ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ»

Αντικείμενα

• Μακεδόνες που αναζητούν παράσιτα στα μαλλιά των παιδιών τους
  Στη συγκεκριμένη φωτογραφία διακρίνουμε δύο ενήλικες γυναίκες και τρία μικρά παιδιά να κάθονται στο έδαφος μπροστά από έναν πέτρινο τοίχο. Η φωτογραφία δεν φαίνεται να είναι σκηνοθετημένη καθώς διακρίνεται από αυθορμητισμό αφού δεν κοιτούν όλα τα πρόσωπα τον φωτογράφο αλλά μόνο τα δύο παιδάκια στα δεξιά ενώ παράλληλα το κοριτσάκι στα αριστερά έχει γυρισμένη την πλάτη του και οι δύο γυναίκες κοιτούν αφηρημένα σε άλλη κατεύθυνση. Η μία από τις δύο γυναίκες που βρίσκεται στα αριστερά της φωτογραφίας πιθανόν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας σύμφωνα με την όψη του προσώπου της και τα πιο σκούρα ρούχα της. Επίσης, τα δύο από τα τρία παιδιά είναι κορίτσια και το τρίτο παιδί αγόρι που φαίνεται να είναι ηλικιακά λίγο μεγαλύτερο. Το ντύσιμο των εικονιζόμενων προσώπων υποδηλώνει την κακή/χαμηλή κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση και αυτό το καταλαβαίνουμε και από το γεγονός ότι κάθονται στο έδαφος επάνω στις πέτρες και τα χώματα. Ακόμη, τα παιδιά και η γυναίκα στα δεξιά δεν φορούν παπούτσια και είναι ξυπόλητα σε αντίθεση με την γυναίκα στα αριστερά που κάτι φαίνεται να φοράει στα πόδια της όπως κάλτσες ή παλιά παπούτσια. Όσον αφορά τον τρόπο ντυσίματος τους φαίνεται να φορούν σκούρα χρώματα με επικρατέστερο το μαύρο και το ύφασμα των ρούχων φαίνεται φθηνό και παλιό. Πιο συγκεκριμένα και οι δύο γυναίκες φορούν μαύρο τσεμπέρι και φούστα (χαρακτηριστικά της εποχής). Η εκ των δεξιών φοράει λευκό μακρυμάνικο πουκάμισο με μαύρο γιλέκο και η εκ των αριστερών πιθανόν μαύρη ζακέτα και μαύρη μπλούζα. Τα δύο κοριτσάκια είναι ντυμένα με φορέματα ενώ το αγοράκι με ένα φαρδύ μαύρο παντελόνι κι ένα πιο ανοιχτόχρωμο πουκάμισο που φαίνεται πολυφορεμένο. Σύμφωνα και με την λεζάντα καταλαβαίνουμε ότι η γυναίκα (μάλλον μητέρα των παιδιών) ψάχνει τα μαλλιά των παιδιών για τυχόν παράσιτα όπως ψείρες που ήταν πολύ συχνό φαινόμενο εκείνη την εποχή και ίσως έτσι εξηγείται και το κοντό μαλλί των δύο μικρών κοριτσιών. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως ακόμα και το μικρό αγοράκι ψάχνει τα μαλλιά του μικρού κοριτσιού που πιθανόν να είναι αδερφή του. Επιπρόσθετα, η σκιές στον τοίχο καθώς και το χεράκι του μικρού κοριτσιού μπροστά στα μάτια του μαρτυρούν την παρουσία ήλιου και άρα η λήψη πραγματοποιήθηκε ημέρα. Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της φωτογραφίας η λήψη έγινε Νοέμβριο πράγμα που διαφαίνεται και από το ξεραμένο φυτό που κρέμεται από τον τοίχο.
• Το πηγάδι
  Στην εικονιζόμενη εικόνα φωτογραφία βλέπουμε δυο κοριτσάκια και ένα παιδάκι στο βάθος που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το φύλλο του. Η ενδυμασία τους είναι καθημερινή για τα δεδομένα της εποχής καθώς και κανένα από τα εικονιζόμενα άτομα δεν φοράνε παπούτσια. Επίσης , τα κοριτσάκια στα δεξιά της φωτογραφίας δεν φοράνε παπούτσια καθώς και παρατηρούμε ότι στα χέρια τους κρατάνε κάτι σχοινιά στα χέρια τους. Μπροστά από τα παιδία δημιουργείτε ένα βάθρο από πέτρες και πάνω σε αυτό ορισμένες οριζόντιες ξύλινες σχεδίες που μέσα πιθανόν να βρίσκεται το πηγάδι. Στα αριστερά καθώς και στα δεξιά αχνοφαίνονται κτήρια. Επίσης , παρόλο που στην μπροστινή πλευρά της φωτογραφίας δεν υπάρχει βλάστηση στο πίσω μέρος υπάρχουν ψηλά δέντρα. Τέλος η φωτογραφία δεν τραβήχτηκε από τις μπροστινές όψεις των κτηρίων αλλά από κάποια πλάγια πλευρά.
• Δυο γυναίκες
  Στην απεικονιζόμενη φωτογραφία παρατηρούμε τις δυο γυναίκες που είναι ντυμένες απλά και μαυροφορεμένα. Ακόμα, βλέπουμε ότι και οι δυο φοράνε μαντίλα και παπούτσια που από ότι φαίνεται δεν είναι το νούμερο τους. Ο δρόμος έχει τρύπες όπου από κάτω πιθανότατα περνάει ποτάμι ή έχει απλά νερό. Μπροστά δεξιά στην φωτογραφία βλέπουμε τα λιγοστά χόρτα που έχει στην φωτογραφία καθώς και πίσω από τις γυναίκες βλέπουμε κτήρια που πιθανότατα να είναι σπίτια. Τέλος , μέσα στις αυλές των κτηρίων που απεικονίζονται στην φωτογραφία βλέπουμε τα δέντρα που βρίσκονται στο βάθος.
• Ομάδα νεαρών κοριτσιών
  Στην συγκεκριμένη εικόνα παρατηρούμε 8 κορίτσια μπροστά από ορισμένα κτήρια που αδυνατούμε να προσδιορίσουμε με βεβαιότητα τι είδους κτήρια αποτελούν. Η φωτογραφία είναι σκηνοθετημένη καθώς και τραβήχτηκε από τα δεξιά .Στις αυλές των κτηρίων παρατηρούμε δέντρα και μπροστά από τα κορίτσια αλλά και στο πίσω μέρος αριστερά πλάγια διακρίνουμε τον δρόμο που έχει καταρρεύσει σε ορισμένα σημεία με μια πιθανότητα από κάτω να περνάει κάποιο ποτάμι ή ρυάκι . Τέλος τα κοριτσάκια , είναι ντυμένα με την τότε χρονολογική ενδυμασία και μπορούμε να διακρίνουμε με ευκολία ότι σχεδόν κανένα δεν φοράει παπούτσια ή κάλτσες καθώς και ότι φοράνε μαντίλες .
• Τρία παιδιά
  Στην παραπάνω φωτογραφία είναι ευδιάκριτο το γεγονός ότι είναι τραβηγμένη με τρόπο σκηνοθετημένο λόγω της οπτικής επαφής και των τριών παιδιών με τον φακό. Τα δυο από τα απεικονιζόμενα παιδιά της φωτογραφίας είναι αγόρια (τα οποία φοράνε φέσι) και το ένα είναι κορίτσι. Ακόμα , μεγάλες είναι οι πιθανότητες συγγενικού δεσμού των ατόμων καθώς το αγόρι στα αριστερά κρατάει το χέρι του μικρού κοριτσιού και το αγόρι στα δεξιά( όπου είναι και το μεγαλύτερο ηλικιακά) προσδίδει το αίσθημα του προστάτη από την στάση σώματος του. Το αγόρι στα δεξιά , διακρίνουμε ότι κάθεται σε ένα ‘κάθισμα’ από στοιβαγμένες πέτρες σε αντίθεση με τα υπόλοιπα δυο που στέκονται όρθια δίπλα. Επιπρόσθετα , βλέπουμε ότι ακριβώς πίσω από τα εικονιζόμενα άτομα υψώνεται ένα μικρού ύψους τοίχωμα και δίπλα σε αυτό βρίσκεται ένα δέντρο όπου λόγω της τοποθεσίας του ήλιου δημιουργεί σκιές. Τέλος , στο πίσω μέρος βρίσκεται ένα μεγάλων διαστάσεων κτήριο που πιθανότατα είναι σπίτι καθώς και στα δεξιά του σκεπές από διάφορα κτήρια που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε.
• Μακεδονική οικογένεια στη Φλώρινα
  Στην φωτογραφία φαίνονται στοιχεία σκηνοθεσίας. Φαίνονται καθαρά όλα τα πρόσωπα και η κορμοστασιά τους στο πλάνο. Υπάρχουν άμεσα ανέκφραστα βλέμματα στον φακό αλλά και χαμογελαστές εκφράσεις που φανερώνουν αμηχανία. Ένα από τα άτομα έχει σκυμμένο πολύ μπροστά το κεφάλι γεγονός που ίσως προδίδει ντροπαλότητα και επιθυμία να μην φανεί στο πλάνο. Παρατηρούμε μια ξύλινη καλύβα και ένα χωμάτινο έδαφος. Η οικογένεια αποτελείται από εννέα άτομα, 3 αγόρια και δύο κορίτσια ηλικιών 2-11 έτη, έναν ενήλικα άνδρα, τρεις ενήλικες γυναίκες. Η ενδυμασία είναι τυπική Σλαβόφωνων της εποχής πιθανολογικά σε ένα χωριό της Φλώρινας. Βλέπουμε μαύρες μαντήλες, μανίκια με χαρακτηριστικά κεντημένα μοτίβα, ποδιές, πανωφόρια ενώ υποδήματα βλέπουμε μόνο στον άνδρα. Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας φανερώνεται από την πρόχειρη ξύλινη καλύβα χωρίς καμία άνεση που χρησιμοποιούν ως οικισμό. Βλέπουμε μια κότα στο ύψος του πλάνου. Αναφορικά με τα αντικείμενα παρατηρούμε ένα ψάθινο καλάθι, ένα ξύλινο μπαστούνι, μια χειροποίητη ξύλινη σκάλα, και μάλλινες κουβέρτες. Για να προσδιορίσουμε την εποχή παρατηρούμε ότι απουσιάζει ο ήλιος, το έδαφος είναι κρύο λόγω της χρήσης των μάλλινων κουβερτών, απουσιάζουν τα χοντρά πανωφόρια και κάποια από τα υποδήματα, και τα μανίκια των γυναικών είναι σηκωμένα μέχρι το μήκος του αγκώνα. Με βάση αυτά τα στοιχεία καταλήγουμε σε φθινοπωρινούς μήνες λίγο μετά το καλοκαίρι.
• Γραφική Φλώρινα
  Στη φωτογραφία απαθανατίζεται η αγορά στο κέντρο της Φλώρινας. Φαίνεται πως δεν είναι σκηνοθετημένη καθώς παρόλο που υπάρχει μια σχετική αρμονία στο πλάνο κανένα από τα απεικονιζόμενα άτομα-πρωταγωνιστές του πλάνου δεν κοιτάνε τον φακό. Ο μόνος άνθρωπος που κοιτάει άμεσα τον φακό είναι ο κύριος στα δεξιά της φωτογραφίας, ωστόσο η απόστασή του και η έκφρασή του προσώπου του που δηλώνει περιέργεια, προδίδουν πως δεν είναι σκηνοθετικά τοποθετημένος στο πλάνο. Το σημείο λήψης είναι το κέντρο της πόλης. Βλέπουμε βουνά στον ορίζοντα και δέντρα πιο κοντά, λουλούδια, όπως και κτήρια, πέτρινο δρόμο και ένα κατάστημα με την ονομασία ΟΛΥΜΠΙΑ στο πίσω μέρος. Παρατηρούμε πολλούς ανθρώπους σε όλη την εικόνα. Διακρίνουμε και στρατιώτες στο πίσω μέρος του πλάνου. Στο κέντρο της λήψης φαίνεται μια οικογένεια Τούρκων που σταματούν για να αγοράσουν λουλούδια από την κυρία που κάθεται κάτω. Υπάρχουν πέντε παιδιά ηλικίας 4-12 έτη και τρεις ενήλικες απροσδιόριστης ηλικίας λόγω της καλυπτικής ενδυμασίας τους. Η γυναίκα που δίνει τα λουλούδια επίσης δεν αφήνει περιθώριο για την ηλικία της καθώς είναι γυρισμένη στα παιδιά και δεν μπορούμε να την παρατηρήσουμε λεπτομερώς. Η ενδυμασία των μελών της οικογένειας είναι τυπική των Τούρκων εκείνη την εποχή. Παρατηρούμε σαλβάρια, καλυπτικές μαντήλες, ζωνάρια στην μέση και πανωφόρια. Στο πλάνο υπάρχει και ένα γαϊδούρι πως χρησιμοποιείται ως μέσο μεταφοράς αγαθών την εποχή αυτή. Αν υποθέσουμε ότι το γαϊδούρι είναι της οικογένειας σε συνδυασμό με την επαρκώς προσεγμένη ενδυμασία της φανερώνεται και η καλή οικονομική κατάστασή της. Από αντικείμενα βλέπουμε ψάθινα καλάθια. Τέλος φαίνεται πως είναι μια ηλιόλουστη μέρα ίσως την άνοιξη γεγονός που προδίδουν οι σκιές των ατόμων και του γαϊδουριού στο έδαφος, το σούφρωμα των βλεμμάτων των παιδιών και η ελαφρά ενδυμασία των ατόμων.
• Ρώσος γιατρός φροντίζει στρατιώτες και πολίτες (1)
  Η παρούσα φωτογραφική λήψη έχει πραγματοποιηθεί στις Άνω Κλεινές Φλώρινας κι απεικονίζει 9 άνδρες Ρώσους στρατιώτες, έναν γιατρό, δύο γυναίκες και δύο παιδιά, ένα αγόρι κι ένα κορίτσι. Το περιστατικό απεικονίζει την ιατρική φροντίδα ενός στρατιώτη, ο οποίος βρίσκεται καθισμένος να δέχεται ιατρική φροντίδα, καθώς έχει χτυπήσει στην περιοχή του αυτιού. Ο γιατρός, ο οποίος φορά λευκή μακριά στολή, τοποθετεί γάζα στην πληγή και μπροστά του έχει ιατρικά εφόδια, όπως γάζες και δυο μπουκάλια ίσως οινόπνευμα. Στα δεξιά της φωτογραφίας διακρίνεται ακόμη ένας τραυματίας στο μάτι. Οι στρατιώτες, εκτός από αυτόν που δέχεται την φροντίδα του γιατρού, κοιτούν τον φακό κι αυτό υποδηλώνει πως η λήψη δεν είναι αυθόρμητη. Από τις γυναίκες τον φακό κοιτά η μητέρα του αγοριού, ηλικίας περίπου 8-9 ετών, το οποίο κι αυτό βρίσκεται καθισμένο σε μια καρέκλα, καθώς είναι τραυματισμένο στο πόδι. Η μητέρα είναι λίγο σκυφτή πάνω από το παιδί και κρατά το χέρι του. Στα αριστερά της φωτογραφίας διακρίνεται το κορίτσι, ίσως η μεγαλύτερη αδερφή του αγοριού, ηλικίας περίπου 12-13 ετών, το οποίο φορά και την ίδια ενδυμασία με τη μητέρα. Λευκό πουκάμισο με κέντημα στο μανίκι, μαύρη μαντίλα, μαύρο γιλέκο και ποδιά, κάτω από την οποία το κορίτσι βάζει τα χέρια του πιθανόν λόγω κρύου. Η κοινωνικοοικονομική θέση της οικογένειας φαίνεται σχετικά καλή. Η δεύτερη γυναίκα, ίσως κάποια συγγενής της οικογένειας, πιθανόν η θεία, η οποία είναι ανύπαντρη και σε ηλικία γάμου, καθώς φορά άσπρη μαντίλα. Επίσης, η στρατιωτική ενδυμασία είναι αρκετά ζεστή, εφόσον παρατηρεί κανείς πως σχεδόν όλοι φορούν και το σακάκι και το παλτό τους, αλλά και το κράνος τους ή το καπέλο τους. Από αυτό το στοιχείο, όπως κι ότι το αγόρι φορά το παλτό του γίνεται αντιληπτό πως είναι μια κρύα μέρα. Τέλος, η λήψη έχει πραγματοποιηθεί έξω από κάποια οικία, καθώς διακρίνονται στο φόντο της φωτογραφίας ένας πλίθινος τοίχος ραγισμένος, ίσως κάποια αποθήκη και μια κεραμοσκεπή μιας οικίας στο βάθος δεξιά.
• Ρώσος γιατρός φροντίζει στρατιώτες και πολίτες (2)
  Η παρούσα φωτογραφική λήψη έχει πραγματοποιηθεί στο χωριό Άνω Κλεινές Φλώρινας κι απεικονίζει επτά άνδρες, δύο γυναίκες και δύο παιδιά, ένα αγόρι κι ένα κορίτσι. Το περιστατικό που απεικονίζεται είναι η ιατρική φροντίδα ενός μικρού παιδιού. Το αγόρι, ηλικίας περίπου 8-9 ετών, βρίσκεται καθισμένο σε μια καρέκλα έχοντας το κάτω μέρος του ποδιού, την πατούσα έως τον αστράγαλο, δεμένο με γάζες. Ο γιατρός, ο οποίος διακρίνεται από την άσπρη μακριά στολή του, ελέγχει μάλλον το σπάσιμο του ποδιού κι έχει στη διάθεσή του ιατρικά εφόδια, γάζες και δυο μπουκάλια, ίσως οινόπνευμα. Δίπλα στο παιδί παρατηρείται η μητέρα του, χωρίς να είναι ευδιάκριτη η ηλικία της, καθώς σκύβει, το αγκαλιάζει από τον ώμο και κρατά σταθερά τεντωμένο το πόδι του. Στα αριστερά της φωτογραφίας διακρίνεται το κορίτσι, ίσως η μεγαλύτερη αδερφή του αγοριού, ηλικίας περίπου 12-13 ετών, το οποίο φορά και την ίδια ενδυμασία με τη μητέρα. Λευκό πουκάμισο με κέντημα στο μανίκι, μαύρη μαντίλα, μαύρο γιλέκο και ποδιά, κάτω από την οποία το κορίτσι βάζει τα χέρια του πιθανόν λόγω κρύου. Η κοινωνικοοικονομική θέση της οικογένειας φαίνεται σχετικά καλή. Η τρίτη γυναίκα, ίσως κάποια συγγενής της οικογένειας, πιθανόν η θεία του αγοριού, η οποία είναι ανύπαντρη και σε ηλικία γάμου, καθώς φορά άσπρη μαντίλα. Ακόμη, οι έξι άντρες στρατιωτικοί, ρωσικής καταγωγής κι αυτοί όπως ο γιατρός, βρίσκονται πίσω από την οικογένεια, ένας εκ των οποίων γελά κι όλοι τους κοιτούν προς τον φακό, στοιχείο που φανερώνει πως η λήψη είναι σκηνοθετημένη. Επίσης, η στρατιωτική ενδυμασία είναι αρκετά ζεστή, εφόσον παρατηρεί κανείς πως φορούν και το σακάκι και το παλτό τους, αλλά και το κράνος τους. Από αυτό το στοιχείο, όπως κι ότι το αγόρι φορά το παλτό του γίνεται αντιληπτό πως είναι μια κρύα μέρα. Τέλος, η λήψη έχει πραγματοποιηθεί έξω από την οικία του μικρού αγοριού, καθώς διακρίνονται στο φόντο της φωτογραφίας ένας πλίθινος τοίχος ραγισμένος, τα ξύλινα δοκάρια πάνω από την πόρτα, ένα σκέπαστρο, κατασκευασμένο από ξύλα και λαμαρίνα, πάνω από μια ξύλινη πόρτα, μάλλον την κεντρική είσοδο του σπιτιού κι ένας μαντρότοιχος έξω από το οίκημα.
• Οι κάτοικοι
  Η εικόνα περιλαμβάνεται στη συλλογή: "Άμαχοι πληθυσμοί στη Δυτική Μακεδονία". και έχει τραβηχτεί το φθινόπωρο, και πιο συγκεκριμένα τον Οκτώβριο του 1916. Η στάση των ατόμων και η γυρισμένη πλάτη τους στο φακό μαρτυρά μια μη σκηνοθετημένη λήψη. Κεντρικό θέμα της φωτογραφίας είναι η απεικόνιση της καθημερινής ζωής και των ασχολιών των ντόπιων κατοίκων - άμαχων πληθυσμών. Το μεγαλύτερο μέρος της φωτογραφίας καταλαμβάνει ένα πλινθόκτιστο σπίτι με ξύλινα κουφώματα (δείγμα παραδοσιακής κατασκευής της εποχής) και ξύλινη - καλαμένια στέγη, το οποίο πιθανότατα ανήκει σε κάποια αγροτική οικογένεια, καθώς στη δεξιά πλευρά παρατηρούμε να υπάρχουν αγροτικά εργαλεία (π.χ. φτυάρι) και στο φόντο χωράφια. Στο κέντρο της φωτογραφίας υπάρχει μια ομάδα ατόμων, κεντρικό πρόσωπο είναι ένας άνδρας Μουσουλμάνος (Τούρκος ή Ρομά) όπως φαίνεται από το φέσι που φορά. Πιθανότατα να είναι πλανόδιος πωλητής (ηλιοκαμένο δέρμα) καθώς μπροστά του φαίνεται αμυδρά να υπάρχει ένας ζυγός και δίπλα του ένα τσουβάλι. Γύρω του, υπάρχουν όρθιες γυναίκες και δύο παιδιά-αγόρια που τον παρακολουθούν. Τα παιδιά φορούν στο κεφάλι τους φεσάκι και παντελόνια - βράκες, που πιθανότατα δηλώνουν την καταγωγή τους. Χωρίζοντας την εικόνα στα δύο, στα άτομα που βρίσκονται μπροστά από τον άντρα και σε αυτά στα αριστερά του, παρατηρούμε ότι οι δεύτεροι φαίνεται να έχουν μια καλύτερη κοινωνικοοικονομική κατάσταση από τους υπόλοιπους καθώς τα ρούχα τους είναι πιο περιποιημένα, φορούν παλτό (αν και διακρίνεται σε αυτό ένα μπάλωμα) και η γυναίκα είναι η μόνη που φορά λευκή μαντήλα στο κεφάλι της και υποδήματα. Οι άλλες γυναίκες, φορούν ρούχα φθαρμένα, μαύρες μαντήλες και είναι ξυπόλητες. Ακόμα, μπορούμε να υποθέσουμε τη συγγενική σχέση της γυναίκας στο κέντρο με το αγόρι δίπλα της (μάνα - γιος) αλλά και την χαμηλή οικονομική τους κατάσταση από το γεγονός ότι το πουκάμισο του αγοριού είναι φτιαγμένο από το ίδιο ύφασμα του φορέματος της. Επιπρόσθετα, η συγκεκριμένη γυναίκα, όπως διακρίνεται από τα ρούχα της, (βράκα κάτω από το φόρεμα) πρέπει να είναι Μουσουλμάνα. Τέλος, στην αριστερή άκρη του σπιτιού, υπάρχουν δύο μικρότερα παιδιά (αγόρι - κορίτσι) σε απόσταση από τους υπόλοιπους τα οποία πιθανότατα παίζουν ή παρατηρούν κάτι.