε μουλάρια και το καθένα έχει από έναν αναβάτη - οδηγό. Το κάρο που χρησιμοποιείται για την μεταφορά των ασθενών είναι ξύλινο και έχει ως σκέπαστρο ένα άσπρο πανί προκειμένου να μην φαίνεται το εσωτερικό του. Τέλος, στο κέντρο της πλατείας ο πύργος που υπάρχει αποτελεί το ρολόι του χωριού, σημερινή πλατεία Καραβίτη, ενώ από πίσω υπάρχουν μεγάλα πέτρινα σπίτια και στο βάθος δεξιά φαίνεται η πρόσοψη της εκκλησίας, όπου σχηματίζεται και ένας σταυρός
-
Αυτοκίνητα πυρομαχικών πυροβολικού εγκαταλειμμένα από τους Βούλγαρους Η συγκεκριμένη εικόνα είναι σκηνοθετημένη καθώς ο φωτογράφος θέλει να μας αποκαλύψει τα εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα του πυροβολικού των Βουλγάρων,με τα οποία μετέφεραν πυρομαχικά. Συγκεκριμένα, διαπιστώνουμε πως ήταν ξύλινα και για σκέπαστρο είχαν σκληρά πανιά τα οποία στηρίζονται σε μικρότερα ξύλα. Τα οχήματα είναι εγκαταλειμμένα ανάμεσα σε χόρτα,για να καλύπτονται από τον εχθρό, ωστόσο ίσως να ανακαλύφθηκαν από το αντίπαλο στράτευμα και να αναγκαστικά να τα εγκαταλείψουν. Τέλος, στο εσωτερικό των καρων, όπως και στο έδαφος, υπάρχουν ξύλινα κιβώτια μέσα στα οποία υπήρχαν ή υπάρχουν πυρομαχικά πυροβολικού
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). Χρόνος ανεφοδιασμού Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε τον χρόνο που γίνεται ο ανεφοδιασμός στην Ιτέα που είναι χωριό της Φλώρινας . Αρχικά, στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι ο ανεφοδιασμός γίνεται σε πεδινή περιοχή σε μεγάλη δηλαδή έκταση , στην οποία οι άνθρωποι στην φωτογραφία έστησαν σκηνές . Στην συνέχεια , όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον παρατηρούμε ότι στο βάθος της φωτογραφίας αχνοφαίνονται βουνά και δένδρα . Επίσης, στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι υπάρχουν τσουβάλια με προμήθειες αλλά και κάρα που τα τραβάνε άλογα. Ωστόσο κάποιο άλογο της φωτογραφίας βλέπουμε να τρώει καθώς σκύβει στο έδαφος ενώ κάποια άλογα τα παρατηρούμε να είναι φορτωμένα με προμήθειες και αντικείμενα όπως και το άλογο στην δεξιά πλευρά της φωτογραφίας . Έπειτα , όσον αφορά το ανθρωπογενές περιβάλλον θα λέγαμε ότι στον τόπο του ανεφοδιασμού υπάρχουν πολλά άλογα αλλά και πολλοί άνθρωποι διασκορπισμένοι κυρίως άνδρες ηλικίας μεταξύ 50 -60 ετών οι οποίοι φαίνεται να συζητούν μεταξύ τους και να παρατηρούν τον τόπο γύρω τους περιμένοντας να πάρουν τις προμήθειες που τους αναλογούν. Η ενδυμασία των ανδρών της φωτογραφίας αποτελείται από μπότες , σακάκι , πουκάμισο , παντελόνι, παπούτσια και καπέλο . Η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο . Τέλος , η λήψη της φωτογραφίας φαίνεται να είναι πανοραμική καθώς κάποια πρόσωπα της φωτογραφίας φαίνεται να σηκώνουν το κεφάλι τους προς τον φακό .
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). Χρησιμοποιημένος εξοπλισμός που επιστρέφει από μπροστά Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε τον χρησιμοποιημένο εξοπλισμό ο οποίος επιστρέφει . Το γεγονός αυτό διαδραματίζεται στην Ιτέα που είναι ένα χωριό της Φλώρινας και ειδικότερα σε πεδινή περιοχή με μεγάλη έκταση . Αρχικά, όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον θα λέγαμε ότι στο βάθος της φωτογραφίας παρατηρούμε να υπάρχουν βουνά και δένδρα . Έπειτα, παρατηρούμε ότι στο έδαφος υπάρχουν είδη ρουχισμού και διάφορα αντικείμενα. Επίσης, στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι υπάρχουν κάρα που τα τραβάνε άλογα όπου τα κάρα πάνω τους έχουν πιθανόν είτε προμήθειες είτε αντικείμενα είτε είδη εξοπλισμού . Επιπλέον, όσον αφορά το ανθρωπογενές περιβάλλον παρατηρούμε ότι υπάρχουν άνδρες ηλικίας μεταξύ 50-60 ετών . Οι εκφράσεις των προσώπων της φωτογραφίας δεν φαίνονται καθώς έχουν γυρισμένη πλάτη προς τον φακό αλλά και επειδή βρίσκονται σε μακρινοί απόσταση . Ωστόσο , παρατηρούμε ότι κάποιοι άνδρες της φωτογραφίας κάθονται στο έδαφος και ξεκουράζονται και παρατηρούν τις ασχολίες των άλλων ανθρώπων . Υπάρχουν άνθρωποι στο βάθος της φωτογραφίας είτε από την αριστερή είτε από την δεξιά πλευρά να κατευθύνονται προς τα κάρα αλλά και να βρίσκονται δίπλα στα κάρα. Η ενδυμασία των προσώπων της φωτογραφίας αποτελείται από μπότες , σακάκι, παντελόνι, παπούτσια και καπέλο. Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Νηοπομπή ανεφοδιασμού πυροβολικού Στην εικόνα, παρατηρούμε τη νηοπομπή ανεφοδιασμού του πυροβολικού και πρόκειται για αυθόρμητη λήψη σε κίνηση τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων που μεταφέρουν τα υλικά. Ωστόσο υπάρχουν ελάχιστοι που κοιτούν προς την κάμερα επειδή μάλλον γνωρίζουν ότι κάποιος παίρνει λήψεις με την κάμερα. Ακόμα, στην εικόνα διαδραματίζεται η μεταφορά διαφόρων ειδών και πυρομαχικών από μουλάρια,τα οποία είναι αναγκαία για τον ανεφοδιασμό του στρατεύματος, ενώ οι στρατιώτες κινούνται πεζοί αριστερά απ'αυτά. Τέλος , ο δρόμος είναι χωμάτινος ανάμεσα σε βουνά, όπως αποκαλύπτουν και οι πατημασιές και οι ροδες των καρων με τα στίγματα που αφήνουν
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). Μια γωνιά του στρατοπέδου των στρατοπέδων Στην συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζεται μια γωνιά του στρατοπέδου στην Ιτέα όπου η Ιτέα είναι χωριό της Φλώρινας. Συγκεκριμένα, όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον της φωτογραφίας θα λέγαμε ότι υπάρχουν δένδρα και στο βάθος της φωτογραφίας βουνά. Επίσης, παρατηρούμε ότι στην φωτογραφία υπάρχουν δύο κάρα και δύο βόδια αλλά και ξύλινες κατασκευές στις οποίες πάνω είναι κρεμασμένα ρούχα και σακούλες . Στην συνέχεια παρατηρούμε έναν άνδρα ο οποίος βρίσκεται κάτω από μία σκηνή που έφτιαξε εκείνος από κουρέλια δηλαδή από παλιά ρούχα τρυπημένα και από ξύλα . Ο άνδρας της φωτογραφίας είναι πιθανόν μεγάλης ηλικίας πιθανόν μεταξύ 60-70 χρονών . Η ενδυμασία του άνδρα είναι φτωχή καθώς τα ρούχα που φοράει είναι σε άσχημη κατάσταση , φοράει ένα είδος φορέματος μέχρι το γόνατο και ένα είδος καπέλου . Η ενδυμασία του άνδρα μαρτυρά την φτωχή κοινωνικοοικονομική του κατάσταση . Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Στο δρόμο από Κοριτζά προς Φλώρινα. Μια γωνία του περάσματος Πισοδερίου στην περιοχή της Φλώρινας Τα στοιχεία που δύναται να εκμαιεύσουμε από την παρατήρηση της φωτογραφίας δεν είναι ιδιαιτέρως πολλά. Αρχικά, πρόκειται για την λήψη ενός απλού τοπίου, οπότε δεν υπάρχει κανένα στοιχείο σκηνοθεσίας, ενώ δεν είμαστε σε θέση να εκμαιεύσουμε κάποια πληροφορία σχετικά με το σημείο λήψης της φωτογραφίας ή της κατεύθυνσης του φακού, καθώς δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε την ακριβή τοποθεσία του σκηνικού – το ίδιο ισχύει και με το σημείο του ορίζοντα. Επιπλέον, η φωτογραφία διαθέτει μόνο στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος, τα βουνά που φαίνονται από πίσω – τα οποία μπορούμε να εικάσουμε ότι τουλάχιστον ένα από αυτά είναι η Βίγλα, δεδομένου ότι η τοποθεσία είναι το χωριό Πισοδέρι στο οποίο (βουνό) και είναι χτισμένο. Τέλος, απεικονίζονται μόνο κάποια φυτά – ξερόχορτα, θάμνοι και ξερόκλαδα, χωρίς να συμβαίνει κάποιο περιστατικό το οποίο μπορούμε να ονοματίσουμε – ενώ η εποχή λογικά είναι χειμώνας ή αρχές άνοιξης δεδομένου του χιονιού που βλέπουμε.
-
Συνομιλία αυστριακών πυροβόλων 88 που πιάστηκαν από τους Βούλγαρους και φέρθηκαν πίσω από βουβάλια Στη φωτογραφία απεικονίζονται Αυστριακοί αιχμάλωτοι των Βουλγάρων, οι οποίοι μεταφέρονται με βουβάλια. Η εικόνα δεν είναι σκηνοθετημένη, καθώς όπως διακρίνουμε υπάρχει κίνηση και δεν υπάρχει οπτική επαφή με τον φακό της κάμερας. Ειδικότερα, παρατηρούμε πως ανάμεσα σε βουνά, σε χωμάτινο δρόμο με λάσπες, μεταφέρονται οι αιχμάλωτοι πάνω σε ξύλινα καρα τα οποίο κουβαλούν τα βουβάλια. Ωστόσο υπάρχουν και αρκετοί πεζοί στρατιώτες, αφού τα κάρα είναι γεμάτα πράγματα, ίσως τον εξοπλισμό των αιχμαλώτων και δεν υπάρχει χώρος. Τέλος, βλέπουμε έναν άνδρα να κάθεται στο πλάι του δρόμου προκειμένου να ξεκουραστεί, όντας εξαντλημένος από την διαδρομή και τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν, ενώ ένας άλλος άνδρας προσπαθεί να κρατηθεί ώστε να μην με πέσει εξαιτίας της λάσπης και των πετρών που υπάρχουν στο έδαφος
-
Τμήμα πυρομαχικών που στήνει το καντούνι του Η λήψη της συγκεκριμένης εικόνας είναι αυθόρμητη, μη σκηνοθετημένη, καθώς οι άνθρωποι δεν κοιτούν προς την κάμερα. Ειδικότερα παρατηρούμε την πομπή του στρατιωτικού τμήματος προς το σημείο εγκατάστασης. Όλοι οι στρατιώτες έχουν την ίδια εμφάνιση και ορισμένοι από αυτούς είναι αναβάτες στα άλογα ενώ άλλοι στρατιώτες είναι πεζοί. Ωστόσο, το πλήθος τους δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια. Επιπρόσθετα παρατηρούμε ότι τα άλλους με τα ξύλινα καρα, μεταφέρουν διάφορα στρατιωτικά είδη, όπως στρατιωτικές σκηνές, όπλα, πυρομαχικά, είδη πρώτης ανάγκης, αλλά δεν είναι ευκρινής. Τέλος, η στρατιωτική πομπή ακολουθεί τον χωμάτινο δρόμο όπου δεξιά και αριστερά υπάρχουν χωράφια χωρίς καλλιέργειες, ενώ στο βάθος διακρίνονται και άγονα βουνά με ελάχιστη βλάστηση
-
Προμήθεια κιβωτίων πυροβολικού
Στην συγκεκριμένη εικόνα, παρουσιάζεται το τμήμα πυροβολικού του Γαλλικού στρατεύματος στο μέτωπο Φλώρινας και Μοναστηριού. Η συγκεκριμένη εικόνα φαίνεται να μην είναι σκηνοθετημένη, αφού κανένας άνδρας δεν έχει οπτική επαφή με τον φακό της κάμερας και όλοι είναι αφοσιωμένοι στα καθήκοντά τους και την προετοιμασία τους. Ειδικότερα, στην εικόνα αντικρίζουμε μόνο άνδρες, γεγονός που μαρτυρά ότι βρισκόμαστε σε περίοδο πολέμου. Όλοι οι στρατιώτες είναι πανομοιότυπα ντυμένοι με στρατιωτικές στολές και εφοδιασμένοι με τον απαραίτητο για την μάχη εξοπλισμό, με μόνη διαφορά ότι ορισμένοι φοράνε κράνος ενώ κάποιοι άλλοι τζόκεϊ. Επιπλέον, παρατηρούμε την τοποθέτηση μεγάλων οβίδων σε ειδικές θήκες και την φόρτωση τους σε καρό, όπως μπορούμε να διακρίνουμε από την μεγάλη ξύλινη ρόδα που φαίνεται, με σκοπό να μεταφερθούν με την βοήθεια των μουλαριών στο πεδίο μάχης. Τέλος, όσον αφορά τα στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος, μπορούμε να διακρίνουμε ότι οι άνθρωποι βρίσκονται σε κάποιο χωράφι όπως αποκαλύπτει το έδαφος
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). 28 άλογα σκοτώθηκαν από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών
Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε την θανάτωση 28 αλόγων από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών στην Ιτέα σε ένα χωριό της Φλώρινας. Στην φωτογραφία βλέπουμε ότι κάποια άλογα είναι πεσμένα στο έδαφος επειδή έχουν σκοτωθεί ενώ κάποια άλλα άλογα παρατηρούμε να είναι το ένα δίπλα στο άλλο στην σειρά . Επίσης , όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον παρατηρούμε ότι το τοπίο έχει δένδρα στο βάθος της φωτογραφίας , αποξεραμένα χόρτα και χώματα . φαίνεται δηλαδή ότι είναι σε πεδινή ανοιχτή περιοχή και συγκεκριμένα σε κάποιο χωράφι. Επίσης , στο βάθος της φωτογραφίας βλέπουμε στημένες σκηνές . Επιπλέον, όσον αφορά το ανθρωπογενές περιβάλλον παρατηρούμε ότι υπάρχει στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας ένας άνδρας ο οποίος επιβλέπει τα άλογα γύρω στην ηλικία των 50 ετών και φοράει καπέλο, σακάκι, παντελόνι και μπότες . Ακόμη, στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας βλέπουμε έναν άνδρα γύρω στην ηλικία των 50 ετών να κάθεται στο έδαφος ο οποίος φοράει καπέλο, σακάκι, παντελόνι και μπότες. Τα πρόσωπα των ανδρών δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε αλλά παρατηρούμε ότι είναι στραμμένοι προς τον φακό. Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Δημοτικό Σχολείο Ξινού Νερού Φλώρινας
Στη συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζεται το Δημοτικό Σχολείο Ξινού Νερού Φλώρινας. Το κτήριο είναι ένα τριώροφο οικοδόμημα με πολλά παράθυρα στον κάθε όροφο. Στην είσοδο του σχολείου μπορούμε να παρατηρήσουμε δυο ανθρώπους, επειδή η φωτογραφία έχει τραβηχτεί από πολύ μακριά δεν μπορούμε να διακρίνουμε το γένος τους. Επίσης, στην κεντρική είσοδο υπάρχουν δύο δέντρα. Είναι ένα επιβλητικό κτήριο η φωτογραφία δεν είναι από την κεντρική όψη του κτηρίου αλλά διαγώνια. Στην μπροστινή όψη του κτηρίου και συγκεκριμένα στην σκεπή έχει κτιστεί ένα εντυπωσιακό σχέδιο με έναν κύκλο στην μέση. Αριστερά από το κτίσμα υπάρχει ένα κατεστραμμένο κτήριο. Επιπρόσθετα, στην κεντρική είσοδο υπήρχε σταθμευμένο ένα αυτοκίνητο. Με το παγκάκι που έχει στην είσοδο και τα αντικείμενα που είχαν αφήσει δίπλα από το σχολείο, μαρτυρεί ότι ανοιχτό για τους ανθρώπους. Στην εικόνα, υπάρχει ένα σιντριβάνι και πίσω από αυτό παρατηρούμε ένα ζώο το οποίο είναι ξαπλωμένο στο έδαφος. Μοιάζει για σκύλος.
-
Γερμανικό φορτηγό τραβηγμένο στη Φλώρινα Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη διότι κοιτάνε τον φωτογραφικό φακό ποζάρουν και είναι χαμογελαστοί. Διακρίνουμε έξι στρατιωτικούς, ο ένας εκ των οποίον είναι οδηγός. Παρατηρώντας την εικόνα και δίνοντας έμφαση στις λεπτομέρειες θα δούμε το Εθνόσημο της Γερμανίας στην καρότσα του φορτηγού που είναι ένας αετός. Υποθέτουμε ότι οι στρατιώτες είναι Γερμανοί. Από το εξωτερικό σημάδι που κάνει το πανί από την καρότσα του φορτηγού, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι φόρτωναν αντικείμενα για να τα μεταφέρουν. Αριστερά του φορτηγού είναι ένα σπίτι. Ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος παρατηρούμε τα δέντρα πίσω από το φορτηγό καθώς και τα χορτάρια. Ως τεχνουργήματα έχουμε το γερμανικό φορτηγό.
-
Εταιρεία μακεδονικών αρμάτων μάχης για τον ανεφοδιασμό του Γαλλικού Στρατού Ανατολής Στην συγκεκριμένη φωτογραφία, παρουσιάζονται τα μακεδονικά άρματα μάχης που συμμετείχαν, στον ανεφοδιασμό του Γαλλικού στρατού. Διακρίνουμε αυτοσχέδιες άμαξες οι οποίες ήταν φτιαγμένες από ξύλο. Τις έσερναν αγελάδες που κατευθυνόντουσαν από τους δύο άντρες που κρατούσαν ένα ξύλο και λειτουργούσε σαν γκλίτσα. Παρατηρούμε, ότι αυτά που μεταφέρουν είναι σκεπασμένα και δεμένα ενδεχομένως, θέλουν να τα προστατέψουν από καιρικά φαινόμενα. Οι αγελάδες ήταν ένα κύριο μέσο μεταφοράς βαρέων αντικειμένων. Στο βάθος, αντικρίζουμε κάποιο χωριό και από πίσω ένα βουνό. Μπορεί να φεύγουν από το τόπο που πήγαν για εφοδιασμό και να κατευθύνονται στον τελικό τους προορισμό.
-
Φυλακισμένοι στην πλατεία του χωριού Η συγκεκριμένη φωτογραφία, είναι αυθόρμητη διότι δύο άνδρες έχουν πλάτη στον φωτογραφικό φακό και φαίνεται να συζητάνε μεταξύ τους. Αντίθετα όμως, κάποιοι γνωρίζουν ότι θα τους βγάλει κάποιος φωτογραφία γιατί γνωρίζουν την ύπαρξη του φωτογράφου γι’ αυτό κοιτάνε τον φακό της κάμερας και ποζάρουν, κρατώντας στα χέρια τους τα πανωφόρια τους και κάποιοι από αυτούς στηρίζονταν στην καραμπίνα τους. Η εικόνα είναι ασπρόμαυρη. Απεικονίζει, τους φυλακισμένους στην πλατεία του χωριού. Φαίνεται ότι είναι φυλακισμένοι διότι, τους περικυκλώνουν στρατιώτες που είναι οπλισμένοι. Πίσω από τους ανθρώπους αντικρίζουμε δυο σπίτια το καταλαβαίνουμε γιατί το ένα έχει καμινάδα. Οι στρατιώτες και οι φυλακισμένοι είναι βαριά ντυμένοι λόγω εποχής. Ένας στρατιώτης, είναι καθισμένος στο έδαφος έχοντας αφήσει την καραμπίνα του για να ξεκουραστεί. Μπορούμε να διακρίνουμε, από την ενδυμασία του, τον διοικητή τον στρατηγό Sarrail
-
Φλώρινα χειμώνας (2) Στη συγκεκριμένη φωτογραφία βρισκόμαστε κοντά στην αγορά της Φλώρινας την περίοδο του χειμώνα όπως αναγράφεται και στον τίτλο αλλά και από τη φωτογραφία αφού βλέπουμε χιόνι στις σκεπές των σπιτιών και στους δρόμους. Πιο συγκεκριμένα αυτό που μας κεντρίζει το ενδιαφέρον στην φωτογραφία είναι η γυναίκα που φαίνεται να περπατά προς μία κατεύθυνση φορώντας λευκή μαντήλα και φούστα πράγμα που υποδηλώνει το νερό της ηλικίας της, επιπλέον μπροστά από τα κτίρια της φωτογραφίας μπορούμε να δούμε 3 παιδιά να στέκονται πλάτη δίπλα από στρατιωτικούς μετά κάρα τους .Άξιο είναι επίσης να σημειωθεί ότι στο βάθος μπορούμε να διακρίνουμε από τη σκεπή το τότε γυμνάσιο της Φλώρινας κτίριο το οποίο κατεδαφίστηκε και στη θέση του χτίστηκε το σημερινό τρίτο γυμνάσιο Φλώρινας .Στα δεξιά της φωτογραφίας στο βάθος μπορούμε να δούμε το ποτάμι της Φλώρινας τον Σακουλέβα καθώς και δυο ψηλά δέντρα.
-
Σερβίδες και Βουλγάρες στην πηγή Η φωτογραφία αυτή δεν είναι σκηνοθετημένη καθώς όλα τα πρόσωπα είναι σε φυσική θέση και δεν κοιτάνε την κάμερα. Ο φωτογράφος βρίσκεται σε μικρή απόσταση και στην ίδια ευθεία με τους ανθρώπους. Στην φωτογραφία απεικονίζονται εννιά άνθρωποι, οι οποίοι βρίσκονται σε μια πηγή και βάζουν νερό σε κανάτες. Πιο αναλυτικά, στην εικόνα βρίσκονται τέσσερις γυναίκες, τέσσερις άντρες στρατιώτες και ένα παιδί. Οι γυναίκες συζητούν μεταξύ τους, ενώ οι δύο έχουν γυρισμένη την πλάτη τους στην κάμερα. Οι τρεις γυναίκες έχουν την ίδια ενδυμασία, λευκή μαντίλα, λευκό ρούχο και μαύρο πανωφόρι, ενώ η άλλη έχει λευκή φορεσιά και δεν φοράει μαντίλα. Ο ένας στρατιώτης είναι σκυμμένος για να πάρει νερό, ο άλλος είναι όρθιος και φοράει ένα μαντίλι στο κεφάλι για προστασία από τον ήλιο, ο άλλος στέκεται όρθιος και επιβλέπει την κατάσταση, ενώ ο άλλος βρίσκεται πιο πέρα κρατώντας μια κανάτα. Το παιδί είναι όρθιο με πλάτη στην κάμερα συνομιλεί με τις γυναίκες και φοράει μια παραδοσιακή φορεσιά. Κάτω στα πόδια τους βρίσκονται στάμνες. Στην πηγή γύρω γύρω έχει χτίσμα από πέτρες ενώ από πίσω βρίσκεται ένας μεγάλος αχυρένιος φράχτης και διακρίνεται ένα κτήριο, το οποίο δεν φαίνεται καλά. Πίσω από τους ανθρώπους φαίνεται ένας μεγάλος θάμνος, δύο δεντράκια από δεξιά και ένα λεπτό και μακρύ σε ύψος δέντρο σε απόσταση. Η εποχή είναι φθινόπωρο και συγκεκριμένα Οκτώβριος του 1916.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Νοέμβριος 1916). 28 άλογα σκοτώθηκαν από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε την θανάτωση 28 αλόγων από βόμβες εχθρικών αεροσκαφών στην Ιτέα σε ένα χωριό της Φλώρινας. Στην φωτογραφία βλέπουμε ότι τα άλογα είναι πεσμένα στο έδαφος επειδή έχουν σκοτωθεί από τις βόμβες . Επίσης , όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον παρατηρούμε ότι το τοπίο έχει δένδρα στο βάθος της φωτογραφίας , αποξεραμένα χόρτα και χώματα . φαίνεται δηλαδή ότι είναι σε πεδινή ανοιχτή περιοχή και συγκεκριμένα σε κάποιο χωράφι. Επιπλέον, όσον αφορά το ανθρωπογενές περιβάλλον παρατηρούμε ότι υπάρχουν τρεις άνδρες γύρω στην ηλικία των 50 ετών όπου ο ένας από αυτούς είναι όρθιος και οι άλλοι δύο άνδρες κάθονται στο έδαφος και φοράνε καπέλο, σακάκι ή πουκάμισο , παντελόνι και μπότες . Η ενδυμασία τους μαρτυρά την φτωχή λόγω ότι τα ρούχα τους είναι παλιά και απλά αλλά και την απλοϊκή τους κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Τα πρόσωπα των ανδρών δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε αλλά παρατηρούμε ότι οι δύο από αυτούς είναι στραμμένοι προς τον φακό. Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Παιδιά Σέρβων που προσφέρουν λουλούδια σε Σέρβο στρατιώτη Η συγκεκριμένη φωτογραφία τραβήχτηκε τον Νοέμβριο του 1916 στο χωριό Μελίτη (πρώην Vostaran) και απεικονίζει έναν Σέρβο στρατιώτη μέσης ηλικίας, δύο ανήλικα παιδιά και έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άνδρα να στέκονται μπροστά από κάποιο σπίτι. Το σπίτι αυτό λογικά βρίσκεται μέσα στο χωριό και είτε είναι δικό τους ή απλά περνούσαν και στάθηκαν μπροστά του για να βγουν μία φωτογραφία. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρούμε ένα νεαρό κορίτσι και ένα μικρότερο σε ηλικία αγόρι να κοιτούν με δέος έναν Σέρβο στρατιώτη στο πρόσωπο και να του προσφέρουν λουλούδια. Αξιοσημείωτο είναι ότι και ο στρατιώτης τα κοιτά και μάλιστα με το ένα χέρι του αγκαλιάζει το κοριτσάκι. Από τη λεζάντα πληροφορούμαστε ότι πρόκειται για παιδιά Σέρβων. Μία υπόθεση είναι ότι ο μεγαλύτερος άνδρας που απεικονίζεται είναι ο πατέρας των παιδιών και αυτά ως ένδειξη σεβασμού στον στρατιώτη του προσφέρουν λουλούδια για να τον τιμήσουν. Από την άλλη, ίσως ο στρατιώτης είναι συγγενής των παιδιών και αυτά τον καλωσορίζουν με λουλούδια επειδή γύρισε ζωντανός. Εξάλλου, ο στρατιώτης φοράει ακόμη την στρατιωτική του στολή καθώς και κρατάει το όπλο στα χέρια του. Αυτό σημαίνει ότι ίσως μόλις επέστρεψε και τον υποδέχτηκαν βγάζοντας και μία φωτογραφία ή ότι τα παιδιά θέλησαν να βγουν μία φωτογραφία με έναν στρατιώτη λόγω του θαυμασμού που του έχουν. Η λήψη πιθανότατα είναι σκηνοθετημένη καθώς οι εικονιζόμενοι στέκονται μπροστά στον φακό ποζάροντας ενώ ο μεγαλύτερος σε ηλικία άνδρας φαίνεται να έχει στραμμένο και το βλέμμα του στον φωτογραφικό φακό. Τόσο το σπίτι όσο και το πλακόστρωτο δρομάκι αποτελούν στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Παρατηρούμε ότι το σπίτι είναι χτισμένο από τσιμέντο και έχει ένα μικρό ξύλινο μπαλκόνι φτιαγμένο με τρόπο διαφορετικό από σήμερα, καθώς στηρίζεται σε δύο ξύλινα δοκάρια. Ακόμη, κάτω από αυτό υπάρχει ένα παράθυρο. Θα λέγαμε λοιπόν, ότι πρόκειται για ένα παραδοσιακό, φτωχικό χωριατόσπιτο. Αναφορικά με την ενδυμασία των εικονιζόμενων, οι δύο άνδρες και το μικρό αγόρι φορούν καπέλο ενώ το κορίτσι φοράει ανοιχτόχρωμη μαντίλα (πιθανόν λόγω του νεαρού της ηλικίας). Επιπλέον, το κορίτσι είναι ντυμένο με φορεσιά (ίσως παραδοσιακή φορεσιά) και από ότι φαίνεται φοράει και ποδιά. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι από μικρή ηλικία τα κορίτσια βοηθούσαν στις οικιακές εργασίες και το μαγείρεμα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι δεν φοράει παπούτσια και τα πόδια του είναι γυμνά. Παράλληλα το αγοράκι είναι εξίσου πολύ απλά ντυμένο με ένα καρό πουκάμισο και μαύρο παντελόνι. Ο στρατιώτης φορά την σέρβικη στρατιωτική στολή και με το δεξί του χέρι κρατά το όπλο του. Το όπλο αποτελεί το μοναδικό τεχνούργημα που απεικονίζεται στη φωτογραφία. Επίσης, ο άνδρας που στέκεται στα δεξιά της φωτογραφίας είναι μαυροντυμένος με μουστάκι και φοράει κάτι σαν γκέτες. Σύμφωνα με την ενδυμασία τους προκύπτει ότι κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση πιθανόν είναι χαμηλή αλλά και ότι είναι φθινόπωρο καθώς είναι σχετικά ζεστά ντυμένοι. Τέλος, τα λουλούδια (αγριολούλουδα) που προσφέρουν τα παιδιά στον στρατιώτη είναι τα μόνα φυτά στην εικόνα και σίγουρα έχουν συμβολικό χαρακτήρα.
-
Ο σερβικός ανεφοδιασμός μέσα από τις πίστες του Μοναστηριού Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε τον σερβικό ανεφοδιασμό μέσα από τις πίστες του Μοναστηριού. Το γεγονός αυτό διαδραματίζεται στην Αχλάδα δηλαδή σε ένα χωριό της Φλώρινας . Αρχικά , όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον θα λέγαμε ότι το γεγονός διαδραματίζεται σε πεδινή ανοιχτή περιοχή και ότι στην εικόνα υπάρχουν δένδρα , χώματα, χόρτα και βουνά . Επίσης , παρατηρούμε ότι στην φωτογραφία υπάρχουν δύο κάρα που πηγαίνουν και τέσσερα κάρα που φεύγουν από κάπου , τα οποία αυτά κάρα τα τραβάνε άλογα . Τα κάρα πάνω τους έχουν από έναν οδηγό για να κατευθύνει το άλογο και από διάφορα εφόδια . Οι άνδρες της φωτογραφίας είναι γύρω στην ηλικία των 50 ετών και φοράνε καπέλο, μπότες , παντελόνι και κάποιο είδος πουκάμισου. Η ενδυμασία τους μαρτυρά την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση η οποία φαίνεται να είναι φτωχή και απλοϊκή. Τα πρόσωπα της φωτογραφίας δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε . Επιπλέον , παρατηρούμε ότι το έδαφος έχει μπάρες με νερά δηλαδή λακούβες με νερό και αυτό δείχνει ότι εκείνη την ημέρα έβρεξε . Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Στα σερβοελληνικά σύνορα (Νοέμβριος 1916). Σερβικές προμήθειες μέσα από τις πίστες του Μοναστηριού Στην συγκεκριμένη φωτογραφία παρατηρούμε τις σερβικές προμήθειες μέσα από τις πίστες του Μοναστηριού που τις μεταφέρουν ένα καραβάνι με κάρα που τα τραβάνε από δύο άλογα και όπου τα κάρα πάνω τους έχουν από έναν οδηγό για να κατευθύνει τα άλογα αλλά και τις σερβικές προμήθειες . Στην φωτογραφία παρατηρούμε ότι υπάρχουν δένδρα , χωματόδρομος και βουνά. Τα πρόσωπα της φωτογραφίας αλλά και την κατεύθυνση του φακού δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε . Η ενδυμασία των ανδρών που είναι πιο ορατοί στην φωτογραφία είναι το καπέλο , το σακάκι , το παντελόνι και πιθανόν να είναι γύρω στην ηλικία των 50 ετών . Η ενδυμασία τους μαρτυρά την απλή και φτωχή κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση . Τέλος η εποχή του χρόνου που πιστεύουμε ότι διαδραματίζεται το γεγονός είναι το φθινόπωρο.
-
Ταφή ενός Σέρβου στρατιώτη (3) Στη συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζονται εννέα άνδρες μέσης ηλικίας οι οποίοι είναι συγκεντρωμένοι σε μία περιοχή της Μελίτης (πρώην Vostaran) στην οποία φαίνεται να θάβουν τους νεκρούς του πολέμου. Η περιοχή αυτή φαίνεται να είναι κάπου έξω από το κέντρο του χωριού καθώς στο σκηνικό δεν διακρίνονται στοιχεία ανθρωπογενούς χαρακτήρα όπως οικισμοί και κτίρια. Το μόνο στοιχείο ανθρωπογενούς χαρακτήρα είναι ένας πέτρινος τοίχος ο οποίος μπορεί να περιβάλλει την αυλή κάποιου σπιτιού. Ωστόσο, είναι λίγο απίθανο το νεκροταφείο να είναι τόσο κοντά σε σπίτι καθώς συνηθίζεται τα νεκροταφεία να βρίσκονται σε μία πιο απομακρυσμένη περιοχή. Ακόμη, παρατηρείται «φτωχή» βλάστηση στο τοπίο γεγονός που μαρτυρά την εποχή της λήψης που είναι το Φθινόπωρο (Νοέμβριος). Τα μόνα φυτά που υπάρχουν είναι λίγα ξερά χόρτα και δέντρα χωρίς φύλλωμα. Στην φωτογραφία αυτή παρατηρούνται επίσης, περίπου έξι χωμάτινοι τάφοι. Θα λέγαμε ότι πρόκειται για ένα «πρόχειρο» νεκροταφείο. Όλοι οι τάφοι φέρουν επάνω τους σταυρό που αποτελεί σύμβολο του Χριστιανισμού. Επίσης, η φωτογραφία ανήκει στην σειρά φωτογραφιών με τίτλο: Στρατός της Ανατολής με διοικητή τον στρατηγό Sarrail. Ο λεγόμενος Στρατός της Ανατολής του Sarrail αποτελούταν από Γάλλους στρατιώτες καθώς και στρατιώτες από τις αποικίες τις Γαλλίας. Για αυτό το λόγο στη φωτογραφία βλέπουμε και τρεις έγχρωμους άνδρες, δηλαδή με πιο σκούρο χρώμα δέρματος συγκριτικά με τους υπόλοιπους. Από τη λεζάντα πληροφορούμαστε ότι το περιστατικό που απεικονίζεται αφορά την ταφή ενός Σέρβου στρατιώτη. Όπως είναι γνωστό οι Σέρβοι είναι κυρίως
Ορθόδοξοι Χριστιανοί στο θρήσκευμα όπως και ένα μεγάλο μέρος των Γάλλων. Συνεπώς, είναι λογική η ύπαρξη σταυρών επάνω στους τάφους καθώς και η τέλεση μυστηρίου από παππά, ο οποίος εντοπίζεται και στη φωτογραφία. Ο παππάς γίνεται αντιληπτός κυρίως από την ενδυμασία του που αποτελείται από ράσα και μακρύ παλτό αλλά και από τα πιο μακριά μαλλιά και μούσια του. Η ενδυμασία των υπολοίπων είναι παρόμοια και αποτελείται από καθημερινά, απλά και ζεστά ρούχα τα οποία αποδεικνύουν την χαμηλή κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση. Επιπλέον, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο νεκρός βρίσκεται ξαπλωμένος στο έδαφος και σκεπασμένος με ύφασμα. Ενώ λοιπόν, ο παππάς με τους υπόλοιπους πέντε τελούν το μυστήριο της κηδείας, λίγο πιο δίπλα παρατηρείται ένας έγχρωμος άνδρας σκυμμένος επάνω σε ένα μνήμα και άλλοι δύο να σκάβουν με τη βοήθεια φτυαριού. Πιθανόν ο έγχρωμος άνδρας να θρηνεί ή ακόμη και να σκάβει για τη δημιουργία τάφου. Η αυθόρμητη στάση των εικονιζόμενων καθώς και το γεγονός ότι κανένας δεν κοιτάζει στον φακό συνηγορούν ότι η λήψη δεν είναι σκηνοθετημένη. Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι κατά κανόνα τα μνήματα «κοιτάζουν» στην Ανατολή συμπεραίνουμε ότι ο φωτογραφικός φακός είναι στραμμένος ανάμεσα σε Βορρά και Δύση. Τέλος, επάνω στη φωτογραφία παρατηρείται η ύπαρξη μίας σημείωσης. Ίσως πρόκειται για κείμενο ή κωδικό που παραπέμπει σε κάποια αρίθμηση καταλόγου για την αρχειοθέτηση του φωτογραφικού υλικού.
-
Ταφή ενός Σέρβου στρατιώτη (2) Στη συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζονται έντεκα άνδρες σε μία τοποθεσία με πολλούς χωμάτινους τάφους στο χωριό Μελίτη (πρώην Vostaran). Στο σκηνικό παρατηρούμε μεγάλες εκτάσεις γης χωρίς βλάστηση και μπροστά χωμάτινο έδαφος με πέτρες και ελάχιστα ξερά χόρτα που συνάδουν με την εποχή λήψης (Φθινόπωρο). Ακόμη, υπάρχουν πολλοί χωμάτινοι τάφοι ο ένας δίπλα στον άλλο, χωρισμένοι μεταξύ τους με πέτρες. Ωστόσο στη δεξιά μεριά της φωτογραφίας παρατηρούνται πιο πρόσφατοι τάφοι καθώς το χώμα δεν έχει προλάβει να «κάτσει» και δεν υπάρχουν γύρω τους πέτρες. Παράλληλα, οι στοίβες από χώμα μαρτυρούν ότι υπάρχουν κι άλλοι νεκροί που πρέπει να θαφτούν. Σε όλους τους τάφους όμως ανεξαιρέτως, υπάρχει από ένας λευκός σταυρός, σύμβολο του χριστιανισμού. Η λήψη δεν φαίνεται σκηνοθετημένη καθώς είναι αρκετά μακρινή και δεν μπορούν να διακριθούν καθαρά τα πρόσωπα και οι εκφράσεις τους, κανένας άνδρας δεν κοιτάζει προς τον φακό και η στάση τους διακρίνεται από αυθορμητισμό. Για παράδειγμα, στο αριστερό μέρος της φωτογραφίας παρατηρούμε έναν άνδρα που περπατάει και έχει φωτογραφηθεί ο μισός ενώ λίγο πιο δίπλα έναν άνδρα ο οποίος φαίνεται ελάχιστα καθώς βρίσκεται μέσα στον λάκκο. Παρατηρώντας πιο προσεκτικά, βλέπουμε κοντά στο κεφάλι του ένα αντικείμενο που μοιάζει με το τέλος ενός φτυαριού. Πιθανόν λοιπόν αυτός ο άνδρας να σκάβει για να προετοιμάσει τον τάφο κάποιου νεκρού Σέρβου στρατιώτη. Το ίδιο φαίνεται να κάνουν και άλλοι δύο στρατιώτες λίγο πιο πέρα. Ο ένας από αυτούς στέκεται όρθιος με την πλάτη γυρισμένη στο φακό (στοιχείο ότι η φωτογραφία δεν έχει σκηνοθετηθεί) κρατώντας στα χέρια του ένα φτυάρι ενώ ο άλλος είναι σκυμμένος και πιθανόν σκάβει. Συγχρόνως με τους στρατιώτες που προετοιμάζουν τους τάφους των νεκρών, παρατηρούμε και πέντε ακόμη άνδρες, μάλλον μεσήλικες, να στέκονται όρθιοι κοιτώντας προς τα κάτω. Από ό,τι μπορούμε να καταλάβουμε, ο ένας από αυτούς είναι παππάς αφού φορά ράσα. Το περιστατικό που απεικονίζεται λοιπόν, σύμφωνα και με την λεζάντα, είναι η κηδεία ενός Σέρβου στρατιώτη. Παρατηρούμε ότι ο παππάς στέκεται πάνω από τον νεκρό, ο οποίος βρίσκεται ξαπλωμένος στο έδαφος και από πάνω του έχει έναν λευκό σταυρό, και λογικά διαβάζει το ευαγγέλιο τελώντας κάποια τελετή για την ανάπαυση του νεκρού. Η ενδυμασία των εικονιζόμενων είναι παρόμοια. Ο μόνος που ξεχωρίζει έντονα είναι ο παππάς, ο οποίος φορά ράσα. Όλοι οι υπόλοιποι είναι παρόμοια ντυμένοι, με απλά και ζεστά ρούχα. Η ενδυμασία τους μαρτυρά ότι πιθανώς πρόκειται για ανθρώπους χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και ότι η εποχή λήψης είναι το Φθινόπωρο και πιο συγκεκριμένα στις 30 Νοεμβρίου του 1916. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι άνδρες που στέκονται πάνω από τον νεκρό έχουν βγαλμένο το καπέλο τους και το κρατούν στο χέρι. Ίσως ως ένδειξη σεβασμού. Χρησιμοποιώντας επίσης τα μνήματα ως σημάδια προσανατολισμού και γνωρίζοντας ότι «κοιτάνε» προς την Ανατολή, καταλήγουμε ότι ο φωτογραφικός φακός είναι στραμμένος προς το Νότο. Τέλος, στην άκρη της φωτογραφίας παρατηρούμε σημειωμένους κάποιους αριθμούς που πιθανόν να αντιστοιχούν σε κάποια αρίθμηση καταλόγου για την καλύτερη οργάνωση και αρχειοθέτηση των φωτογραφιών.
-
Ταφή ενός Σέρβου στρατιώτη (1) Στη φωτογραφία παρατηρούμε 10 άνδρες (μέσης ηλικίας όσο μπορούμε να διακρίνουμε) εκ των οποίων ο ένας είναι νεκρός (ξαπλωμένος στο έδαφος). Πρόκειται για στρατιώτες (μάλλον Σέρβους) οι οποίοι είναι παρόμοια ντυμένοι και μάλλον χαμηλής προς μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ειδικότερα, φορούν καπέλα και είναι ζεστά ντυμένοι καθώς η λήψη πραγματοποιήθηκε Νοέμβριο. Το περιστατικό που απεικονίζεται είναι η ταφή ενός Σέρβου στρατιώτη. Βλέπουμε λοιπόν, έναν άνδρα να προετοιμάζει τον λάκκο πιθανόν με κάποιο φτυάρι που δεν φαίνεται γιατί έχει γυρισμένη την πλάτη του στον φακό. Συγχρόνως, τέσσερεις άνδρες είναι σκυμμένοι πάνω από τον νεκρό στρατιώτη και φαίνεται να προσπαθούν να τον σηκώσουν ώστε να τον τοποθετήσουν μέσα στον λάκκο ενώ οι υπόλοιποι τέσσερεις στέκονται όρθιοι κοιτώντας προς τον νεκρό. Οι τρεις από αυτούς έχουν τα χέρια τους σταυρωμένα ενώ ο τέταρτος το ένα χέρι του τοποθετημένο στη μέση και από όσο φαίνεται στο στόμα του έχει ένα τσιγάρο. Η στάση τους υποδηλώνει ότι περιμένουν να γίνει η ταφή ενώ τυχόν εκφράσεις τους είναι δυσδιάκριτες. Ακόμη, η φωτογραφία δεν φαίνεται να έχει σκηνοθετηθεί καθώς κανείς δεν κοιτάζει στον φακό και οι περισσότεροι έχουν γυρισμένη την πλάτη τους, όμως η παρουσία του φωτογράφου σίγουρα είναι αντιληπτή. Δίπλα από τους εικονιζόμενους παρατηρούμε επίσης, κι άλλους χωμάτινους τάφους τον έναν δίπλα στον άλλο, οι οποίοι είναι διαχωρισμένοι μεταξύ τους με πέτρες και κάθε ένας έχει στο πάνω μέρος του από έναν λευκό σταυρό. Δεδομένου ότι στα νεκροταφεία ο επιμέτωπος σταυρός αποτελεί ένδειξη της δύσης και το επιπόδιον του μνήματος δείχνει την ανατολή μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η κατεύθυνση του φακού δείχνει την Δύση, μπροστά από τους τάφους η Ανατολή, δεξιά στη φωτογραφία ο Βορράς και αριστερά ο Νότος. Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά, σε συνδυασμό με τη σκιά του άνδρα που βρίσκεται στα δεξιά η ώρα της ημέρας πιθανόν να είναι πρωί ή νωρίς το μεσημέρι. Τέλος, στο βάθος της φωτογραφίας παρατηρούμε μεγάλες εκτάσεις γης που χωρίζονται από χωματόδρομους.
-
Οι άνδρες του πυροβολικού κατασκευάζουν ένα ανάχωμα για να προετοιμάσουν το μέρος Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει πολλούς άνδρες, μέσης ηλικίας, συγκεντρωμένους κυκλικά να εκτελούν μία εργασία και έναν άνδρα επάνω σε άλογο πιθανόν να τους εποπτεύει. Όπως πληροφορούμαστε από την λεζάντα, πρόκειται για άνδρες του πυροβολικού, οι οποίοι κατασκευάζουν ένα ανάχωμα για να προετοιμάσουν το μέρος. Μερικοί είναι σκυμμένοι και σκάβουν μέσα στο ανάχωμα ενώ άλλοι βρίσκονται όρθιοι έξω από το ανάχωμα και κοιτούν προς αυτό έχοντας γυρισμένη πλάτη στο φακό. Παρατηρούμε ότι είναι ντυμένοι με παρόμοια στολή, φορούν γαλότσες, καπέλα ή κράνη και κρατούν εργαλεία όπως τσάπες και φτυάρια για την κατασκευή του αναχώματος. Η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση δεν είναι πολύ φανερή αλλά το πιθανότερο να είναι χαμηλή ή μέτρια. Ακόμη, η λήψη θα μπορούσε να θεωρηθεί σκηνοθετημένη καθώς δύο άνδρες εκ των εικονιζόμενων κοιτούν προς τον φακό. Αυτοί οι δύο φαίνεται να μην βοηθούν στην κατασκευή του αναχώματος. Εντύπωση προκαλεί ο άνδρας που βρίσκεται επάνω στο άλογο, ο οποίος έχει χαλαρή στάση σώματος, έχει στο στόμα του μία πίπα και κρεμασμένο επάνω του ένα παγούρι, πιθανόν γεμισμένο με νερό ή ποτό. Επίσης, παρατηρώντας καλύτερα τον άνδρα που κοιτά στο φακό και είναι δίπλα στο άλογο, βλέπουμε στον ώμο του ένα σήμα. Έτσι θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι οι δύο αυτοί άνδρες κατέχουν κάποιο αξίωμα και βρίσκονται εκεί για να εποπτεύουν το έργο. Επιπρόσθετα, η κατασκευή αναχώματος χρησιμεύει κυρίως στην πρόληψη πλημμυρών και γίνεται κοντά σε ακτές ποταμιών και λιμνών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν υπάρχει κάποιο ποτάμι τόσο κοντά οπότε ίσως το ανάχωμα αυτό να έχει σκοπό την συσσώρευση νερού για διάφορες χρήσεις όπως την κάλυψη αναγκών των ανθρώπων της περιοχής για πόσιμο νερό ή για αγροτικές εργασίες. Στην υπόθεση αυτή βοηθά ακόμα το νάιλον-μουσαμάς που φαίνεται στο πίσω μέρος του αναχώματος που ίσως τοποθετηθεί επάνω από το χώμα προκειμένου το νερό που θα μαζευτεί από τις βροχές να μην λερωθεί. Από την άλλη, ίσως πρόκειται για προετοιμασία του εδάφους για ταφή νεκρών στρατιωτών και κάτω από αυτό υπάρχουν νεκροί στρατιώτες. Τέλος, στο φόντο παρατηρούμε την ύπαρξη πολλών δέντρων, των οποίων το φύλλωμα απουσιάζει δικαιολογώντας την εποχή του χρόνου που είναι χειμώνας και πιο συγκεκριμένα Δεκέμβριος.
-
Στο καταφύγιο Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει τέσσερεις άνδρες, μάλλον στρατιώτες, μέσα σε ένα κτίριο, πιθανόν να αποτελεί κάποιο προσωρινό καταφύγιο στο οποίο ξεκουράζονταν. Οι τρεις κάθονται γύρω από μία φωτιά για να ζεσταθούν (ίσως τζάκι ή κάτι παρόμοιο) και ο άλλος άνδρας κάθεται στη γωνία δίπλα σε ένα τραπέζι. Κρίνοντας από τη στάση του σώματος τους η οποία είναι αυθόρμητη και καθόλου στημένη, εικάζω πως η φωτογραφία δεν είναι σκηνοθετημένη. Αρκετά χαρακτηριστική είναι η κίνηση του άνδρα στα αριστερά που απλώνει τα χέρια του στη φωτιά προκειμένου να τα ζεστάνει, μία κίνηση που συνήθως κάνουμε όλοι μας καθημερινά. Επίσης, ο συγκεκριμένος άνδρας έχει οπτική επαφή με εκείνον που βρίσκεται στα δεξιά του. Αυτό μπορεί να υποδεικνύει κάποιο είδος επικοινωνίας. Μπορεί για παράδειγμα να συζητούν μεταξύ τους. Παράλληλα οι άλλοι δύο άντρες κοιτούν αφηρημένα και έχουν χαλαρή στάση σώματος. Επιπρόσθετα, παρατηρούμε ότι δεν κάθονται σε καρέκλα όπως θα περιμέναμε αλλά σε «αυτοσχέδια» σκαμπό από άλλα αντικείμενα ή ξύλο. Ακόμη, από το λίγο που διακρίνονται τα πρόσωπα τους γίνεται αντιληπτό ότι είναι σχετικά νέοι πάνω από 30 ετών. Όλοι τους έχουν μουστάκι και φορούν καπέλο πράγμα που την εποχή εκείνη ήταν πολύ σύνηθες. Αναφορικά με την ενδυμασία τους, παρατηρούμε ότι φορούν χειμωνιάτικα ρούχα όπως: μακριά παντελόνια, μακριές μπλούζες, παλτό και ζακέτα αλλά και παπούτσια (αρβύλες). Αυτά τα στοιχεία σε συνδυασμό με το ότι πολλά ρούχα τους είναι μπαλωμένα μαρτυρούν ότι η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση είναι χαμηλή. Όπως πληροφορούμαστε από τα στοιχεία της φωτογραφίας, η λήψη πραγματοποιήθηκε Νοέμβριο και άρα χειμώνα (γι’ αυτό και η φωτιά). Τέλος, βλέπουμε πολλά αντικείμενα κρεμασμένα στους τοίχους με καρφιά αλλά και ένα παράθυρο το οποίο φαίνεται να είναι κλειστό. Τα περισσότερα από αυτά τα αντικείμενα μοιάζουν με τσάντες/ πουγκιά που κρέμονται από τα λουριά τους.
-
Η γέφυρα πάνω από το Sakuleva που γκρεμίστηκε από τους Βούλγαρους Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει τόσο στοιχεία ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, όπως είναι η γέφυρα, όσο και στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος όπως ποτάμι, δέντρο, όχθες ποταμού και βλάστηση. Όπως γίνεται γνωστό από την λεζάντα αλλά και από αυτό που βλέπουμε, πρόκειται για μία ξύλινη γέφυρα στηριγμένη σε πέτρινα στηρίγματα η οποία διευκόλυνε την διέλευση του ποταμού Σακουλέβα και γκρεμίστηκε από τους Βουλγάρους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της φωτογραφίας η λήψη πραγματοποιήθηκε τον μήνα Δεκέμβριο και άρα χειμώνα, γεγονός που εξηγεί την φτωχή βλάστηση και το δέντρο χωρίς φύλλα. Επίσης, η λήψη έγινε στο φως της ημέρας και η λήψη του φακού επικεντρώνεται στο σημείο της γκρεμισμένης γέφυρας. Τέλος, πίσω από την γέφυρα και το δέντρο στο φόντο, αχνοφαίνεται στα αριστερά μία σκιά σαν βουνό και πιο δεξιά δύο σκιές που παραπέμπουν σε ανθρώπους. Ωστόσο, η μακρινή λήψη σε συνδυασμό με την ανάλυση της φωτογραφίας δεν μας επιτρέπει να το υποστηρίξουμε με σιγουριά.
-
Μακεδόνες που αναζητούν παράσιτα στα μαλλιά των παιδιών τους Στη συγκεκριμένη φωτογραφία διακρίνουμε δύο ενήλικες γυναίκες και τρία μικρά παιδιά να κάθονται στο έδαφος μπροστά από έναν πέτρινο τοίχο. Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη καθώς διακρίνεται από αυθορμητισμό αφού δεν κοιτούν όλα τα πρόσωπα τον φωτογράφο αλλά μόνο τα δύο παιδάκια στα δεξιά ενώ παράλληλα το κοριτσάκι στα αριστερά έχει γυρισμένη την πλάτη του και οι δύο γυναίκες κοιτούν αφηρημένα σε άλλη κατεύθυνση. Η μία από τις δύο γυναίκες που βρίσκεται στα αριστερά της φωτογραφίας πιθανόν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας σύμφωνα με την όψη του προσώπου της και τα πιο σκούρα ρούχα της. Επίσης, τα δύο από τα τρία παιδιά είναι κορίτσια και το τρίτο παιδί αγόρι που φαίνεται να είναι ηλικιακά λίγο μεγαλύτερο. Το ντύσιμο των εικονιζόμενων προσώπων υποδηλώνει την κακή/χαμηλή κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση και αυτό το καταλαβαίνουμε και από το γεγονός ότι κάθονται στο έδαφος επάνω στις πέτρες και τα χώματα. Ακόμη, τα παιδιά και η γυναίκα στα δεξιά δεν φορούν παπούτσια και είναι ξυπόλητα σε αντίθεση με την γυναίκα στα αριστερά που κάτι φαίνεται να φοράει στα πόδια της όπως κάλτσες ή παλιά παπούτσια. Όσον αφορά τον τρόπο ντυσίματος τους φαίνεται να φορούν σκούρα χρώματα με επικρατέστερο το μαύρο και το ύφασμα των ρούχων φαίνεται φθηνό και παλιό. Πιο συγκεκριμένα και οι δύο γυναίκες φορούν μαύρο τσεμπέρι και φούστα (χαρακτηριστικά της εποχής). Η εκ των δεξιών φοράει λευκό μακρυμάνικο πουκάμισο με μαύρο γιλέκο και η εκ των αριστερών πιθανόν μαύρη ζακέτα και μαύρη μπλούζα. Τα δύο κοριτσάκια είναι ντυμένα με φορέματα ενώ το αγοράκι με ένα φαρδύ μαύρο παντελόνι κι ένα πιο ανοιχτόχρωμο πουκάμισο που φαίνεται πολυφορεμένο. Σύμφωνα και με την λεζάντα καταλαβαίνουμε ότι η γυναίκα (μάλλον μητέρα των παιδιών) ψάχνει τα μαλλιά των παιδιών για τυχόν παράσιτα όπως ψείρες που ήταν πολύ συχνό φαινόμενο εκείνη την εποχή και ίσως έτσι εξηγείται και το κοντό μαλλί των δύο μικρών κοριτσιών. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως ακόμα και το μικρό αγοράκι ψάχνει τα μαλλιά του μικρού κοριτσιού που πιθανόν να είναι αδερφή του. Επιπρόσθετα, η σκιές στον τοίχο καθώς και το χεράκι του μικρού κοριτσιού μπροστά στα μάτια του μαρτυρούν την παρουσία ήλιου και άρα η λήψη πραγματοποιήθηκε ημέρα. Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της φωτογραφίας η λήψη έγινε Νοέμβριο πράγμα που διαφαίνεται και από το ξεραμένο φυτό που κρέμεται από τον τοίχο.
-
Λεύκα κομμένη από κέλυφος που χρησιμοποιείται για την εγκατάσταση σερβικής τηλεφωνικής γραμμής Στη φωτογραφία βλέπουμε δύο σέρβους στρατιώτες (μέσης ηλικίας) μέσα σε κατεστραμμένο σπίτι, όπου μάλλον κατέφυγαν αφού πιο πριν μια οβίδα έριξε μια λεύκα που στήριζε την τηλεφωνική γραμμή την οποία είχαν εγκαταστήσει ή στην οποία εργάζονταν. Ενδεχομένως να πρόκειται για φωτογραφία που έβγαλαν οι ίδιοι οι στρατιώτες, οι οποίοι, αστειευόμενοι, ήθελαν με τον τρόπο αυτό να δείξουν και να τονίσουν την προχειρότητα των εγκαταστάσεων και το παράδοξο του πολέμου: τι πιο αναμενόμενο από την καταστροφή μιας πρόχειρα εγκατεστημένης τηλεφωνικής γραμμής από οβίδα! Όσον αφορά το σπίτι, πολύ πιθανό να έχει βομβαρδιστεί καθώς έχουν απομείνει μόνο οι πέτρινοι τοίχοι του και κάποια ξύλινα δοκάρια. Πίσω από τους δύο άνδρες υπάρχει ένα άνοιγμα σαν πόρτα εισόδου. Λίγο πιο δεξιά υπάρχει ένα ξύλινο παράθυρο μέσα από το οποίο διακρίνεται η φιγούρα ενός ανθρώπου (πιθανόν άνδρα) ενώ και στα αριστερά της εικόνας διαφαίνεται μία πόρτα. Η συγκεκριμένη λήψη θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι είναι σκηνοθετημένη καθώς και οι δύο εικονιζόμενοι άνδρες έχουν στραμμένο το σώμα τους προς τον φακό και μάλιστα εκείνος που βρίσκεται στα δεξιά της φωτογραφίας έχει στραμμένο και το βλέμμα του. Και οι δύο παρατηρούμε ότι φορούν καπέλο, την ίδια στολή, από κάτω κάτι σαν γκέτες και παπούτσια. Ακόμη, ο ένας μόνο από τους δύο έχει μουστάκι ενώ συγχρόνως φορούν και διαφορετικό καπέλο/μπερέ που ίσως υποδηλώνει κάποια διαφορά στο αξίωμα τους. Γενικότερα λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω δεδομένα η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση δεν πρέπει να είναι ψηλή αλλά ούτε και πολύ χαμηλή. Παρατηρώντας λίγο πιο προσεκτικά βλέπουμε πως ο άνδρας στα δεξιά που κάθεται σταυροπόδι, κρατά ένα σημειωματάριο και μία πένα. Θα μπορούσαμε να πούμε πως κρατά ημερολόγιο της κάθε μέρας και των σημαντικότερων γεγονότων ή κάποιο αρχείο. Επίσης, κρίνοντας από το φως του ήλιου που εισέρχεται από το παράθυρο και το άνοιγμα του κτιρίου, η λήψη σίγουρα πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της ημέρας και μήνα Νοέμβριο (γ ‘αυτό και το ζεστό ντύσιμο των στρατιωτών). Τέλος, κάτω δεξιά ανάμεσα στις πέτρες του τοίχου παρατηρούμε ξεραμένα χόρτα. Αυτό σημαίνει ότι αυτό το κτίριο μάλλον εδώ και καιρό είναι παρατημένο.
-
Κεντρικός δρόμος: Πλακόστρωση του δρόμου Η συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζει την πλακόστρωση ενός κεντρικού δρόμου, του χωριού Νίκη της Φλώρινας. Στην φωτογραφία δεν παρατηρείται σκηνοθεσία, αφού όσοι άνθρωποι απεικονίζονται, δεν φαίνεται να δίνουν βάση στον φακό. Το σημείο λήψης της φωτογραφίας είναι στο κέντρο του δρόμου, με τον φακό να είναι επίσης στραμμένος στην ευθεία του δρόμου. Ο δρόμος είναι χωμάτινος και όσοι άνθρωποι διαφαίνονται καθαρά, είναι άνδρες που εργάζονται. Στα πόδια τους υπάρχουν διάσπαρτα μικρές πλάκες, τις οποίες και χρησιμοποιούν για την υλοποίηση και τελειοποίηση του έργου. Κάποιοι από αυτούς στέκονται όρθιοι, κάποιοι δουλεύουν σκυφτοί και κάποιοι μεταφέρουν υλικά σε καρότσες. Στο βάθος κεντρικά, υπάρχει ένα άλογο, το οποίο σέρνει μια άμαξα. Δεξιά και αριστερά του δρόμου, επεκτείνονται κατοικίες και κτήρια του χωριού. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη την ημέρα και η εποχή του χρόνου είναι ο χειμώνας, γεγονός που υποδηλώνεται από την ενδυμασία των ανθρώπων άλλα και από τα δύο δέντρα στο βάθος αριστερά, στα οποία δεν παρατηρείται φύλλωμα.
-
Γαλλικό νεκροταφείο Στην συγκεκριμένη φωτογραφία προβάλλεται ένα γαλλικό κοιμητήριο. Στον περιβάλλοντα χώρο δεν παρατηρούνται άνθρωποι, όμως γίνονται αντιληπτά, στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, κάποια σπίτια στο βάθος, το κτίριο του νεκροταφείου και τάφοι. Το κτήριο του νεκροταφείου, είναι χτισμένο στην γωνία. Έχει μια κεντρική πόρτα, ελάχιστα μικρά παράθυρα και το στέγαστρό του στηρίζεται σε κορμούς δέντρων. Κάποιοι γαλλικοί τάφοι -αν όχι όλοι- ανήκουν σε στρατιώτες, γεγονός που αποδεικνύεται από τα στρατιωτικά καπέλα τα οποία βρίσκονται κρεμασμένα σε τρείς από αυτούς. Κάθε τάφος είναι περιφραγμένος είτε από κορμούς δέντρων, είτε από τούβλα, είτε από κάγκελα και όλοι οι τάφοι έχουν περιφραχθεί μαζικά με σύρμα. Πάνω σε αυτούς υπάρχουν λουλούδια, στεφάνια και λευκοί σταυροί, με τους τελευταίους να υποδηλώνουν πώς πρόκειται για χριστιανούς. Το νεκροταφείο βρίσκεται στο χωριό Νίκη της Φλώρινας και η φωτογραφία έχει τραβηχτεί την ημέρα. Τέλος, η εποχή του χρόνου είναι ο χειμώνας.
-
Η κατάληψη της Φλώρινας (1917). Οι υπολοχαγοί Escaffre και Martin, επίτροποι του σταθμού Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 170) βλέπουμε δύο λοχαγούς και έναν σταθμάρχη να συνομιλούν στην είσοδο του σιδηροδρομικού σταθμού της Φλώρινας το 1917. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από το ύψος των ανθρώπων που υπάρχουν σε αυτή με σημείο του ορίζοντα να μη μπορεί να προσδιοριστεί εύκολα. Παρατηρούνται αρκετά στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, όπως το βουνό στο βάθος, ο ουρανός, το έδαφος, τα κλαδιά των δέντρων καθώς και στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος όπως το κτήριο του σιδηροδρομικού σταθμού, το κτήριο πίσω και οι ξύλινοι πάσσαλοι. Στη φωτογραφία παρατηρούνται συνολικά τέσσερεις άνθρωποι. Οι τρεις άνθρωποι που βρίσκονται μπροστά από τον σταθμό είναι όλοι άντρες, μεγάλοι σε ηλικία καιέχουν φορέσει στρατιωτικές στολές, ενώ ο τέταρτος άνθρωπος βρίσκεται πάνω σε μια σκιά στην αριστερή πλευρά του σταθμού. Στο περιβάλλον της φωτογραφίας, φαίνονται ξερά κλαδιά δέντρων και ένα μικρό κτίριο στην αριστερή πλευρά της εικόνας. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι φθινόπωρο ή χειμώνας καθώς η ενδυμασία των ανθρώπων και τα μη ανθισμένα δέντρα μαρτυρούν κρύο περιβάλλον.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Ιανουάριος 1917). Άποψη από Λοζάνη Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 169) φαίνεται να αποτυπώνει μια χιονισμένη τοπογραφία με μαύρα σύννεφα στον ουρανό, υποδηλώνοντας κρύο και άσχημες καιρικές συνθήκες. Το δέντρο μπροστά δείχνει να έχει ξερά κλαδιά, πιθανότατα λόγω της κρύας εποχής. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από ψηλό σημείο και κοιτάζει, πιθανόν, προς την δύση. Οι τρεις άνθρωποι που κάθονται δίπλα στο δέντρο φαίνεται να είναι μεσήλικες, δηλαδή κοντά στα 50 χρόνια, άντρες και ντυμένοι με ζεστά ρούχα. Ένας από αυτούς έχει μουστάκι και καπέλο, ενώ οι άλλοι δύο φορούν επίσης καπέλα. Επίσης, ο ένας από αυτούς φαίνεται να τρώει κάτι, ενώ οι υπόλοιποι συζητούν μεταξύ τους. Ένας από αυτούς κρατάει ένα τσιγάρο και φαίνεται να ετοιμάζεται να το ανάψει, ενώ οι άλλοι δύο συζητούν. Ένας από τους κυρίους καθίστει πάνω σε μια πέτρα, ενώ ο τρίτος τρώει κάτι. Το δέντρο μπροστά τους έχει ξερά κλαδιά, πιθανότατα από το κρύο του περιβάλλοντος. Η φωτογραφία παρουσιάζει στοιχεία κυρίως από το φυσικό περιβάλλον, όπως ο ουρανός, το βουνό, τα χιόνια, τα δέντρα, το έδαφος, το χώμα, η πάχνη και η ομίχλη ενώ δεν φαίνεται να έχει στοιχεία από το ανθρωπογενές περιβάλλον παρά μόνο ανθρώπινες παρουσίες.
-
Στους δρόμους της Φλώρινας (1916). Μουσουλμάνες στην αγορά της Φλώρινας Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 168) παρατηρούμε κάποιες γυναίκες να κάθονται στην άκρη ενός δρόμου και να συζητούν καθώς κοιτούν η μια την άλλη. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από χαμηλό σημείο, περίπου στο ύψος που βρίσκεται το χερούλι της πόρτας από πίσω τους και έχει φόντο ένα ξύλινο χτίσμα με πέτρινα θεμέλια. Παρατηρούμε στοιχεία κυρίως από το ανθρωπογενές περιβάλλον όπως τα κτήρια, ο δρόμος, τα ρούχα και τους πάγκους αλλά όχι από το φυσικό περιβάλλον. Πρόκειται για μουσουλμάνες γυναίκες, 8 στο σύνολο με ένα κοριτσάκι μικρό στα αριστερά, μεγάλες σε ηλικία πάνω από 70 χρόνια στην αγορά της Φλώρινας το 1916. Ας υποθέσουμε ότι απεικονίζει γυναίκες που φορούν παραδοσιακές μουσουλμανικές ενδυμασίες και βρίσκονται σε μια αγορά. Η αγορά απεικονίζεται σε μια κεντρική πλατεία, με κτίρια και καταστήματα στο παρασκήνιο. Η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη και παρουσιάζει ένα ιστορικό στιγμιότυπο από τη ζωή της πόλης της Φλώρινας στην αρχή του 20ού αιώνα. Η εποχή του χρόνου μοιάζει να είναι ανοιξη καθώς τα ρούχα τους είναι μακριά αλλά όχι χοντρά.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Ιανουάριος 1917). Η γέφυρα πρόσβασης Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 167) παρατηρούμε μια μεγάλη αυτοσχέδια γέφυρα, χωρίς ιδιαίτερη ποιότητα κατασκευής και τρείς ανθρώπους πάνω της να την διασχίζουν. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από χαμηλό σημείο, περίπου στο ύψος που αρχίζει η σκάλα της γέφυρας και δείχνει προς την δύση. Παρατηρούνται στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, όπως η γέφυρα και του φυσικού περιβάλλοντος όπως ο ουρανός, το έδαφος, τα χόρτα, το βουνό, τα χιόνια, τα δέντρα και το ποτάμι. Οι άνθρωποι είναι τρείς, όλοι άντρες όπως μαρτυρά η ενδυμασία τους που είναι ρούχα σκουρόχρωμα της εποχής, μπότες, παλτά και καπέλα, Ο ένας μάλιστα κρατάει και μια τσάντα. Το ύφος τους δεν διακρίνεται εύκολα αλλά είναι σίγουρα σκεπτικό καθώς περπατούν με σκυμμένο το κεφάλι και η στάση τους είναι όρθια και με κλίση προς τα μπρος. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς οι άνθρωποι φορούν χοντρά ρούχα και παλτά.
-
Στον τομέα της Φλώρινας (Ιανουάριος 1917). Ημιτελής γέφυρα λόγω της προέλασης της τοποθεσίας των στρατευμάτων μας Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 166) παρατηρούμε ένα τοπίο σχεδόν κενό με μια ξύλινη γέφυρα η οποία έμεινε ημιτελής λόγω προέλασης των γαλλικών στρατευμάτων. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από χαμηλό σημείο, περίπου στο ύψος που αρχίζει η γέφυρα και δείχνει, πιθανόν, προς την δύση όπως μαρτυρά το έντονο άσπρο χρώμα. Δεν παρατηρούνται άνθρωποι, παρατηρούνται όμως στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, όπως είναι η γέφυρα, καθώς και στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος όπως είναι το έδαφος, το ποτάμι, ο ουρανός, τα δέντρα, οι πέτρες, τα χόρτα. Η γέφυρα μοιάζει να χτίστηκε για να αντέχει να κρατά βαρύ φορτίο καθώς αποτελείται από χοντρούς κορμούς δέντρου και πέτρες για καλό στερέωμα. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς τα χόρτα φαίνονται να έχουν ξεραθεί και τα δέντρα δεν είναι ανθισμένα.
-
Στο δρόμο από Κοριτζά προς Φλώρινα (Ιανουάριος 1917). Το χωριό που κατέλαβαν οι Ζουάβες (υποτίθεται) Στη συγκεκριμένη φωτογραφία (Εικόνα 165) παρατηρούμε κάποιους ανθρώπους να είναι συγκεντρωμένοι μπροστά από μια γέφυρα με φόντο κτήρια και μια εκκλησία. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από το ύψος των ανθρώπων που υπάρχουν σε αυτή. Παρατηρούνται αρκετά στοιχεία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, όπως η γέφυρα, τα σπίτια, η εκκλησία και οι μεγάλες κολώνες, καθώς και του φυσικού περιβάλλοντος, όπως τα βουνά, ο ουρανός, το έδαφος, το ποτάμι, οι πέτρες, τα δέντρα, τα χιόνια. Οι άνθρωποι στη φωτογραφία είναι οχτώ στο σύνολο (αχνοφαίνεται μια ανθρώπινη φιγούρα στο βάθος αριστερά στην είσοδο της εκκλησίας), όλοι άντρες καθώς φορούν αντρικά ρούχα της εποχής, σκουρόχρωμα φαρδιά ρούχα με μπότες και παλτά. Το ύφος τους είναι σοβαρό και σκοτεινό, η στάση τους είναι όρθια, σε στάση ανάπαυσης και κοιτούν όλοι προς την κάμερα. Η εποχή του χρόνου πρέπει να είναι χειμώνας η φθινόπωρο καθώς οι άνθρωποι φορούν χοντρά ρούχα και παλτά.
-
Οι κουζίνες Η φωτογραφία αυτή έχει ληφθεί στο χωριό Νίκη της Φλώρινας. Βρισκόμαστε στο μέτωπο του Μοναστηρίου και απεικονίζεται το ιταλικό στράτευμα να μαγειρεύει. Συγκεκριμένα βλέπουμε τις εστίες τις κουζίνας . Ένας στρατιώτης , που βρίσκεται πλάτη στον φωτογράφο προσπαθεί μάλλον να ελέγξει την φωτιά καθώς όπως διακρίνεται έχει δημιουργηθεί καπνός , ενώ ένας άλλος στα δεξιά σπεύδει να τον βοηθήσει. Στο έδαφος διακρίνεται και ένα εργαλείο , ίσως επειδή επισκεύαζαν τις εστίες μαγειρέματος. Αριστερά της φωτογραφίας διακρίνουμε τα καζάνια που χρησιμοποιούσαν για το μαγείρεμα. Ο στρατιώτης μπροστά στην κάμερα φαίνεται ότι απλά παρατηρεί. Έχει μια αμήχανη στάση , ενδεχομένως επειδή έχει αντιληφθεί τον φωτογράφο. Το υπόλοιπο στράτευμα βρίσκεται πίσω από τους καπνούς και από ότι φαίνεται συζητάνε μεταξύ τους ή κουβαλάνε και μεταφέρουν κάποια από τα πράγματα που βρίσκονται στο έδαφος . Σχετικά με την ενδυμασία των στρατιωτών, παρόλο που είναι Δεκέμβριος δεν φαίνεται να φορούν χοντρά ρούχα. Βέβαια , στο σημείο που βρίσκονται δημιουργούνταν ζέστη από την εστία μαγειρέματος . Στο δεξί μέρος της φωτογραφίας διακρίνεται ένας αριθμός , οπότε συμπεραίνεται ότι η φωτογραφία ανήκε ενδεχομένως σε κάποια συλλογή.
-
Στρατιώτης Ανναμίτης περιποιείται τον εαυτό του Ο άνθρωπος της φωτογραφίας είναι άποικο κρατούμενος των Γάλλων από το Βιετνάμ. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος φαίνεται να γνωρίζει ότι κάποιος τον βγάζει φωτογραφία και κοιτάζει την κάμερα με απελπισία και αγανάκτηση. Είναι ντυμένος ελαφριά δηλαδή φοράει απλώς μια μπλούζα, ένα παντελόνι και παπούτσια, γεγονός που κινεί την περιέργεια καθώς στη λεζάντα αναγράφεται ότι η εποχή της φωτογραφίας είναι Ιανουάριος του 1917 σε μια περιοχή της Φλώρινας. Το φύλλωμα των δέντρων αλλά και γενικότερα η βλάστηση επιβεβαιώνει την συγκεκριμένη εποχή. Αναλυτικότερα, η φωτογραφία απεικονίζει έναν άνδρα λεγόμενο Αναμίτη (annamese) που πλένει το πρόσωπο του. Ο συγκεκριμένος άνδρας βρίσκεται στο μέρος που πλενόταν οι Ανναμίτες και ετοιμαζόταν να πλύνει το πρόσωπό του. Αυτό το γεγονός επιβεβαιώνεται καθώς μπροστά από τον άνδρα εντοπίζεται ένας κουβάς γεμάτος με νερό και στο χέρι του κρατάει μια βρεγμένη πετσέτα προκειμένου να βρέξει το πρόσωπο του. Επίσης, γύρω από τον κουβά υπάρχουν νερά και το έδαφος είναι βρεγμένο. Επιπροσθέτως, παρατηρείται ότι πίσω από τον άνδρα υπάρχει μια συστάδα από πέτρες όπου ενδεχομένως κατευθύνουν τα νερά. Ακόμη, αξίζει να σημειωθεί ότι πάνω από τις πέτρες υπάρχει μια λεκάνη αναποδογυρισμένη και ένα κιβώτιο. Τέλος, στο βάθος της φωτογραφίας διακρίνονται τρία σπίτια.
-
Ανναμίτες Στην φωτογραφία απεικονίζονται έξι άνδρες οι οποίοι είναι Βιετναμέζικης καταγωγής. Αυτό είναι φανερό από το χρώμα του δέρματος αλλά και από τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους όπως είναι τα σκιστά μάτια. Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι κάποιος εκείνη τη στιγμή τους βγάζει φωτογραφία και κοιτάζουν την κάμερα με περιέργεια. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι δύο άτομα είναι ακριβώς πίσω από τα δύο άτομα που φαίνονται μπροστά για αυτό και δεν είναι εφικτό να διακριθεί καθαρά το ανάστημά τους. Παρόλα αυτά, είναι φανερό ότι δεν κοιτάζουν την κάμερα και συνομιλούν μεταξύ τους. Ακόμη, παρατηρείται ότι από τα έξι άτομα της φωτογραφίας τα τρία φοράνε καπέλο και τα άλλα τρία δεν φοράνε. Επίσης, ένα άτομο φοράει παλτό ενώ οι υπόλοιποι είναι πιο ελαφριά ντυμένοι. Οι άνθρωποι αυτοί λεγόμενοι αλλιώς και Ανναμίτες ήταν άποικοι των Γάλλων δηλαδή ήταν αποικιακό στράτευμα του Γαλλικού στρατού (στρατιά της Ανατολής). Από τις εκφράσεις των προσώπων τους διακρίνεται η ταλαιπωρία και η θλίψη στο βλέμμα τους. Η εποχή της φωτογραφίας είναι χειμώνας και συγκεκριμένα Φεβρουάριος του 1917. Αυτό επιβεβαιώνεται από το φύλλωμα των δέντρων αλλά και από την ενδυμασία των ανθρώπων. Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία είχε τραβηχτεί στο μέρος όπου πλενόταν οι Ανναμίτες για αυτό και στο βάθος της φωτογραφίας διακρίνεται ένας κουβάς και το έδαφος φαίνεται βρεγμένο.
-
Καταφύγιο σε έναν κορμό δέντρου στα βουνά Η συγκεκριμένη φωτογραφία αποτυπώνει έναν άνδρα κρυμμένο μέσα στον κορμό ενός πολύ μεγάλου δέντρου που διαβάζει ένα γράμμα. Από την έκφρασή του προσώπου του φαίνεται ταλαιπωρημένος και θλιμμένος. Ο άνδρας αυτός βρίσκεται σε κάποιο βουνό στο χωριό Κλαδορράχη και είχε χρησιμοποιήσει το κορμό δέντρου ως καταφύγιο. Η εποχή είναι χειμώνας και αυτό επιβεβαιώνεται και από το φύλλωμα των δέντρων. Σύμφωνα με την λεζάντα είναι Ιανουάριος του 1917. Ακόμη, ο συγκεκριμένος άνδρας είναι Γάλλος στρατιώτης από την λεγόμενη «στρατιά της ανατολής» που προφανώς είχε κατασκηνώσει προσωρινά στο χωριό Κλαδορράχη με σκοπό να κατευθυνθεί προς το Μοναστήρι. Το γράμμα που διαβάζει με αφοσίωση προέρχεται μάλλον από την οικογένεια του ή από κάποιο οικείο πρόσωπο. Επίσης, το γεγονός ότι διαβάζει το γράμμα υποδηλώνει το μορφωτικό επίπεδο του στρατιώτη και συγκεκριμένα ότι έχει πάει σχολείο και γνωρίζει ανάγνωση και γραφή. H φωτογραφία είναι μάλλον σκηνοθετημένη καθώς έχει βγει από κοντινή απόσταση και ο άνθρωπος είχε εις γνώσιν του ότι βγαίνει φωτογραφία. Επιπροσθέτως, λόγω της κοντινής απόστασης της λήψης έχουν αποτυπωθεί στο φακό και τόσες λεπτομέρειες όπως χαρακτηριστικά του προσώπου, ενδυμασία, καθώς και το γεγονός ότι διαβάζει ένα γράμμα.
-
Παιδιά που σπρώχνουν ένα χαλασμένο αυτοκίνητο Στην συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζονται έξι ανήλικα παιδιά που δεν έχουν την ίδια ηλικία. Αναλυτικότερα, διαφαίνεται μέσα από την εικόνα ότι άλλα παιδιά είναι πιο μικρής ηλικίας και άλλα μεγαλύτερης καθώς δεν έχουν το ίδιο ύψος. Τα παιδιά σπρώχνουν ένα χαλασμένο αυτοκίνητο και βρίσκονται σε εγρήγορση. Πίσω από τα παιδιά βρίσκεται μάλλον κάποιος στρατιώτης όπου βαδίζει με πιο αργό βηματισμό. Η ενδυμασία του τον διακρίνει από τους υπόλοιπους καθώς φοράει παλτό και ένα καπέλο. Ο συγκεκριμένος στρατιώτης πιθανόν οδηγούσε το αμάξι που εικονίζεται στην φωτογραφία και όταν χάλασε ζήτησε από τους νεαρούς να το μετακινήσουν μέχρι το επιτελείο. Το κτήριο που διαφαίνεται ενδεχομένως είναι το επιτελείο καθώς προς τα εκεί κατευθύνονται τα παιδιά με το αμάξι. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι είναι χειμώνας (Ιανουάριος) του 1917 στο χωριό Κλαδορράχη και αυτό επιβεβαιώνεται από το φύλλωμα των δέντρων αλλά και από την ενδυμασία των εικονιζόμενων που φοράνε πανωφόρια, μακριά ρούχα, μπότες και γενικότερα είναι βαριά ντυμένοι. Στο βάθος διακρίνονται άλλα δύο άτομα που κινούνται προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Πιθανότατα, να είναι και αυτά παιδιά καθώς φαίνεται να έχουν μικρό ανάστημα. Τα παιδιά από την ενδυμασία τους φαίνεται ότι ανήκουν σε κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Επίσης, στην φωτογραφία παρατηρούνται δύο κτήρια εκ των οποίων το ένα είναι πέτρινο. Το στοιχείο της πέτρας είναι ιδιαίτερα έντονο στην εικόνα.
-
Στρατόπεδο αιχμαλώτων από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου μπροστά στο Μοναστήρι (6) Στην εικόνα παρουσιάζονται δεκάδες άνδρες στρατιώτες να είναι όρθιοι, εκτός από έξι στρατιώτες οι οποίοι είναι ξαπλωμένοι στο έδαφος στην αριστερή μεριά της εικόνας. Επρόκειτο, για αιχμάλωτους άνδρες στρατιώτες, από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου, κυρίως Βούλγαροι και Γερμανοί, συγκεντρωμένοι στην περιοχή του χωριού Νίκη. Η φωτογραφία χαρακτηρίζεται σκηνοθετημένη καθώς δύο στρατιώτες στο κέντρο της έχουν στραμμένο το βλέμμα τους προς τον φακό ( ο ένας άνδρας φοράει σκουρόχρωμη ενδυμασία και έχει μουστάκι και ο άλλος είναι στο βάθος με ανοιχτόχρωμη ενδυμασία. Ως περιβαλλοντικά στοιχεία παρουσιάζεται το ξηρό έδαφος και ως ανθρώπινα στοιχεία η αυτοσχέδια κατασκευή των στρατιωτών προκειμένου να σχηματίσουν σκιά. Το ανθρωπογενές στοιχείο αποτελεί και τεχνούργημα. Επίσης, η ενδυμασία των στρατιωτών η οποία χαρακτηρίζεται βαριά και η ηλιοφάνεια που επικρατεί στη φωτογραφία, φανερώνουν ότι επρόκειτο για την εποχή της άνοιξης.
-
Στρατόπεδο αιχμαλώτων από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου μπροστά στο Μοναστήρι (4) Στη συγκεκριμένη φωτογραφία απεικονίζονται δεκάδες όρθιοι άνδρες στρατιώτες. εκ των οποίων οι δύο βρίσκονται καθήμενοι στο έδαφος. Επρόκειτο για αιχμαλώτους από τις μάχες της 15ης και 16ης Μαρτίου στο Μοναστήρι, κυρίως Βούλγαροι και Γερμανοί. Η εικόνα θεωρείται σκηνοθετημένη καθώς τρεις από τους στρατιώτες που στέκονται στις μπροστινές θέσεις ( ο ένας κάθεται κάτω, και οι δύο είναι οι άνδρες στο κέντρο της φωτογραφίας με τις ανοιχτόχρωμες ενδυμασίες) έχουν στραμμένο το βλέμμα τους προς τον φακό, γεγονός που προδίδει τη σκηνοθεσία της. Επίσης, η λόγω της βαριάς ενδυμασίας των στρατιωτών και δεδομένου της ηλιοφάνειας που επικρατεί στην φωτογραφία, παρατηρούμε ότι η εποχή λήψης της είναι αρχές της άνοιξης. Ως περιβαλλοντικά στοιχεία παρατηρούμε το ξηρό έδαφος και ως ανθρώπινα στοιχεία τη σχεδία οχύρωσης ανάμεσα στους στρατιώτες. Ως αντικείμενα φαίνονται ένα μπαστούνι που κρατάει το στρατιώτης με τη σκουρόχρωμη ενδυμασία και το μουστάκι το κέντρο της φωτογραφίας και η κουβέρτα που έχουν απλώσει κάτω οι καθήμενοι άνδρες της φωτογραφίας .